TEST - 14
10.
11.
12.
parçadaki anlatımdan yola çıkarak theynİn sağ ve sol
yapısının karşılaştırıldığını" ve kadınların güzelliğe ba-
kış açısının daha farklı olduğunun anlatıldığını görüyo-
ruz. Parçada verilen bilgiler nesnel, kanıtlanabilir nite-
likte olduğu için "açıklama' anlatım biçiminden yararla-
nıldlğını söyleyebiliriz. parçadaki 'İçadın Ve erkek ba-
kış açısından güzellik", "sağ ve sol beynin kadınlarda
ve erkeklerde çalışma durumu"nun karşılaştırılmasının
yapılmasından dolayı da düşünceyi geliştirme yolların-
dan 'karşılaştırmaya başvurulduğunu söyleyebiliriz.
CEVAP: C
Parçanın tamamının yazarın kendi görüşlerinden oluş-
tuğunu görürüz. Yazar, 'metnin yazarına direndiğini,
akışını kendi belirlemek istediğini ama bazen bunu
başaramadığını" söyler. Kendinin de böyle bir durum
yaşadığını ve bundan kurtulmak için başka bir metne
başlamanın doğru olduğunu düşündüğünü dile getirir.
Bu bağlamda parçada, yazarın kendi görüşlerini ver-
meşinden dolayı parçanın anlatım biçiminin tart Şma
Olduğunu görürüz.
CEVAP: D
Parçada yer alan "Uzun boylu, iri pençeli, kalın pazılı,
geniş omuzlu bir pehlivandı." cümlesinde pehlivanın
nitelikleri art arda sıralandığı için ve yeniçeriler,
satın alacakları kamalann, saldırmaların, yatağanların
üstünde 'Ali Usta'nın İşi' damgasını arıyorlardı." sözle-
rinde nelerin üstünde damga aradıklarını sıraladığı için
A seçeneğinde verilen "sayıp dökmelere yer verilmiş-
tif' yargısını doğrularız.
Parçadaki "dar kapı", "aydınlık girecek hiçbir yeri Ol-
mayan dükkân", "kafese konmuş terbiyeli bir aslan",
"uzun boylu, İri pençeli, kalın pazılı, geniş omuzlu bir
pehlivan" gibi sözlerde koyu dizilen ifadeler niteleyici
söz Oldukları için B seçeneğinde verilen "niteleyici söz-
lerden yararlanılmıştır" yargısını doğrularız.
Parçadaki "gece gündüz" sözü bir İkileme olduğu Çin
D seçeneğinde verilen yargıyı doğrularız.
Parçadaki "...Koca Ali, kafese konmuş terbiyeli bir aş-
lam andırıyordu" sözlerinde Koca Ali, bir aslana ben-
zetildiği için E seçeneğinde verilen yargıyı doğrularız.
Ancak parçada bir kavramın ne olduğunu anlatan, ta-
nımını veren bir cümleye ya da söze yer verilmemiştir.
CEVAP: C
13.
14.
15.
ÇÖZÜMLER
Parçayı dikkatle okuduğumuzda "Mevlâna ve Yunus
Emre'İn dünyada tanınma durumları"nın karşılaştır-
maşından yola çıkarak B seçeneğinde verilen tespitin
doğru olduğunu söyleyebiliriz.
Parçada Türkçenin dünya dili olamamasının gerekçe-
si olarak "Halil İnalcık 'Osmanlı, savaş yapmaktan dili
yaymaya vakit bulamadı.' şeklinde açıklar." alıntısına
başvurulduğu İçin C ve D seçeneğinde verilen yargıyı
doğrularız, Bu cümle aynı zamanda kendi İçinde ne-
den - sonuç İçerir. Bu yüzden E seçeneğinde verilen
yarg•y• da doğrularız.
Hatta parçadaki "Mevlâna dünyada Farsça yazdığı
İçin biliniyor, diğer şairlerimiz bilinmiyor," cümlesinde
de neden - sonuç İlgisi olduğunu görürüz. (E seçeneği)
Ancak parçada A seçeneğinde verildiği gibi "anlam
bütünlüğünün bozulduğunu" söylemek doğru olmaz,
Çünkü, parçanın giriş cümlesinden son sözcüğüne ka-
dar aynı konu, aynı bakış açışıyla verilmiştir.
CEVAP: A
Parçadaki "...köyde İnanılmaz bir sessizlik aldı ortalı-
ğl", "Öyle ki sinek vızıldasa duyulur.” Ve arada bir-
kaç horoz Ötüyor, köpekler ürüşüyordu” sözlerinden
yola çıkarak parçanın anlatımında İşitme duyusundan
yararlanıldığını, "Sokaklarda, ev aralarında, çınarların
altında, kayıkların, teknelerin başında... kimsecikler
gözükmedff sözlerinden yola çıkarak görme duyusun-
dan yararlanıldığını, "hava soğuk da olsa güneş yaksa
da' sözlerinden yola çıkarak dokunma duyusundan
yararlanıldığını, "çöpler tüm köye pis kokular sarar ol-
muş" sözlerinden koklama duyusundan yararlanıldı-
ğlnı çıkarabiliriz. Ancak parçada, tatma duyuşuyla ilgili
bir ayrıntıya yer verildiğine dair bir kullanım yoktur,
CEVAP: C
Parçada yazarın "kendini yazar olarak gören kişilerin
söylediği bir sözden yola çıkarak yazma eyleminin ger-
çek yazarın hücrelerine sinen bir arzu olduğundan ve
aşla unutulmayacağında* söz ettiğini görürüz. Zaman
zaman sekteye uğrasa da yaşadıklarını, gördüklerini
kayıt altına alma ihtiyacı duyduğundan bahşeder. Bu,
gördüğünüz gibi yazarın kendi görüşüdür. Bu görüşe
katılabiliriz de katılmayabiliriz de. Yazar, kendi görüş-
lerİnİ Önce karşı çıktığı bir görüş çerçevesinde bize ver-
meye çalışmıştır. Bu yüzden parçanın anlatım biçimi
tanışmadır,
CEVAP: E
111
