TEST
Paragrafta Yardımcı Düşünceler
PEKİŞTİRELİM
Psikolog Philip Zimbardo, 1969 yılında suçlular üzerine ilginç
bir deneye İmza attı. Şehrin suç oranı yüksek bir semti İle ya-
şam standardı yüksek bir semtine plakasız 1959 model bir ara-
ba bıraktı. Suç oranı yüksek Olan semtte beklediği Oldu ve ara-
ba birkaç saat içinde yağmalanarak hurdaya döndü. Yüksek
standarda sahip semtteyse bir hafta sonra bile araç hâlâ zarar
görmemişti. Bunun üzerine Zimbardo, bu saygın semtteki ara-
Cin bir camını herkesin gözü önünde kasten kırdı. Kışa bir süre
sonra İnsanların da bu kırma ve parçalama İşlemine katıldığını
tespit etti. "Krık Cam Teorisi" adı verilen bu durum, düzenin tam
var olmadığına İnanılan bir ortamda kişilerin, sorumlU tutulma-
yacaklarını da düşünerek suça yönelmesi olarak bilinir.
Buna göre
I. Park yasağı olduğu belirtilen caddeye bir aracın park edil-
miş olduğunu gören birkaç kişinin daha araçlarını buraya
park etmeleri
II. Ödevini yapmadığı için öğretmeni tarafından sözlü olarak
uyarılan bir öğrencinin ikinci kez aynı hatayı tekrarlaması
III. Apartman görevlisinin, genellikle çöpü çöp kovası yerine
daha yakın Olan ağaç ya da elektrik direğinin dibine atmayı
tercih etmesi
davranışlarından hangileri "Kırık Cam Teorisi'ne örnek oluş-
2. Üzüntü, esas olarak bir başkasının düştüğü durum için kişinin
üzülmesini İfade eder. Kişinin yaşadığı duyguya suçlUlUk ya da
pişmanlığın karışmadığı durumlarda kişi kendine ait bir sorum-
luluğun Olmadığını düşünür. SorumlUIUğU Olsa bile kendi payı-
na düşeni, yapabildiği kadarıyla yaptığını düşünür. Suçluluk ve
pişmanlık duygularında İse kişi, mevcut durumla İlgili kendisi-
nin sorumluluğu olduğunu düşünür. Hatta kendini suçlamaya
eğilimli bazı kişiler hiçbir sorumluluğu olmasa bile kendini suç-
layabilir. Kabaca bakıldığında pişmanlık ve SUÇlUIUk duygula-
rı arasında pek bir farklılık olmadığı düşünülebilirse de işin as-
II çok farklıdır. Pişmanlık ile SUÇIUlUk arasındaki en Önemli fark,
özellikle suçluluğun daha fazla vicdan kökenli olmasıdır. Suç-
luluk duygusu; kişinin kendisini kınayan, suçlayan, eleştiren bir
iç ses olarak hissedilir. Yalnız üzüntü ve pişmanlık hisseden bir
kişiden farklı olarak SUÇIUlUk hisseden kişi, kendisini değersiz-
leştirir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
turmaz?
A) Yalnız I
C) Yalnız II
D)lvelll
E) II ve III
A)
B)
C)
D)
E)
Suçluluk duyan kişi kendine yönelik aşırı eleştirel bir tutum
sergilemektedir.
Vicdanlı kişiler, çevresinde olup bitenlerden dolayı sürekli
kendilerini suçlu hissederler.
Olup bitenlerden sorumlu olmadığını düşünen kişiler suçlu
lük duygusu taşımayabilir.
SUÇlUIUk duyan kişiler, kendilerini pişmanlık duyan kişiler-
den daha çok kınarlar.
KİŞİ kendi sorumluluğunun olmadığı durumlarda başkaları
için üzülebilir.
