TEST
ÖSYM TARZI
EĞİTİM YAYINLARI
Bir polipeptit sentezinde görevli mRNA zincirine ait 6
kodonluk parçanın nükleotit dizisi aşağıda verilmiştir.
mRNA
CUA GAG AGG AGG GGC AGA
Bu mRNA'nın bilgiyi aldığı DNA zincirinde meydana gelen
mutasyon sonucu, 4. Kodon AGU kodonuna dönüşmüş ve
sentezlenen polipeptidin amino asit dizilişinde herhangi bir
değişim görülmediği saptanmıştır.
Yalnızca yukarıdaki açıklama ile ilgili olarak,
l. Meydana gelen mutasyon, ilgili kodonu durdurma kodo-
nuna dönüştürmüştür.
II. mRNA'nın yukarıda verilen kısmında en azaltı çeşit amino
asit şifrelenir.
III. Birden fazla kodon bir amino asite şifre verebilir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
3.
GENDEN PROTEİNE
Hücrelerde protein üretimi yapılırken önce DNA'daki bilgi
elçi görevi üstelenen mRNA'ya aktarılır. mRNA'da taşınan
bilgi ribozomlarda tercümanlık görevi gören tRNA tarafından
aminoasitlere tercüme edilerek ribozomda polipeptitler sen-
tezlenir. Herhangi bir nedenle DNA'daki baz diziliminde bir
mutasyon meydana gelirse hücrelerde mutasyonun meydana
geldiği genin sorumlu olduğu protein sentezlenemez.
Aşağıda X canlısında bulunan bazı aminoasitlere ait mRNA
kodonları bir tablo halinde verilmiştir.
C) Yalnız III
Amino asit
Valin
Tirozin
Lizin
Glisin
Asparjin
Metiyonin
mRNA kodonu
GUU GUS GUA GUG
UAU UAS
AAA AAG
GGU GGS GGA GGG
AAU AAS
AUG
A) Yalnız I
D) iveli
B) Yalnız II
E) ı ve III
Yukarıdaki aminoasitler aşağıdaki polipeptitlerin yapısına farklı
çeşit, sayı ve dizilişte katılmaktadır.
2.
224
DNA'daki bilginin belli bir mekanizmanın problemsiz çalış-
maşıyla proteine dönüştürülmesine protein sentezi denir.
Protein sentezi ökaryot hücrenin çekirdek kısmında başlayıp
sitoplazmada bulunan rbozomda devam eder. Prokaryotlarda
çekirdek bulunmadığı için sitoplazmada başlayıp sitoplazma-
da devam eder. Protein sentezi iki basamakta gerçekleşir:
4 DNA'daki genetik koda uyumlu mRNA'mn sentezinin
gerçekleştiği transkripsiyon basamağı
4 Sentezlenen mRNAYa uygun polipeptitin sentezlediği
translasyon basamağı
Buna göre,
l. mRNA'daki kodonlara uygun antikodonasahip tRNA'ların
ilgili aminoasitleri ribozoma taşıması.
II. DNA'da sentezlenecek protein ile ilgili gendeki bilginin
mRNA'ya aktarılması
III. Sentezlenmiş olan mRNA'nın ribozomun küçük alt birimine
bağlanması.
IV. tRNA'Iar tarafından ribozoma getirilen aminoasitler ara-
sında peptit bağlarının oluşumu.
olaylarından hangileri translasyon basamağında gerçek-
Polipeptit
K
L
M
N
o
Amino asit dizilişi
Metiyonin — Valin — tirozin — glisin — asparjin
Metiyonin — lizin — tirozin — asparjin
Metiyonin — asparjin — valin — glisin — tirozin
Metiyonin — valin — lizin — glisin — asparjin
Metiyonin — tirozin — glisin — asparjin — lizin
X canlısında meydana gelen bir mutasyon sonucu yukarıdaki
polipetitlerden sorumlu genlerde söz konusu polipeptitlere
karşılık gelen genetik şifreler ile ilgili
a. SAA-*SAG
b. TTT _+ TTA
c. SSA-»SSS
d. TAS-) TAT
değişiklikleri meydana gelmiştir.
Buna göre X canlısında meydana gelen mutasyon sonu-
cu aşağıdaki polipeptitlerden hangileri sentezlenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Yalnız K
leşir?
A) Yalnız I
D) l, III ve IV
B) Yalnız II
C) II ve III
E) l, II ve IV
