Test - 11
ÖSYM
Peyami Safa, Tanzimat'tan itiba-
ren Türk romanının değişmez
ana konularından biri olan yanlış
Batılılaşmanın toplumsal yapıda
yol açtığı yıkımları hemen hemen
bütün yapıtlarında işler. Bunlar-
dan biri olan - adlı yapıtında,
farklı kültürleri, dünya görüşleri-
ni ve yaşama biçimlerini anlatır.
Özellikle Doğu ve Batı çatışması-
nı yansıtmayı amaçlayan romanın
iletisi, roman kahramanlarından
Neriman'ın yaşadığı bunalımlar
ve iç çatışmalar yoluyla biçim-
lendirilir.
Bu parçada boş bırakılan yere
aşağıdakilerden hangisi geti-
rilmelidir?
BİREYİN iç DÜNYASINI ESAS ALANLAR
6.
7.
III.
V.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın, dörtte üçünü tamamla-
yarak bitiremeden vefat ettiği eseri Aydaki Kadın'da
24 saatlik bir zaman dilimi Leyla etrafında anlatılır,
Sahnenin Dışındakiler, 1920'Ii yılların, Millî Mücadele
yıllarının romanıdır. Romanın kahramanlarından
Ihsan, romanın bir yerinde "Orada (Anadolu'da)
mücadele var, muharebe var. Mukadderatımız orada
halledilecek! Asıl sahne orası. Biz burada maalesef
sadece seyirciyiz. Sahnenin dışındayız. " demektedir.
Huzur'da medeniyet değiştirme girişimlerinin insa-
nımızı soktuğu çıkmazları, toplumun bu değişme
süreci içindeki durumunu, fertten yola çıkarak top-
luma varan bir teknikle Hayri Irdal ve Halit Ayarcı
karakterleri ile anlatır.
Beş Şehir'in konusunu; hayatımızda kaybolan Şey-
lerin ardından duyulan üzüntü ile yeniye karşı beş-
lenen özlem olarak özetleyen yazar, bu eserinde
Ankara, Erzurum, Bursa, İstanbul ve Konya'yı anlatır.
Mahur Beste, Abdülhamit Dönemi'nde geçen acı bir
aşk hikâyesinin klasik musiki kalıplarıyla soyutlan-
maşıdır. Romana adını veren Mahur Beste, Atiye' nin
küçük eniştesi Lütfullah Bey'in babası Talat Bey'in
eseridir.
8.
A)
B)
C)
D)
E)
Bir Tereddüdün Romanı
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
Mahşer
Fatih -Harbiye
Yalnızız
çözüM
Peyami Safa'nın Doğu-Batl ça-
tlşmasını işleyen, temel kahra-
mani Neriman olan romanı Fatih
Harbiye'dir.
Cevap D
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın eserleriyle İlgili bilgi veren
numaralanmış cümlelerin hangisindeki bilgi yanlıştır?
C) III.
"Şarklılar kediye, garplılar köpeğe benziyorlar. Kedi yer,
içer, yatar, uyur, doğurur; hayatı hep minder üstünde ve
rüya içinde geçer; gözleri bazı uyanıkken bile rüya gö-
rüyormuş gibidir; lapacı, tembel ve hayalperest mahluk,
çalışmayı hiç sevmez. Köpek diri, çevik ve atılgandır.
İşe yarar, birçok işlere yarar. Uyurken bile uyanıktır. En
küçük sesleri bile duyar, sıçrar, bağırır."
Bu sözler, romanda Batı ya da Doğu'yu seçmek du-
rumunda olan kararsız genç kızın sözleridir. Kz; uzun
süredir kendisini etkileyen sorunun çözümünü kedisi
Sarman'a borçludur. Batılıları köpeğe, Doğuluları kediye
benzetir. Fatih halkının Doğulular gibi uyuduğunu, mo-
dern bir görüntüye kavuşan Beyoğlu'nun ve Beyoğlu
halkının ise Batılılar gibi canlı, uyurken bile uyanık olduk-
larını, çok çalışıp çok kazanarak iyi yaşadıklarını düşünür.
Bu parçada sözü edilen kız, aşağıdaki yapıtlardan
hangisinin kahramanıdır?
Bir gemi yolculuğunda tanşan ve birbirlerine âşık olan
Yorgo ve Noraliya, ailelerinin engeliyle karşılaşırlar.
Noraliya'nın annesiyle Yorgo'nun babası da aynı anda
aşk yaşamaktadır. Bu yüzden aileler gençler arasında
filizlenen aşkı engelleme kararı alır. Kararı duyan genç-
lerden Noraliya, intihar girişiminde bulunur, Yorga'ya
Noraliya'nın intihar ettiği söylenerek onun Noraliya'dan
vazgeçmesi amaçlanır. Noraliya'nın intihar sonucu öldü-
ğünü duyan Yorgo da psikolojik çıkmaza sürüklenerek
ölümü seçer. Sevgilisinden ayrı kalan genci (Yorgo)
dünyaya bağlayan hiçbir şey kalmaz. Noraliya'nın in-
tihar girişimi engellenir ama onun ömür boyunca bir
ölü sessizliğiyle yalnızlığın kucağında koltuğa gömülü
olarak yaşaması engellenemez. Romana ismini veren
de bu koltuktur.
Aşağıdakilerden hangisi bu parçada sözü edilen
romanın yazarına ait değildir?
A) Gençliğimiz
B) Attila
C) Biz İnsanlar
D) Gençliğim Eyvah
E) Bir Genç Kız Kalbinin Cürmü
1975 yılı "Peyami Safa Roman Yarışması"nda "Başarı
Ödülü" almış Sokakta romanı, konusunu son 200 yıllık
değişimden alıyor. Cinlerin işlediği varsayılan bir cina-
yetin etrafında kurgulanmış olaylar. "Değişme"nin nasıl
değerlerimizi yok ettiği, bozulmanın sokağın âdetlerinin
bozulmasıyla başlayıp, tek tek bireylere nüfuz ettiği bir
cemaat bilinciyle yaşanıp, herkesin herkesten haberdar
Olduğu "sokakta" artık kimsenin kimseden haberinin
olmadığı, bu anlamda "İnsan-Tabiat (çevre)-AlIah" ilişki-
sindeki herhangi bir aksaklığın insanın fıtratını bozacağı,
dahası kendi "oluşu-hâli"ne bir ihanet olacağı anlatılıyor.
Ve sokağı koruyan cami, türbe, şadırvan vb.ne sahip
çıkmanın önemi vurgulanıyor. Roman, cinayeti araştıran
komiserin, cinayet sanığı arkadaşının ölümünden sonra,
sokağın bozulmasını önlemek için nöbeti nasıl devraldığı
anlatılarak son buluyor. Nöbet; camiyi, türbeyi, şadırvanı,
konakları eski manalarıyla sokakta yaşatabilmek.
Bu parçada sözü edilen roman aşağıdaki sanatçılar-
dan hangisinin yapıtıdır?
A) Fatih-Harbiye
C) Aşk-' Memnu
B) Eylül
D) Yağmur Kaçağı
E) Sözde Kızlar
A) Samiha Ayverdi
C) Hekimoğlu İsmail
B) Rasim Özdenören
D) Münevver Ayaşlı
E) Bahaeddin Özkişi
168
