Test - 28
l.
2.
CUMHURİYET DÖNEMİ ÖĞRETİCİ METİNLER
"Atatürk, uzuna yakın orta boylu idi. Endamı pek biçimli
olduğu için, daima daha boylu hissini verrniştir. Omuz-
larıyla göğsünün geniş ve dolgun olması gövdesine
dikkati çeken bir tenasüp temin ederdi. Vücudunda
baştan ayağa kadar tam bir ahenk vardı ve hiçbir estetik
noksanı göze çarpmazdı. Duruşunda heykelÎ bir meha-
bet, hareketlerinde canlı ve çalak, aynı zamanda zarif bir
mümtaziyet gözleri alırdı. Başı, omuzlarıyla göğsünün
genişliğine uygun gelecek surette irice ve gayet biçimli
olmakla beraber altın sarısı saçlarla daha süslüydü. Bu
müstesna saçlar, iki yanı daha açık olduğu için, genişliği
artan güzel bir alın mesafesi bıraktıktan sonra başlayarak
arkaya doğru sımsıkı taranmış bulunur ve 0 erkek baş
üstünde bir arşlan yelesini hatırlatırdı. Çatık ve kavisli
olmayan gür kaşlar, şahlanmış gibi yukarıya ve tersine
kıvrılarak yüzün hususiyetini artırırdı."
Aşağıdakilerden hangisi Diyorlar ki adlı yapıtın ya-
zarına ait değildir?
3.
Öğretici metinler bakımından Cumhuriyet Dönemi'nde
büyük ilerlemeler kaydedilmiş; deneme, makale, gezi
yazısı, hatıra, fıkra, eleştiri... alanlarında önemli eserler
verilmiştir. Bilgi verme, düşündürme, açıklama amaçlan-
mış; metnin yapısı, dil ve anlatımı, kullanılan motifler bu
amaçlara göre belirlenmiştir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dö-
nemi'nde yazılmış öğretici yönü olan yapıtlardan
biri değildir?
Ünite -6
OSYM
III.
IV.
V,
Makale açıklayıcı nitelik
Otobiyografi 3. kişili anlatım
Köşe yazısı güncel sorunlar
Hitabet seslenme sözleri
A)
B)
C)
D)
E)
Gökdelen
Şiir Üzerine Düşünceler
Umrandan Uygar11ğa
Sanat Üzerine Denemeler
Boğaziçi Şıngır Mıngır
Masal
tekerlemeler
A)
B)
C)
D)
E)
Damla Damla
Suyu Arayan Adam
İstiklal Yolunda
Atatürk'ü Özleyiş-Hatıralar
Anafartalar Kumandam Mustafa Kemal'le Mülakat
Şevket Rado bu yapıtında, milletleri ormana; aileleri de bu
ormanı meydana getiren meyve ağaçlarına benzetiyor.
Aileler sağlam ve sürekli oldukça milletlerin hayatları
kuvvet bulacaktır, Ağaç 0 güzelim meyvelerini verecek
ki orman sağlık ve neşe içinde, göz alabildiğine uzayıp
gitsin. Her yerde olduğu gibi elbette ailede de birçok
dertler, üzüntüler olacaktır. Fakat bunların hiçbiri çö-
zülmez davalar değildir. Yeter ki sevsin inşan! Sevginin
olduğu yerde yenilmeyecek hiçbir güçlük yoktur.
Aşağıdakilerin hangisi Şevket Rado'nun bu parçada
sözü edilen yapıtıdır?
Edebiyatımızda çocuklar için şiir çığırının öncülüğünü
yapmıştır. Çocuklar için yazdığı şiirlerinde onları yurt
sevgisine, iyiye ve güzele yöneltmeyi amaçladığı görülür.
Atatürk için yazdığı Atamızı Tavaf şiirini aruzla ve yabancı
sözcükler kullanarak yazmış olmasına karşın, coşkuyla
söylemiştir. Ünlenmesinde bu şiirin etkisi büyüktür. Ayrıca
farklı dergi ve gazetelerde çeşitli konularda yazılar, fıkra-
lar, mizahi yazılar, gülmece Öyküsü, monografi, pedagoji,
biyografi, şiir, hikâye, hiciv, psikoloji, çocuk psikolojisi,
eğitim, çeviri, ansiklopedi ve sözlük yazımıyla uğraşmış;
hemen her türlü edebiyat dalında yapıt vermiştir. Aruzdan
heceye, ulusal edebiyattan eğitim amaçlı çocuk şiirleri-
ne, toplum şiirlerinden biyografi, sözlük ve ansiklopedi
çalışmalarına geçer. Son dönemde daha çok edebiyat
tarihi çalışmalarına yönelmiş, az sayıda da Olsa yeniden
aruz ölçüsüyle şiir yazıp yayımlamıştır. Sanatçının Kâşifler
ve Mucitler, Naiften Hâmid'e Âhiretten Mektuplar, Türk
Meşhurları Ansiklopedisi gibi eserleri vardır.
Aşağıdakilerden hangisi bu parçada sözü edilen
sanatçının yapıtlarından biri değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Eşref Saat
Umit Dünyası
Aile Sohbetleri
Hayat Böyledir
İnşan Severse Yaşar
201
A)
B)
C)
D)
E)
Fuat Köprülü
Nihat Sami Banarlı
Sabahattin Eyüboğlu
İbrahim Alaettin Gövsa
Cemil Meriç
Yukarıdaki numaralanmış te-
rimlerden hangisi, karşısında-
kiyle İlişkilendirilemez?
A) ı. B) II. C) III. D) ıv. E) v.
ÇOZUM
Makale, herhangi bir konuda bilgi
vermek, bir gerçeği ortaya koy-
mak, bir tezi kanıtlamak veya bir
düşünceyi savunmak amacıyla
kaleme alınan ve temel ögesi fikir
olan yazılardır.
Çoğunlukla tanınmış bir kişinin
yaşamıyla ilgili dönemleri ilginç
yönleriyle geniş şekilde yine
kendisinin yazmasıyla oluşan
eserlere otobiyografi denir. Oto-
biyografilerde birinci kişili anlatım
vardır.
Fıkra, gazete ya da dergilerin be-
lirli yerlerinde yayımlanan, gün-
cel, siyasal, toplumsal sorunları
kişisel görüşle ele alıp işleyen
yazılardır.
Hitabet, önemli günlerde, çeşitli
törenlerde, mitinglerde bir toplu-
lük karşısında, o topluluğu mey-
dana getiren fertleri aynı düşünce
ve heyecan etrafında birleştirmek
amacıyla, etkileyici ve coşturucu
söz söyleme sanatıdır.
Masal, olağanüstü kahramanların
başlarından geçen olağanüstü
olayların yer ve zaman belirtil-
meden anlatıldığı yazı türüdür.
Masalın en temel özelliklerinden
biri başında, ortasında ve sonun-
da tekerlemelerin yer almasıdır.
Cevap B
