Test
JijRW
2.
Türk Oğuz begleri budun eşiding! Üze Tengri basmasar,
asra yer delinmeser Türük budun ilingin törüngin kim ar-
tadı udaç erti.
(Ey Türk Oğuz beyleri işitin! Üstte gök çökmedikçe, altta
yer yarılmadıkça senin ilini ve töreni kimse bozamayacak-
tır.)
Yukarıdaki parçanın içerik ve dilsel özellikleri dik-
kate alındığında aşağıdakilerin hangisinden alındığı
söylenir?
A) Altun Yaruk
B) Oğuz Kağan Destanı
C) Orhun Abideleri
D) Sekiz Yükmek
E) Yaratılış Destanı
Tengri tek tengride balmış Türk Bilge Kağan bu ödge olur-
dum. Sabımın tükedi eşidgil. Ulayu ini yigünüm oğlanım
biriki oguşum budunum biriye şadpit begler yırıya tarkat
buyruk begler Otuz Tatar...
(Tanrı gibi gökte Olmuş Türk Bilge Kağan bu zamanda
tahta oturdum. Sözümü tamamıyle işit. Bilhassa küçük
kardeş yeğenim, oğlum bütün soyum, milletim, güneydeki
Şadpıt beyleri, Otuz Tatar...)
Kül Tigin Yazıtı'ndan alınan bu parçadan hareketle
aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) Öğretici bir Çeriğe sahiptir,
B) Bir hitabet (söylev) niteliği taşımaktadır,
C) Yönetim anlayışıyla ilgili bilgiler içermektedir.
D) İslam öncesi motiflerle İslami motifleri birleştirmiştir.
E) Türk milletinin isminin geçtiği bir metindir.
3.
4.
Yazılı edebiyatın ilk yaratıcılarından biri de Uygur Türk-
Eridir. Uygurlara ait metinlerden günümüze kadar gelen
en eski Türk şiiri örnekleri, Doğu Türkistan'da yazıya ge-
çirilmiş Manihaist ve Budist Uygur kültür çevresinde olu-
Şan eşerlerdir. Bu eserler genellikle Uygur harfleriyle olup
önemli bir kısmı "Soğdca'dan bir kısmı da Fars dillerin-
den çevrilmiş dini metinler, tövbe duaları ve hikâyelerden
oluşmaktadır. Ayrıca bu dönemden kalan birçok hikâyenin
yanında "kökünç" denen bir tür ilkel tiyatro eserleri de var-
dır. Bu dönemde verilen eserlere örnek olarak verile-
bilir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden han-
gişi getirilemez?
A) Altun Yanık
B) Sekiz Yükmek
C) Kalyanamkara ve Papamkara
D) Yenişey Yazıtları
E) Irk Bitig
Aşağıda Orhun Yazıtları İle İlgili verilen bilgilerden
hangisi
A)
B)
C)
D)
E)
Hitabet ve anı üslubuyla yazılan metinlerin varlığından
ilk olarak İlhanlıların tarihçisi Cüveyni, Cihangüşa adlı
eserinde söz etmiştir.
İlteriş Kutlug Kağan'ın Oğlu Bilge Kağan'ın kardeşi
Kül Tigin adına diktirdiği anıtta, konuşan kişi Bilge
Kağan'dır, bu eseri yazıya geçirense Yollug Tİğİn'dİr.
Finli Heikel, Rus Raddlof gibi Türkologlar da bu metin-
leri okumaya çalışmış ancak ilk kez 1893'te Danimar-
kail V. Thomsen okumuştur.
680'de Çin esaretine giren Göktürklerin Kurtuluş
Savaşı'nı kazanıp II. Göktürk Devleti'ni yani Kutluk
Devleti'ni kurmaları anlatılır.
Bu anıt taşlar, bugün Rusya'dadır; işlenmemiş ve ge-
lişmemiş bir dille yazılmışlardır.
z
25
