Test
İŞLAMİYETJ jNUEşiJ JijRN
2.
3.
o
L Tegirmende togmış sıçgan kök kökreginge korkmas.
(Değirmende doğmuş sıçan gök gürültüsünden korkmaz.)
İL Yalvın anın közi
Tekin anın Özi
Tolun anın yüzi
Yardı menin yürek
(Onun gözü büyüleyici, canı hafiftir, Onun yüzü ay gibidir,
Benim yüreğimi parça parça etti 0.)
Yukarıda verilen sözlü dönem Örneklerinin yazınsal
türü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak birlikte
verilmiştir?
B) Sagu — koşuk
A) Sav — koşma
C) Sav — sagu
D) sav - koşuk
E) Destan - sav
İslamiyet öncesi Türk edebiyatı, on birinci yüzyılın orta-
larına kadar sürer. Sözlü edebiyat dönemi ise Köktürk-
lere ait yazıtların ortaya konduğu sekizinci yüzyıla kadar
devam eder. Sözlü edebiyat döneminde şiirler dinsel tö-
renlerde söylenmiştir. Şiir, müzik, ayin ve dansın iç içe
Olduğu bu törenlerde söylenen şiirler;
Bu parçanın sonuna aşağıdakilerden hangisi getiri-
lirse bilgi yanlışı meydana gelir?
A) kuşaktan kuşağa aktarılarak yaşatılmıştır.
B) söyleyeni belli olmadığından anonim nitelik taşımak-
tadır.
C) toplumsal değerleri ve dönemin zihniyetini yansıtmak-
tadır.
D) öğretici bir üslup, didaktik bir şöylemle oluşturulmuş-
tur.
E) millî ölçü olan hece ölçüsüyle söylenmiştir.
İslamiyet öncesi Türk edebiyatında görülen ilk edebî
türlerin dile getirildiği törenler aşağıdakilerden hangi-
sinde bir arada sıralanmıştır?
4.
5.
6.
Kar buz kamuğ erüşd
Tağlar SLIVI aklşdl
Kökşin bulıt örişdi
Kayguk bolup üğrişür
Bu dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Hece ölçüsü kullanılmıştır.
B) İslam öncesi dönemin ürünüdür,
C) Bir koşuktan alınmıştır.
D) Halk edebiyatındaki semailerin ilk biçimidir.
E) Koşma tipi düz uyak kullanılmıştır.
III.
V.
Şiirler, kopuz adı verilen şazla söylenir.
Şiirlerde ulusal Ölçü Olan hece Ölçüşü kullanılmıştır,
Nazım birimi dörtlüktür,
Arı bir dil kullanılmıştır.
Şiirde genellikle zengin uyak kullanılmıştır.
Numaralanmış cümlelerden hangisi İslam öncesi Türk
şiiri için söylenemez?
C) III
D) IV
A)
B)
C)
D)
E)
Yuğ - Sığır - Şölen
Şölen - Sığır - Şaman
Oyun - Bilgiç - Kam
Kam - Baksı - Ozan
Ozan - Baksı - şölen
Türk şiiri 8. yüzyıla kadar yalnızca sözlü gelenekte ya-
Şayıp gelişmiştir, 8, yüzyıldan sonra yani Göktürklerin
Orhun Anıtları İle birlikte sözlü ve yazılı şiir birlikte gelişir.
Sözlü dönemde dinî törenler olan sığır, şölen, yuğ gibi
törenlerde ozanlar kopuz çalarak koşuklar, sagular, deş-
tanlar ve adı verilen, bir tür türkü Olan ezgili şiirler
söylemişlerdir. Bu zamanın ozanlarına kutsal bir kişi ol-
malan sebebiyle çok büyük saygınlık verilmiştir. Bu kişiler
çok yönlü ve bilge kişilerdir. Doktorluk, büyücülük, devlet
adamlığı onların görevleri arasındadır.
Bu parçada boş bırakılan yere getirilebilecek Olan
kavram aşağıdakilerden hangisidir?
A) balbal
D) sav
B) yır
C) mâni
E) baksı
126
