Test -2
7.
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK EDEBİYATI
ÖSYM
Aşağıdaki destanlardan han-
gisi, birlikte verildiği ulusa ait
değildir?
III.
IV.
V.
A)
B)
C)
D)
E)
Manas - Iran
Ramayana - Hint
Nibelungen - Alman
Kalevala - Fin
Ergenekon - Türk
Vezir Tonyukuk Yazıtı'nda atasözleri sıklıkla görül-
mektedir.
Sözlü edebiyat döneminin yaygın koşuk ve saguları
Bilge Kağan Yazytl'nda bir araya getirilmiştir.
Köktürklerin Çinlilerle yaptığı savaşlar Vezir Tonyukuk
Yazıt/'nda anlatılmıştır.
Bilge Kağan Yazıtı'nda Bilge Kağan'ın Türk milletine
iletmek istediği iyi dilekleri, Türklerin töreleri yansı-
tılmıştır.
Kül Tigin'in ölümü ve onun ölümü üzerine düzenle-
nen yaş töreni Kül Tigin Yazıt/'nda anlatılmıştır.
Köktürk Yazıtları ile ilgili olarak yukarıdaki numara-
lanmış bilgilerden hangisi yanlıştır?
C) III.
Aşağıdaki ulus-destan eşleştirmelerinden hangisi
yanlıştır?
10.
11.
Türkler Batı Denizi kıyılarında otururken bir düşman
baskınına uğradılar. Bütün Türkler kılıçtan geçirildi. Yok
Oldu. Ölüler arasında yaralı bir genç kalmıştı, düşmanlar
onu da bulup kollarını, bacaklarını kestiler. Fakat genç
ölmemişti. Öyle bırakıp gitmişlerdi. Bir dişi kurt gelip
gencin yaralarını İyileştirdi, onu sütü İle besledi, kurtardı.
Sonra düşmanlar geri dönüp bu genci öldürmek istediler.
Kurt, yiğidi kaçırdı; kimsenin bulamayacağı bir mağaraya
götürdü. O mağarada yaşadılar. On erkek çocukları
Oldu. Çocuklar büyüyüp evlendiler. Her birinden bir
boy türedi. Bunlardan biri Aşine boyu İdi. Aşine, bütün
kardeşlerinin en akıllısı olduğu İçin Türklere hükümdar
Oldu. Soyunu unutrnadlğını göstermek İçin de çadırının
kapısının önüne, üzerinde kurt başı bulunan bir bayrak
dikti.
Bu metin, aşağıdaki eserlerin hangisinden alınmış
olabilir?
ÇÖZÜM
Manas Destanı, Krgız Türklerine
ait bir destanıdır. Bu nedenle A
seçeneğinde yapılan eşleşme
yanlıştır. Diğer seçeneklerdeki
eşleşmeler ise doğrudur.
Cevap A
ÖSYM
Aşağıdaki yapıtlardan hangi-
sinde "Tağ tağka kavuşmas, kişi
kişige kavuşur. " sözü ve açıkla-
maşı bulunabilir?
8.
9.
A)
B)
C)
D)
E)
Türeyiş Destanı
Göç Destanı
Ergenekon Destanı
Bozkurt Destanı
Manas Destanı
A)
B)
C)
D)
E)
Saka - Şu
Göktürk - Ergenekon
Uygur - Türeyiş
Hun - Oğuz Kağan
Göktürk - Edige
A)
B)
C)
D)
E)
Divan-1 Hikmet
Atebetü 'l-Hakawk
Kutadgu Bilig
Divanü Lügati't-Türk
Risaletü 'n-Nushiyye
ÇOZUM
Soru metninde geçen "Tağ tağka
kavuşmas, kişi kişige kavuşur."
sözü, bir atasözüdür. Bu sözün
günümüzdeki hali "Dağ dağa ka-
vuşmaz, inşan insana kavuşur."
şeklindedir.
Eski Türklere ait bu atasözü ve
açıklaması Divanü Lügati't-Türk
adlı eserde vardır. Çünkü bu
eser, Kaşgarlı Mahmud tarafın-
dan Bağdat'ta 1072-1074 yılları
arasında yazılan Türkçe-Arapça
bir sözlüktür. Sanatçı eserinde
koşuk, sagu, sav gibi örneklere
yer vermiştir.
Cevap D
Tört bulung kop yagi ermiş. Sü sülepen tört bulungdaki
budunug kop almış. Kop baz kılmış. Basligig yükün-
dürmiş tizligig sökürmiş. Ilgerü Kadirkan yiska tegi kirü
Temir Kapigka tegi kondurmuş.
Günümüz Türkçesiyle
(Dört taraf hep düşman imiş. Ordu sevk ederek dört
taraftaki milleti hep almış, hep tabi kılmış. Başlıya baş
eğdirmiş, dizliye diz çöktürmüş. Doğuda Kadırgan Or-
mani' na kadar, batıda Demir Kapı'ya kadar kondurmuş.)
Özgün ve günümüz Türkçesiyle söylenişi birlikte
verilen bu metnin aşağıdakilerin hangisinden alındığı
söylenebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Altun Yaruk
Dede Korkut Hikâyeleri
Orhun Kitabeleri
Irk Bitig
Kutadgu Bilig
Yaruk tengriler yarlıkazun
Yavaşım birle
Yakışıpan adrılmalım
Küçlüg biriştiler küç birzün
Közi karam birle
Külüşügin duralım...
Yukarıdaki dizeler Kaşgarlı Mahmut'un Divânü Lügati't-
Türk adlı eserinde de adı geçen ve ilk Türk şairi kabul
edilen aittir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki sanatçılardan
hangisi getirilmelidir?
A) Alp Er Tunga'ya
B) Yollug Tigin'e
C) Bilge Kağan'a
D) Tonyukuk'a
E) Aprınçır Tigin'e
12
