Test - 22
FELSEFE
BİLGİ FELSEFESİ
Sofist filozoflardan Protagoras'a göre duyu organları bize yal-
nızca değişen şeyleri bildirebilirler; değişmeyen, sabit, zorunlu
ve keşin Olanı bildiremezler. Bu nedenle doğru bilgiyi, duyum
larda değil düşüncede aramak gerekir. Fakat ne yazık ki düşün-
ce, duyusal algılarımızın bir uzantısından başka bir şey değildir.
Duyu organları ne algılıyorsa düşünce onlar üzerine düşünebi-
lir. Dolayısıyla bilgilerimiz ister duyuma, isterse düşünceye da-
yansın, şüphelidir. insan için doğru; gördüğü, duyduğu, hisset-
tİğİdİr.
protagoraş'ın bu görüşlerini aşağıdaki yargılardan hangi-
si özetler?
A)
B)
C)
D)
E)
inşan her şeyin Ölçüşüdür.
Elde edilen bilgiler mutlaktır.
Hiçbir bilgiden kuşku duyulmamalıdır.
Doğru bilgiler doğuştandır.
Doğru bilgi kişilere göre değişmez.
3.
4.
Gazâlî, doğru bilginin elde edilmesinde duyu ve akıl bilgisinin
fonksiyonlannı vurgulamakla birlikte, onları yeterli bulmadığı için
bir diğer faktörden de bahşeder ki, 0 da sezgidir. Sezgiyi kendi
diliyle "kalp gözü" olarak kavramlaştırır. Genelgeçer doğru, ha-
kikat bilgisine sezgiyle (kalp gözüyle) ulaşılabileceğini söyler.
GazâlÎ kalp gözünün bütün İnsanlarda bulunduğunu ancak her-
kesin bununla aynı bilgiye ulaşamayacağını söyler. Ona göre,
insan günah işlediği için kalp gözünün önünde perdeler oluşur
ve hakikati kavraması zorlaşır. Bunun İçin İnşan Allah'ın emir ve
yasaklarına uymalı, bedeni ve ruhunu günahlardan arındırmalı-
dır. Böylece kalp gözünün önündeki perdeler açılacak ve insan
yalnız görünenlerin değil, onların arkasındaki hakikatlerin bilgi-
sine de ulaşacaktır.
Gazâli'nin bilgi anlayışını yansıtan bu parçadan aşağıdaki
yargıların hangisine ulaşılabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
2.
Her şeyden kuşku duyuyorum. Çevreden, başkalarından öğ-
rendiklerimden, geçmişten gelen bilgilerden, bilimden, kısaca
tüm bildiklerimden... Hatta kendi varlığımın gerçekten Olup Ol-
madığından... İşte burası son sınırdır. Çünkü kuşku duyan be-
nim. Kuşku duyuyorsam düşünüyorum. Düşünüyorsam artık
düşündüğümden kuşku duyamam. O hâlde kuşku duyan, yani
düşünen ben varım; işte bundan kuşku duyamam. Ben varsam
zihnimdeki kavramların gerçekliği de vardır.
Bu parçadaki görüşler aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
Doğru bilginin kaynağı akıldır.
Bilginin doğru olması deneyime dayanmasına bağlıdır.
İnsan metafizik bilgiye güvenmemelidir.
Genelgeçer bilgilere mistik bir İçgörü İle Ulaşılır.
Genelgeçer bilgilere ulaşılamaz.
Sokrates'e göre, erdemli olmak bilgili olmaktır. Bilgi ise in-
şan aklında doğuştan vardır.
Platon'a göre, asıl bilgi, değişmez varlıkların bulunduğu ide-
alar dünyasına ait bilgilerdir. inşan, idealar dünyasının bilgi-
sini ancak akılla kavrar.
Aristoteles'e göre, gerçekten var olan tekil ve bireysel olan-
lardır. Tekil ve bireysel bilgiler tümel Önermelerden üretile-
rek akıl yoluyla elde edilir.
Görüşleri verilen bu üç filozofun ortak özelliği aşağıdakiler-
den hangisidir?
A)
B)
C)
D)
E)
Locke'un empirik bilgi anlayışı
Comte'un pozitivizmi
Protagoras'ın göreli şüpheciliği
Kant'ın eleştirel felsefesi
Descartes'in metodik şüpheciliği
A)
B)
C)
D)
E)
Şüpheyi amaç edinmeleri
Bilimsel bilgileri Ölçüt almaları
Objektif davranmaları
Evrensel görüş Öne sürmeleri
Rasyonalist olmaları
t.me/yks_arsiv
