Test - 13
Etkinlik
Aşağıda verilen özelliklerin
hangi sanatçıyla ilgili olduğunu
ayraç içine yazınız.
17. yüzyıl halk şiirinin en
önemli şairlerindendir. Şiir-
lerinde güzelleri, yiğitleri övmüş,
dert ortağı bildiği dağlara seslen-
miştir. Çukurova ve Güneydoğu
Anadolu insanının o çağdaki
günlük konuşma diliyle koşmalar,
semailer, varsağılar ve türküler
ÖZEL TEST (İLERİ DÜZEY SORULAR)
6.
8.
II.
III.
V.
Surnâme, NâbÎ'nİn gezi yazılarını içeren, yer yer
manzum parçaların da yer aldığı önemli eserlerinden
biridir.
Ali Şir Nevayi'nin 15. yüzyılın sonlarına doğru yazdığı
Mecalisü'n-Nefais Türk edebiyatındaki ilk şairler
tezkiresidir.
Keçecizade İzzet Molla'nın başlıca eserleri; Bahar-'
Efkâr, Hazan-' Âsâr, Mihnetkeşan ve Gülşen-i Aşk'tır.
Ahmed-i Dai, Türk edebiyatında nazım ve nesir türün-
de çeşitli eserler vermiş fakat daha çok Çengname
adlı manzum eseriyle tanınmıştır.
Süleyman Çelebi'nin Vesiletü'n Necat adlı eseri, 600
yıldan beri Anadolu coğrafyasında çeşitli dinî ve
toplumsal etkinliklerde ezgi eşliğinde okunmaktadır.
Yukarıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
C) III.
Aşağıdakilerin hangisinde verilen yapıtların biçim,
tema veya tür bakımından ortak bir özelliği olduğu
söylenemez?
9.
10.
Hak Teala, İblis'e sordu:
— Niçin Adem'e secde etmedin? O zaman İblis şöyle
cevap verdi:
— Beni ateşten, onu çamurdan yarattın.
Yani "Sen beni ateşten, onu topraktan yarattın. Bu yüz-
den benim terkibim ulvi, toprak İse süflidir. Ben yaratılışta
ondan yüceyim, bu nedenle Adem'e secde etmedim."
Kendine güvendi ve gururlandı. Hak Teala da onu der-
gâhından kovdu. Önceleri Allah'a yakın iken adı Haris'ti;
sonra mahrum, şaşkın ve melun oldu. Adı da şeytan
iblis oldu.
Ondan sonra Hak Subhanehu Teala buyurdu:
— Ya Adem ! Yukarı bak!
Bunun üzerine Hz. Adem yukarı baktı. Arşta şu yazıyı
gördü.
"La ilahe illallah Muhammedün Resulüllah"
Bu parça, içerik ve biçimi dikkate alındığında aşağı-
daki eserlerin hangisinden alınmış olabilir?
söylemiştir.
17. yüzyılda yeniçeriler ara-
sında yetişen âşıklardandır.
Bağdat kuşatması sırasında ölen
Genç Osman için söylediği deş-
tan, şiirlerinin en ünlülerinden
sayılır. (
Şiirlerinde yurt sevgisi, aşk,
doğa güzelliği, özlem gibi
konuları İşleyen bu âşık, hayatını
anlattığı Emrah ile Selvihan adlı
halk Öyküsüyle ün kazanmıştır.
(9Jl
19. yüzyılda yayaşan bu halk
âşığı, Avşar Türkmenlerinden-
din Koşma, türkü, semai, varsağı,
destanlar söylemekle birlikte asıl
kişiliğini türkülerinde göstermiş;
divan şiirinin etkilerinden uzak
kalmıştır. (
19. yüzyılda yaşayan, aslen
Erzurumlu Olan sanatçının,
hayali sevgilisi Gülperi'yi bulmak
için Kafkasya, Iran, Afganistan,
Hint ve Turan'ı dolaştığı, bulama-
dan köyüne döndüğü söylenir.
Cevaplar
1- Karacaoğlan
2- Kayıkçı Kul Mustafa
3- Ercişli Emrah
4- Dadaloğlu
5- Sümmani
A) Mizan 'ül-Hak
C) Hayriye
B) Makalat
D) Fezleke
A)
B)
C)
D)
E)
Kutadgu Bilig - Hüsn ü Aşk
Peçevi Tarihi - Fezleke
Gülşen-i Şuara - Mecalisü'n Nefais
Harnâme - Siretü 'n-Nebi
Hayriyye - Lutfiyye
Türk edebiyatının İlk ürünlerinden Olan Kitab-l Dede
Korkut'un konusu çeşitlilik göstermektedir. Birinci ve
on ikinci hikâyede Oğuzların kendi aralarındaki mü-
cadeleleri; iki hikâyede Oğuzların olağanüstü güçlerle
Olan mücadelesi; diğer sekiz hikâyede ise Oğuzların
komşuları ile Olan mücadeleleri anlatılmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi Kitab-l Dede Korkut'ta geçen
hikâyelerden biri değildir?
E) Vesiletü'n Necat
Hayatın zevk ve eğlenceleri, insanın bu dünyada gününü
gün etmesi gerektiği gibi görüşler gazellerinin başlıca te-
maşıdır. Deruni aşk, ızdırap duygusu ve manevi konular
yahut derin düşüncelere onun şiirinde nadiren rastlanır.
Dolayısıyla onun şiirlerini büyük kılan şey, hayallerindeki
Orijinallikten çok, ifade gücüdür. Zevkçi ve dünyevi Özel-
likleriyle sanatçı, çağdaşı olan Fuzuîden çok farklıdır.
İki şair arasındaki tematik farklılık, şiir tekniğinde de ken-
dişini gösterir. Fuzuli'nin aksine onda coşkun ilhamlar
yoktur. O, biçim kusursuzluğuna Önem verir. Şiirini ince
hayaller ve nüktelerle süsler ve özellikle tevriye ve harf
oyunları ile zenginleştirir. Bu tip söyleyişlerde ustalıkla
saklanmış Olan ikinci manayı yakalamak kolay değildir.
Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden
hangisidir?
A)
B)
C)
D)
E)
Dirse Han Oğlu Boğaç Han
Zal Oğlu Rüstem'in Hikâyesi
Duha Koca Oğlu Deli Dumrul
Salur Kazan'ın Evinin Yağmalanması
Başat'ın Tepegöz'ü Öldürmesi
Nâbî
A)
C) Nefi
E) Bâkî
B) Bağdatlı Ruhî
D) şeyh Gâlip
40
