Test - 22
2.
CUMHURİYET DÖNEMİ TİYATROSU
Üç perdelik oyunun kahramanı Murtaza Bey, tek Odalı bir
evde oturan, elli beş yaşlarında bir İlkokul öğretmenidir.
Karışı Hatice Hanım, oğulları Rıdvan'ı, bakkal Hacı Hü-
samettin'in konağına iç güveyi vererek rahata kavuşma
hülyaları kurmaktaysa da bakkal, kızını ancak bir bakkal
oğluna verme kararındadır. Murtaza Bey'i, öğretmenliği
bırakıp bakkal olmaya razı etmek İçin, kendi karışıyla
Hacı Bey'in karışı Safinaz'ın çabaları boşa çıkınca Hacı
Bey başka çare düşünür. Annesi yoluyla kandırılan bir
öğrenci, öğretmenin şiltesine bir İğne koyar, canı yanan
Murtaza Bey çocuğu tokatlar, Olay gazetelere aksettirilir.
Öğretmen mahkemeye verilecek, meslekten atılacaktır.
Bu utanç verici duruma düşmemesi İçin Murtaza Bey,
İster istemez öğretmenlikten İstifa ettirilir. Sözde bir de-
fine bulunmuştur. Dükkân açılır ve Murtaza Bey bakkal
Olur.
Bu parçada Özeti verilen Oyun ve yazan aşağıdaki-
lerden hangisidir?
3.
4.
Epik tiyatro, Bertolt Brecht'in Marksizm-Leninizm akımla-
rından etkilenmesiyle oluşmuş, siyasal amaçlı bir tiyatro
kuramıdır. Kapitalizmin ve toplumun eleştirisi yapılır. Bu
tiyatronun amacı toplumun işsizlik, açlık, savaş gibi
sorunlarının arkasında yatan nedenleri ortaya çıkarmayı
sağlamaktır. Epik tiyatro, hayata ve sahneye eleştirel bir
gözle yaklaşabilmektir. Sahnedekinin bir oyun olduğunu
seyirciye hatırlatmak, izleyiciyi gözlemci yaparak onu
etkin konuma sokarak bir yargıya varmak istenir. Bertolt
Brecht, "Burası bir tiyatro sahnesi ve sizler de izleyici-
lersiniz." diyerek seyirciyi oyunun dışında tutmuştur.
Aşağıdaki yapıtlardan hangisi Türk edebiyatında
bu parçada söz edilen anlayışla yazılan ilk tiyatro
oyunudur?
Ünite -6
TURAN OFLAZOĞLU
Tiyatro
A)
B)
C)
D)
E)
Keşanlı Ali Destanı
Damda Deli Var
Sokrates Savunuyor
Fazilet Eczanesi
Ah Şu Gençler
A)
B)
C)
D)
E)
Canlı Maymun Lokantası - Güngör Dilmen
Paydos - Cevat Fehmi Başkut
Kahvede Şenlik Var - Sabahattin Kudret Aksal
Cengiz Han'ın Bisikleti - Refik Erduran
Hürrem Sultan - Orhan Asena
Aşağıdakilerin hangisinde Turan Oflazoğlu'nun oyun-
larının içeriği yanlış açıklanmıştır?
Oyunun başkarakteri Cengiz, evinin bahçesinde mav-
zerle kuş avlayan, önüne gelenin arkasından ateş açan,
bunun yanında son derece saf, bir 0 kadar da anlayışsız
bir adamdır. Cengiz'in üç karışı vardır. Avrupa şehirle-
rinde okumuş, yaşamış ve sözde kültürlü bir kadın Olan
Suzan da bu adamla evlenir. Cengiz'in yurt dışındaki ka-
rışl İstanbul'a gelmek üzeredir. Cengiz telaşlıdır çünkü iki
karışı daha vardır, Kocasının çok eşli olduğunu bilmeyen
genç kadın gelip durumu öğrenince bu duruma büyük
tepki gösterir. Ama bazı çıkar hesaplan söz konusudur.
Cengiz'in ve genç kadının zamanla değişimi, bisiklette
kurulması gereken bir dengeyi aratmayacak ölçüdedir,
Oyun, kadın-erkek ekseninde değişen ve kurulan denge-
leri anlatmaktadır. Oyunda eski toplumumuzda var Olan
birden fazla kadınla evlenme geleneği eleştirilmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi bu parçada sözü edilen
Oyunun yazarının yapıtlarından biri değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
A) Ramiz ile Jülide
C) Canavar Cafer
B) Bir Kilo Namus
D) Kösem Sultan
Keziban: Kan davası konusunu işlediği eseridir.
Oyunda kan davası vasıtasıyla öç alma tutkusu
işlenmiştir.
Allah'ın Dediği Olur. Bir köy ağasının köylüyü sömür-
mesi, mallarını, topraklarını alması ve köy gençle-
rinden birisinin dinî değerleri istismar ederek ağaya
oynadığı oyun anlatılmıştır.
Deli İbrahim: Sultan İbrahim'in yaptığı İç savaşın
anlatıldığı tiyatro eseridir. Genç Osman, IV. Murat,
Deli İbrahim, Kösem Sultan iktidar dörtlemesinden
biri Olan bu Oyunda iktidarda bulunanların zaafları,
cehaleti ve bu durumdan yararlananların entrikaları
anlatılmıştır.
Sokrates Savunuyor. Bilinçsiz halk ile aydın çekişme-
sinin işlendiği eserin konusu Sokrates'in fikirleri ile
içgüdülerine, geleneğe ve kişisel çıkarlara düşkün
insanlar arasındaki çatışma anlatılır.
Kösem Sultan: İnsanın iradesinin yüceltildiği tiyatro
eseridir. Şeyh Galib'in Hüsn ü Aşk mesnevisinden
yararlanılarak yazılmış bu eserde sevgiliye, diğer
bir deyişle hedefe ulaşmanın bir bedel gerektirdiği
düşüncesi vardır. Bu düşünce oyunun kişileri ara-
cıllğıyla anlatılır.
Keziban, Deli İbrahim, IV. Murat,
Sokrates Savunuyor, Allah'ın De-
diği Olur, Elif Ana, Fatih, Genç
Osman, Kösem Sultan, III. Selim
Kılıç ve Ney, Güzellik ile Aşk, Ata-
türk, Cem Sultan, Sinan, Gardi-
yan, Dörtbaşı Mamur Şahin Çakır
Pençe, Kanunî Süleyman, Yine Bir
Gülnihal, Korkut Ata, Yavuz Selim
TURGUT ÖZAKMAN
Tiyatro
Pembe Evin Kaderi, Güneşte On
Kişi, Duvarların Ötesi, Kanaviçe,
Ocak, Paramparça, Ah Şu Genç-
ler, Resimli Osmanlı Tarihi, Bir
Şehnaz Oyun, Delioğlan, Töre,
Fehim Paşa Konağı, Kardeş Payı,
Darılmaca Yok, Berberde, Ben Mi-
mar Sinan, Ak Masal Kara Masal,
Üç Destan, Delioğlan, Ulusal Kolej
Disiplin Kurulu
Roman
Şu Çılgın Türkler, Korkma İnsancık
Korkma, Romantika, Atatürk Ye-
niden Samsun'da, Diriliş-Çanak-
kale, Cumhuriyet-Türk Mucizesi
RECEP BİLGİNER
Tiyatro
Sarı Naciye, Karım ve Kızım, Ga-
zeteciden Dost, isyancılar, Parkta
Bir Sonbahar Günüydü, Savaş-
tan Barışa Aşktan Kavgaya, Ben
Devletim, Utanç Dünyası, Yunus
Emre, Mevlana, Sevdiğim Adam,
Son Misafir
REFİK ERDURAN
Tiyatro
Açıl Kafam Açıl, Canavar Cafer,
El Ele, Cengizhan'ın Bisikleti, Bir
Kilo Namus,
Bahçemdeki Ayı,
Yemenimin Uçları, Halay, Eşek
Dağın Sevdalısı, Ramiz ile Jülide,
Tamirci, Karayar Köprüsü, Turp
Suyu, Yağmur Duası, Direkler Ara-
si - Kanto, Kahraman, Korkunçlar,
Ayı Masalı, Deli
E) Karayar Köprüsü
189
