TEST - 8
Biçimce olumsuz cümlelerin yükleminde "-ma, - me;
-maz -mez; -sız, -siz; yok, değil" ifadeleri bulunur.
Biçimce Olumlu cümlelerde bunlardan herhangi biri
bulunmaz.
• Anlamca olumlu cümlelerde yüklemde belirtilen
yargı ya da durum gerçekleşir. Anlamca olumsuz
cümlelerde İse gerçekleşmez.
Biçimce olumsuz, anlamca olumlu cümlelerin yük-
'emlerinde çok büyük oranla "...-ma değil", "yok
yok" gibi İfadeler bulunur.
Bu bilgiler doğrultusunda A, D ve E seçeneklerinde
biçimce de anlamca da olumlu cümleler görürüz. 3 se-
çeneğinde verilen cümlede İse biçimce de anlamca da
olumsuz bir yargı vardır.
C seçeneğinde verilen cümlede "...işlemiyor değil"
sözü biçimce olumsuzluk içerir, Anlam olarak baktığı-
mızda İse "İşliyor" anlamı olduğunu görürüz. Dolayısıy-
la bu cümle anlamca Olumlu, biçimce olumsuzdur.
CEVAP: C
Biçimce olumlu cümlelerin yükleminde 'Lrna, -me;
-maz, -mez; -sız, -siz; yok, değir İfadeleri bulun-
• Anlamca olumsuz cümlelerde yüklemde belinilen
yargı ya da durum gerçekleşmez.
• Biçimce olumlu, anlamca olumsuz cümlelerde çok
büyük oranla "ne... ne..." bağlacı bulunur.
Bu bilgiler doğrultusunda I, II, III ve IV numaralı cümle-
lerdeki yüklemler biçimce olumludur. Belirtilen yargılar,
durumlar gerçekleştiği İçin anlamca da olumludur.
V numarayla verilen "Sabırsız kişinin ne ilişkilerinde
ne de İşinde başarılı olması kolaydır.' cümlesinde
yüklem "kolaydırx sözcüğüdür. Bu sözcükte olumsuz-
lük bildiren herhangi bir İfade olmadığı İçin yargı, bi-
çimce olumludur, Ancak cümledeki "ne... ne...' bağlacı
cümlenin anlamını olumsuz yapar ve cümlede aslında
"Sabırsız kişinin ilişkilerinde ve İşinde başarılı olması
kolay değildir." anlamı vardır.
CEVAP: E
4.
ÇÖZÜMLER
• Yanıt vermeyi gerektiren soru cümlelerine "asıl soru
cümlesi", gerektirmeyen soru cümlelerine "sözde
soru cümle* denir.
• Asıl soru cümlelerine soruya göre kısaca "evet, ha-
yır, peki, tamam, olur..." yanıtları verilebilir.
• Sözde soru cümleleri ise bizden yanıt beklemez,
Soru vardır ama yanıt almak için sorulmaz. Cüm-
leye "onay, şaşkınlık, rica, özlem, istek..." anlamları
katar.
Bu bilgiler doğrultusunda A, 3, C ve E seçeneklerinde
verilen cümlelerde yanıt vermeyi gerektiren soru cüm-
leleri olduğunu görürüz, Hatta İsterseniz cevaplar da
verebilirsiniz: A) Polonya. B) Hayır, veremedik. C) Şu
sokakta. E) Evet, biliyordu,
D seçeneğinde verilen cümlede ise soru vardır ancak
cümlede soruya yanıt almak gibi bir kaygı yoktur, Yani
"Hangi ülke, insanların birbirini katletmesine seyirci ka-
labilir?' diyerek bu cümleyi okuyan kişinin düşünmesi-
ni İstiyor ve ondan onay bekliyor, "AB, evet.” "Hiçbir
ülke, insanların birbirini katletmesine seyirci kalamaz."
demek ve dedirtmek İstiyor.
Dolayısıyla D seçeneğindeki cümle, yanıt vermeyi ge-
rektirmeyen bir soru cümlesidir.
CEVAP: D
Biçimce olumsuz cümlelerin yükleminde "-ma, -me;
-maz, -mez; -sız, -siz; yok, değil" ifadeleri bulunur.
Biçimce olumlu cümlelerde bunlardan herhangi biri
bulunmaz.
• Anlamca olumsuz cümlelerde yüklemde belirtilen
yargı ya da durum gerçekleşmez. Anlamca olumlu
cümlelerde İse gerçekleşir.
Bu bilgiler doğrultusunda l, II, III ve IV numaralı cümle-
'erdeki yüklemler biçimce olumludur. Anlamca da be-
lirtilen yargılar, durumlar gerçekleştiği İçin olumludur,
Ancak V numarayla verilen cümlenin yüklemi "bulun-
mat' sözcüğüdür. Bu sözcükteki "-maz, -mez" eki, bu
cümleyi biçimce olumsuz yapar. Bu cümlede "bulunma
eylemi gerçekleşmediği" anlamı da Olduğu için anlam-
ca da olumsuzdur.
CEVAP: E
61
