TEST - 14
Açıklamada amaç, okura bilgi vermektir. (Nesnel
anlatım vardır.)
• Tartışmada amaç, okura bir fikri empoze etmek ya
da okurun fikrini çürütmektir. ("Ben" dili hâkimdir.)
Öykülemede amaç, okurun kendini art arda geli-
Şen olaylar zinciri İçinde hissetmesini sağ amaktır.
Betimlemede amaç, okurun zihninde bir görüntü,
tasvir oluşmasını sağlamaktır, (Tasvir)
Soru kökünde "anlatım biçimi' dediği İçin bu İfadeler
İşimizi görecektir. E seçeneğinde verilen "Örnekleme'
düşünceyi geliştirme yoludur, elenir,
parçaya baktığımızda metni yazan kişinin kendi duygu
ve düşüncelerini yoğun bir biçimde verdiğini görüyo-
ruz, "Bir kültürün oturmuş kavramlarını bambaşka bir
kültüre olduğu gibi çevirirseniz onaya saçmalık çıkar,”
düşüncesi kişiden kişiye değişir, "İyi çevirmenler, ese-
ri kendi dillerinde tekrar yaratırlar," cümlesinde yazar,
okura vermek istediği mesajı verir. "Biz" "şairlerimiz",
"yazarlarımız" gibi ifadelerle "ben" dili kullanıldığını gö-
Türüz. Bu bağlamda parçanın anlatım biçiminin tartış-
ma olduğunu görürüz.
2.
CEVAP: B
• Nesneı dil 4 Bilgi -t AÇIKLAMA
• öznel dil + Fikir —TARTIŞMA
Olaylar zinciri + devinim ÖYKÜLEME
• Tasvir + canlandırma BETİMLEME
parçaya baktığımızda "Tuz Gölü'nün özelliklerinin
ve Tuz Gölü'ndeki susuzluk nedeniyle flamingoların
neler yaşadığının" anlatıldığını görüyoruz. Bir sorun,
bu sorunun nedenleri nesnel bir dille anlatılmış, bilgi
verilmiştir, Dolayısıyla parçanın anlatım biçimi açıkla-
madır.
CEVAP: D
3.
4.
5.
ÇÖZÜMLER
Parçadaki "2 bin 903 metre yüksekliğindeki Dana
Tepesi'ne tırmanan eski patika, ormangülleri arasın-
dan geçiyor." sözlerini dikkate aldığımızda parçanın
anlatımıyla İlgili olarak "nesnel verilere yer verildiği-
" . dinamitlerle doğayı tahrip ederek açılan yeni
toprak yol, vadi tabanında yara İzi gibİP sözleriyle
Menzetmenin olduğunu", parçanın neredeyse tama-
mında kişinin tırmandıkça gördüklerini anlattığını dik-
kate alırsak "görsel unsurlardan yararlanıldığını", buna
bağı olarak betimleyici anlatımdan ve nesnel bilgiler
de verildiği için açıklayıcı anlatımdan yararlanıldığını
söyleyebiliriz. Ancak parçada hâkim bakış açısından
yararlanıldığını söylemek zordur çünkü hâkim bakış
açısında yazar, ele aldığı konuda, olaylarda geçen ki-
şilerin, durumların geçmişini, geleceğini, ne hissettiği-
ni, ne düşündüğünü vb. her şeyi bilir. Bu paragrafta İse
parçanın daha ilk cümlelerinde "ben dili hâkim olduğu
İçin, kendi yaşadıklarını verdiği İçin "kahraman bakış
açısı" kullanılmıştır.
CEVAP: E
Soru köküne dikkat edersek "ağır basan anlatım biçi-
mi" ifadesinin yer aldığını görürüz. Bu soru kökü, "ben-
zelme” ve "karşılaştırmayı elememiz gerektiğini gös-
terir çünkü bu İfadeler anlatım biçimi değil, düşünceyi
geliştirme yoludur.
Ayrıca, "ağır basan" ifadesi aslında bize "Parçada bir-
den lazla anlatım biçimi var, en yoğun olan anlatım
biçimini İşaretle!" diye de yol gösteriyor,
Parçanın İlk cümlesindeki "yürüdü" eyleminden yola
çıkarak ve halla parçada "meydanda toplanmışı", 'İsa-
lıyorlardl" gibi sözcüklere aldanarak parçada Öyküle-
mg olduğunu düşünemeyiz. Meydana yürüyen insanın
meydanda gördükleri detaylı bir şekilde anlatılmış, gö-
zürnüzün önünde bir tablo gibi canlanması sağlanmış-
tır. Dolayısıyla parçada ağır basan hareket (Öyküleme)
değil tasvirdir. (betimleme)
CEVAP: C
Parçanın tamamına göz atlığımızda 'Bozcaada
Kalesi'nin ne zaman yapıldığı, bir diğer adının ne ol-
düğü, Şu anda hangi amaçla kullanıldığı, hangi günler
hizmete açık olduğu, Yenikale kalıntısının nerede bu-
lunduğu, kim taralından ne zaman yapıldığı gibi" nes-
nel bilgiler görürüz. Dolayısıyla bu parçanın anlatım
biçimi, açıklamadır diyebiliriz,
Açıklama anlatım biçiminde okuru bilgilendirmek esas-
tır. Yazar, nesnel - bilimsel bir dil kullanarak okura bir
konu hakkında bilgiler verir.
CEVAP: B
109
