TEPKİME HIZINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
3. Sıcakllk
• Sıcaklık arttıkça,
Taneciklerin kinetik enerjisi ve ortalama kinetik enerjisi
artar.
Sıcaklık T,
Aktifleşmiş kompleks oluşturabilecek taneciklerin sayısı
artar.
Eşik Enerjisi
• Sıcaklık değişimi,
Sıcaklık TP
Eşik enerjisinin değerini ve tepkimenin izlediği yolu,
tepkime mekanizmasını değiştirmez.
Knetik enerji
Hız sabitinin (k) değerini değiştirir.
DİKKAT
Sıcaklık artışı, endotermik veya ekzotermik olan tüm tepkimelerin hızını arttırır.
4. Katalizör
Katalizörsüz (a) ve katalizörlü (b) tepkimenin karşılaştırılması
Tepkimeye
girmd( içki yeterli
kinetth enerğye şah p
oh-nayan n-K)bküIbr
, Eşik enerjisi
Eşik enerjisini
I aşan tanecik
sayısı
E, Kinetik enerji
Tepkimeye
ğrmek için
yaerh kirlet*
enerjiye şah p
dmayan mold(üler
b
Düşük eşik
enerjisi
Eşik enerjisini
aşan tanecik
sayısı
Kinetik enerji
• Tepkimeye dışarıdan eklenen ve hiçbir değişime uğramadan tepkimeden çıkan aktifleşme enerjisini düşürerek
tepkimeyi hızlandıran maddelere "katalizör" denir.
• Katalizörler,
Tepkimeyi başlatmaz ya da durdurmaz.
Tepkimenin mekanizmasını değiştirebilir.
Hız sabitinin (k) değerini değiştirir.
Tepkimenin yönünü değiştirmez.
Net tepkimede yer almaz.
Tepkime verimini etkilemez.
Etkin çarpışma sayısını ve aktifleşme
enerjisini aşan tanecik sayısını artırır.
Tepkime ısısını etkilemez.
- İleri ve geri aktifleşme enerjisini aynı oranda
değiştirir.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
66
DİKKAT
• Aktifleşme enerjisi sadece katalizörle değişir.
• Mekanizmalı tepkimelerde katalizör yavaş adıma etki eder.
• Katalizör (pozitif katalizör), hızı arttırır.
inhibitör (negatif katalizör), hızı azaltır.
KİMYA - AYT
