+4 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması 17 ek belgeyle birlikte 5 kısım, 5 antlaşma,
5 protokol ve 5 bildiriyi İçeren 143 maddeden oluşmaktadır.
Önemli Maddeleri
Suriye Sınırı
• 20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile belirlenen sınır esas alınmıştır.
• Hatay, Türkiye'nin sınırı dışında kalmış, Misakımillî'den taviz verilmek zorunda kalınmıştır.
• Süleyman Şah'ın mezarının bulunduğu Caber Kalesi Türk toprağı sayılmıştır.
Irak Sınırı
• "Musul Sorunu" olarak bilinen sınır sorunudur.
• Lozan'da olumlu ya da olumsuz bir çözümü yoktur. (Lozan'da çözüme kavuşmayan tek konudur.)
• Mesele İngiltere ile TBMM arasında en geç dokuz ay içinde yapılacak ikili görüşmelere bırakılmıştır.
• Türkiye İngiltere'nin işgali altında bulunan Mısır, Irak, Sudan ve Kıbrıs Adası üzerindeki egemenlik
• Kapitülasyonların her çeşidi (ekonomik, idari, mali, adli) kaldırılmıştır. Düyun-u Umumiyenin
haklarından İngiltere lehine vazgeçmiştir.
Batı Sınırı
• Yunanistan ile olan sınır Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda belirtildiği gibi çizilmiştir.
• Meriç Nehri sınır kabul edilmiştir.
-ı
• ILBalkan Savaşı sonrasında imzalanan İstanbul Antlaşması ile belirlenen sınırlı geçerli kabul
edilmiştir.
• Yeni bir düzenleme yapılmamıştır, Meriç Nehri sınır kabul edilmiştir.
Doğu Sınırı
• Sovyet Rusya ile imzalanan Moskova Dostluk Antlaşması ve Kafkas Cumhuriyetleri ile imzala-
nan Kars Antlaşması ile belirlenen sınır geçerli kabul edilmiştir.
• Batum Misakımillî'den taviz verilerek, Rusya güdümündeki Gürcistan'a bırakılmıştır.
İran Sınırı
• Kasr-l Şirin Antlaşması (1639) ile belirlenen sınır geçerli olmuştur. Yeni bir düzenleme yapıl-
mamıştır.
Adalar
• Gökçeada (İmroz), Bozcaada (Taşoz) ve Tavşan Adaları Türkiye'ye bırakılmıştır.
• Ege Adaları Yunanistan'a bırakılmıştır.
• On İki Ada İtalya'ya bırakılmıştır.
Türkiye'deki görevine son verilmiştir.
Lozan Barıs Antlaşması'nın Esasları
milklâr
• Bütün azınlıklar Türk vatandaş olarak kabul edilmiş, azınlıklara verilen ayrıcalıklar kaldırılmıştır.
• Ermeni azınlığın devlet kurma talebi Lozan'da gündeme alınmamıştır.
Nüfus Mübadelesi (EtabIİ Sorunu)
• Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan sorundur.
• TürkiWdeki Rumlar (İstanbul'daki Rumlar hariç) ile Yunanistan'daki Türklerin (Batı Trakya'daki
Türkler hariç) yer değiştirmesi benimsenmiştir.
• İstanbul'da yaşayan Rumlar ve Yunanistan'daki Türkler etabli (eskiden beri yerleşik) sayılmıştır.
• Boğazların yönetimi başkanının Türk olduğu uluslararası bir komisyona bırakılmıştır.
• Boğazların her iki yakasında 15 kilometrelik alan askerden arındırılacaktır.
Savaş Tazminatl
• Yunanistan savaş tazminatı olarak Karaağaç'ı Türkiye'ye bırakmıştır.
• İngiltere, I.Dünya Savaşı'ndan dolayı Türkiye'den tazminat talebinde bulunmuştur. Savaş sıra-
sında Almanya'da rehin tutulan Türkiye'ye ait beş milyon altın ile İngiltere'ye sipariş edilen ve
bedeli peşin ödenen iki gemi savaş tazminatı sayılmış ve Türkiye'ye teslim edilmemiştir.
ı
Osmanlı Borçlan
• Osmanlı borçları Osmanlıdan ayrılan ve yeni kurulan devletler arasında bölüştürülmüştür.
• Türkiye payına düşen borcu Türk lirası ve Fransız Frangı üzerinden ödemeyi kabul etmiştir.
• Borçların ödenmesi ile ilgili her türlü yabancı denetimine ve gözetimine son verilmiştir,
Yabancı Okullar
• Lozan'da bu mesele "iç mesele" kabul edilmiş, tartışmaya açılmayarak yabancı müdahalesi-
ne izin verilmemiştir.
Fener Rum Patrikhanesi
• Patrikhanenin İstanbul'da kalması kabul edilmiş ancak ekümenik iddiası (dünyadaki tüm Or-
todokslann evrensel liderliği) kabul edilmemiştir.
• Patrikhane Türkiye'nin dinî bir kurumu olarak kabul edilmiştir.
İstanbul'un Boşaltılması
• Lozan Antlaşması TBMM tarafından onaylandıktan altı hafta sonra işgal kuvvetlerinin İstan-
bul'dan çıkması kabul edilmiştir.
Lozan'da Çözüme Kavuşmayan veya Türkiye'nin Aleyhine Çözülen Konular
Musul Meselesi
Güney Sınırı
Ege Adaları
135
Batı Trakya
Boğazlar Meselesi
Fener Rum Patrikhanesinin İstanbul'dan çıkarılması
instagram.com/copysinav•
