Telegram: @yksyardimcin
5. SEANS I KUVVET
BİLGİ
Duran zi:irrıleri hareket eniren, hareket halindeki cisimleri yavaşlatan, cisimler üzerinde
fizikgel değişiklikler yapa'" büyüklüklere ki_jwet detfİf_ "t'ıe.VttY'ı'dLjt_ Genellikle
gösteril it.
Cisjrnleve uygulanan kuvveler itme ya da çekme biçimindedir. Örneğin bir cismi yerden
kaldırmak içir çekme kuvveti, bir arac harekereltirt•nek için kuvveti uygujlanır_
Hareket halindeki bir cismi hızland•rmak için hareket ile aym, yavaşlatrnak İçin zıt yende
kuvvet uygulanır,
Temgs Gerektiren ve Gereklinneyen Kuw•etler
Cisimlerin harekete başlamas• Çin uygulanan kuvvetin cisrne değmesi zorunlu de,
ğildir. Bu nedenle kuvvetler, temas gerektiren ve temas gerektirmeyen Olmak üzere
iki türlüdür. Dünya ile Güneş arasındaki kütle çekim kuweti. elektrik yüklü cisimler
tme-çekme kuvvet', mıknatW51ar itme-çekme kuvveti temas
gerektirmeyen kuvvetlerdir. Sü'ünme kuvveti, uyguladığı kaldırma k
duran bir cisme uygulanan itme kuvveti tema; gerektiren kuvvetlere örnek verile
Doğadaki Teme] Kuvvet
Kuvvetler, ister temas gerektirsin islerse gerektirmesin d4*adaki dört temel kuvvetten
türetilmiştir Banlar güçlü (yeğin) nükleer kuwet, 72Y1f nükleer kuvvet, elektromanye-
tik kuvvet ve kütle çekjm kuvveti olarak
Güçlü nükleer kuvvet, proton nötronları atom çekirdeğinin içinde tulan çekim kuv-
vetıdir. Çekirdeğin dışında etkisi çık azdır, Yani men7iIi kısadır.
nükleer kuvve', neden 015n kuvvettir,
Elektrgrnarıyglik kuvvet, *ıj-nlatin birbirine
laçijğj kuvvettir. İçerisinçjşki elektronlar ile çekirdek çekim kuvveti
Elektromanyetik kuvvetlin
Kütle çekim küvveti,
Nem•töfi İki küllenin bit•hİıfİfie üYÇül*İiği
kuvvettir. Eütendeki tüm gök cisimlerinin biibİtİne uygzüLadlği kuvvet bü
X dengelenmiş ki,meIJerirt
Y cj5mİ dengeenrnemjş etkisi
türdendir.
Dengelenmiş Dengelenmemiş KüWetlet
70
Cisme 'azla kuvvel ü'ygulatl[tsa, etki Eden net ibi12şkei kuvvet; kuvvetler
aynı Hörlü ise kuvvetleırin büyüklükleri taplarnı, zıt yönlü ise kuvvetlerin büyüklüklEti
fgtki İle &LjlüfiLjt
yönde uygulanan kuvvetlerin büyüklükleri eşit ise net kuvvet sıfırdır. Bu durum,
da cisim ya duruyordur ya da sabit hızla hareket ediyurdur. Çünkü kuvvetler birbirini
dengelen
Net kuvvet s•firdan farklı ise cismin hareket durumu değişir. Cisim ya hızlanan ya
da yavaşlayarı hareket ya;w, Bu durumda cisim dengelenmemiş kuvvetlerim etkisi
altıntadın
Ağırlık
Ağaçlardan düşen meyvelere. kayd•raktan kayarı çatığa, yüksekten düşen bütün
Cisimlere 17ir çekim kuvveti etki eder, Dünya'nm cisimlere uyguladbğı çekim kı.ıvvetj-
ne ağırl•R denir. Cisjmbenn eğ”l'klar• ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe artarken,
Ağırlık dinamcrnelre denen araçlarla ölçülür.
Dünya'dan uzaklaştıkça azalır. Ağdaki ağırlık Dünya'dakinin yaklaşık — 51 kadardır.
Küllesi m olan çismil G rn_g ile bullJ?ûür,
g, yerçekimi ivmesidir yaklaşık olarak 10
Ağırlık ve kütk f—rklı k—vrarnlardır_ Kütk cismin madde
miikızn iken ağırlık cisme etki eden yerçekimi kuvvetidir.
Ağımk değişirken, kütle