8.
1914'te 25 yaşındayken yayımladığı Bir Serencam adlı
hikâye kitabında Edebiyatıcedide zevkini devam et-
tirir. Sosyal baskı
- fert çatışmasını sıkça işlediği bu
hikâyelerde "ben" merkezli bir yaklaşım sergiler, Yakup
Kadri'nin ikinci dönem hikâyeciliği ise 1922'de çıkardığı
Rahmet ve Milli Savaş Hikâyeleri adlı eserlerle şekille-
nir, Burada 'ten" in dışına çıkar, Türk toplumunun siyasi
ve sosyal hadiselerine yönelir. Türk toplumunu derin-
den sarsan Balkan Savaşı, Birinci Dünya Savaşı ve Millî
Mücadele'yi sanatının merkezine koyar, Anadolu'ya yö-
nelen sanatçı Maupassant'l kendine model seçer. Onu
seçmesi tesadüfi değildir. İçgüdülerinin baskısıyla şekil-
lenen korku dolu, İğrenç ve kendi düzenine terk edilmiş
taşra hayatını anlatan Maupassant'ın kötümser bakış
açısı ona tam bir miras olarak geçer, Bu kötümser ger-
çekçilik, İnşan-mekân İlişkisine bakışın bir doğal sonucu-
dur. Çünkü inşan, mekânın ayrılmaz bir parçasıdır hatta
onun doğal bir sonucudur. Bu determinist yaklaşım onu
natüralizme ve Maupassant'la birlikte bir başka Fransız
yazar A. Daudet'e yaklaştırır. Olumsuz çevrenin insanlara
yansımasını en çok da Yaban romanında gördüğümüz
yazar, çatışmalardan ve tezlerden de asla vazgeçmez.
Yakup Kadri'nin anlatıldığı bu parçadan yazarla ilgili
Olarak hangisine varılamaz?
A) Olay hikâyesi yazmıştır.
B) Bireyci ve toplumcu dönemleri olmuştur.
C) Dıştan - İçe bir betimleme yolu İzlemiştir.
D) Kişilere ve olaylara karamsar yaklaşmıştır,
E) Eserlerinde bir düşünceyi kanıtlamaya yönelmemiştir.
ÖĞREN
İtalyan hümanist yazar Boccacio (14. yy) dünya edebiya-
tında hikâyenin ilk ömeğini vermiştir: Decameron. Türk
edebiyatında ise Ahmet Mithat'ın Letaif-i Rivayat, Emin
Nihat'ın Müsameretname adli eserleri ilk örneklerdir. Ama
Batılı anlamda İlk güçlü hikâyeler Samipaşazade Sezai'nin
"Küçük Şeyler" adlı hikâye kitabıdır. "Kediler Pandomima,
Hiç" çok başarılı realist hikâyelerdir. Diğer hikâyeler ise
şunlardır: Bu Büyük Adam Kimdir, İki Yüz Elli Kuruşa Bir
Aş r, Düğün. Ayrıca yazar, Alphonşe Daudetten Arlezyalı
adlı hikâyeyi çevirmiştir,
9.
10.
Taşlık bir patikadan aşağı İnen hayvanlarımızın diz-
[eri titremeye başlamıştı. Söğüt ağaçlarını ve serin
kaynağı görünce bir parça durup dinlenmek ihtiyacı
hissettik. İndiğimiz yamacın eteğinde küçük ve eski
bir köy var; kuş bakışı, siyah damlarını görüyoruz.
Yoldaşıma "Garipler köyü burası mıdır?" dedim.
Garipler köyü az çok çıplak ve kayalık bir yar ortasın-
da sıkışmış, ıssız ve melül duruyor, Biz biraz sonra
oradan geçip karışıki sırta çıkacağız. Yoldaşım, yor-
gun hayvanını kendi hâline bıraktı ve suyun başna
çöküp ellerini, yüzünü yıkamaya koyuldu, Ben kendi
hayvanımı ne Olur ne olmaz diye söğüt ağaçlarından
birinin kütüğüne bağlamak lüzumu gördüm ve onu
söğütlüğe doğru çektim, Yoldaşım, çömeldiği yerden
kalkarak bana seslendi: "Aman beytendi, oraya bağ-
lamayın! Altında türbe var."
Yakup Kadri'nin Millî Savaş Hikâyeleri kitabındaki
"Ses Duyan Kız" adlı hikâyeden alınan bu metinlerle
İlgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
l. bölüm tümüyle serim bölümüne aittir.
II, bölüm serim bölümünden düğüm bölümüne geçiş
netilği taşımaktadır,
Olayların oluş sırasına göre anlatıldığı bir Olay hikâyesi
söz konusudur.
İlahi (tanrısal - hâkim) bakış açışıyla anlatılmıştır.
Her iki bölümde de betimleme ve öyküleme anlatım
tekniklerine başvurulmuştur.
Memleket edebiyatı deyince akla İlk gelen İsimlerden biri
olan "Sönmüş Yıldızlar" adil hikâye kitabında kurma-
cayı mektup tekniğiyle oluşturur. Karşılıklı aşk mektupla-
rında kadın - erkek İlişkilerine, hayal kırıklıklarına düşlere,
gerçeklere ve yalanlara ince ince dokunuşlar göze çarpar.
Recm, Gençlik ve Güzellik, Eski Ahlap, Roçİld Bey, Tanrı
Misafiri, Leyla İle Mecnun ve İse onun diğer hikâye
kitaplarıdır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden
hangisinde verilenler sırasıyla getirilmelidir?
z
o
A)
B)
C)
D)
E)
Reşat Nuri Güntekin — Acımak
Memduh Şevket Esendal — Mendil Altında
Aka Gündüz — Hayattan Hikâyeler
Reşat Nuri Güntekin — Olağan İşler
Yakup Kadri Karaosmanoğlu — Bir Serencam
87
