Tat moleküllerinin beyne iletilirken dilde izlediği yol aşağıda verilmiştir.
molekülü
Tükrük içinde
Tat
papilla
çözün
Beyinde
Tadın
Tat alma
reseptörleri
Tat alma
tat alma -4— Talamus
algılanması
sinirleri
merkezi
Biyopluş
Çocukların dillerinde tat tomurcuğu sayısı yetişkinlerden fazladır, Bu
nedenle de belirli bir yaşa gelinceye kadar keskin tadı olan yiyeceklerden
hoşlanmazlar. Yaşlanmayla birlikte tat tomurcukları bozulmaya başlar. Bu
durumda tat duyusunun keskinliği azalacaktır,
Koku ve tat duyuşunun birbiriyle ilişkilisi ve tat almada koku almanın
da rolü olduğu unutulmamalıdır. Tat almada koku almanın da rolü oldu-
ğundan nezle olduğumuzda tat alma duyarlılığımız azalır,
Karbonmonoksit gazı, renksiz, kokusuz, tatsız ve tahriş edici olmayan
(non-irrıtan) bir gazdır. Bu yüzden uyanık dahi olsak zehirlendiğimizi an-
layamayız.
DERİ VE DOKUNMA DUYUSU
Derinin yapısını iki temel doku oluşturur. Bunlar, epitel doku ve bağ dokudur.
a. Epitel doku
Vücudun, organlarının Ç yüzeyini bir astar gibi Örten dokudur. Bu doku bir
taban zarı üzerinde bulunur. Bu zar taşıdığı kan damarları vasıtasıyla epitel
doku hücrelerinin beslenmesini sağlar. Epitel dokuda kan damarı bulunmaz. O
nedenle beslenme, bağ dokusu aracılığıyla ve difüzyonla Olur.
Epitel doku; vücutta bulunduğu yere, yaptığı göreve ve bu görevden dolayı
kazandığı yapı şekline göre Örtü epiteli, bez epiteli ve duyu epiteli olmak üzere
üç kısma ayrılır,
Örtü epiteli, vücudun İç ve diş yüzeyini Örter. Hücrelerinin şekillerine ve dizilişi-
ne göre iki kısımda incelenir. Bunlardan biri tek katlı epitel olup bir sıra halinde
yan yana dizilmiş hücrelerden oluşmuştur (yassı epitel, kübik epitel, silindirik
epitel). Çok katlı epitel ise çok fazla epitel hücresinin üst üste gelmesiyle oluşur.
Çok katil epitel üst deride ve dilin yüzeyinde bulunur.
Bez epiteli, salgı üreten epitel dokudur. Örneğin; tükürük, ter, gözyaşı gibi dış
salgılar ile çok çeşitli hormonlar bez epiteli tarafından salgılanır.
Duyu epiteli İse duyu organlarının yapışında bulunur, DIŞ ortamdan gelen fizik-
sel, mekanik, kimyasal ve Işık uyarıları alan ve sinir sistemine ileten hücrelerdir,
Dildeki tat alma reseptörleri örnek olarak verilebilir,
DUYU ORGANLARI
Not al...
73
