TARİH BİLİMİ
Z Tarihin Konuşu
Geçmişte yaşamış insanların yaptıklarını inceleyen bir bilim olan tarihin konusu el-
bette ki insanların faaliyetlerini ele almaktadır. Tarih geçmişte yaşamş olan insanlann si-
yasi, sosyal, ekonomik, kültürel vb. faaliyetlerini konu almaktadır. Örneğin göç olgusunu
ele alalım; İnsanların bir yerden bir yere göç etmesi tarih bilimini doğrudan ilgilendiren bir
konudur. Çevremize baktığımızda birçok hawanın göç ettiğini görüyoruz, bu husus doğ-
rudan tarih biliminin inceleme alanına girmez ama bu hayvanların göç olayı eğer insan-
lann faaliyetlerini etkiliyor ve insanlann içinde yer aldığı başka olayları başlatıyorsa işte o
zaman olayı başlatan sebepler içerisinde yer alarak tarih biliminin inceleme alanına girer.
Zaman zaman depremler, kuraklıklar, salgın hastalıklar doğrudan tarihin konusu olmadığı
halde insanlan etkileyerek tarihin akışını etkilediği için tarihin konusuna dahil olabilir.
Örneğin; II. Bayezid Döneminde İstanbul'da 'küçük kıyamet" denilen bir deprem
olmuş halk çok zor durumda kalınca olağanüstü hâl vergisi olan Avarız vergisi toplanıl
maya başlanmıştır.
Olay ve Olgu
Tarihin konusu ile bağlantılı olarak ele alacağımız iki kavramdır, olay ve olgu. Aşağı-
daki tabloyu inceleyerek olay ve olguyu daha iyi anlayabiliriz.
OLAY
Tek tek meydana gelir.
Somut ve özel olabilir.
Başlangıç ve bitiş tarihi bellidir. (Olaylar
belli bir zamanda meydana gelir)
Yeri genellikle bellidir.
Kısa sürede olup biter
OLGU
Aynı türdeki olayların bir bütünüdür.
Daha soyut ve geneldir.
Belli bir zaman söz konuşu olmayabilir
Belli bir yer söz konusu olmayabilir.
Uzun bir zaman diliminde oluşur.
ÖRNEK; Anadolu'nun Türkleşmesi, Türki-
ÖRNEK; Edirne'nin Fethi, II. İnönü sa-
ye'nin Çağdaşlaşması, Sömürgecilik faali-
vaŞl, Fransız İhtilali
yeteri
TARİH EL KİTABI
