TARİH BİLİMİ
Ortaçağ'da tarih yazıcılığı kilisenin kontrolündeydi. Rönesans döneminde tarih ya-
acılığına eleştirel yaklaşımlar başlamıştır. 18. Yüzyılda Almanya'da açılan Alman Tarih
Okulu tarihe kaynaklann yanı sıra daha geniş açıdan bakılması gerektiğini ortaya koy-
muştur. 19 ve 20. Yüzyıllarda tarih yazıcılığı gelişmeye devam etmiştir.
Tarih yazıcılığı tek çeşit olarak ele alınmamalıdır, İnsanların yaşantılarına, dönemin
şartlarına göre tarih yazıcılığı çeşitleri ortaya çıkmıştır,
-Hikayeci (Rivayetçi) Tarih Yazıcılığı: Olaylar hikayeler ve efsanelerle birlikte
anlatılmıştır. Yer ve zaman belirtilirken olayların neden - sonuç ilişkileri üzerinde durul
mamıştır. Olayların felsefesi yapılmaz, direkt olaylar sıralanır. Yunanlı Heredot'un yazdığı
Historia bu yazıcılığın ilk örneği olarak kabul edilmektedir.
-Öğretici (Pragmaük) Tarih Yazıcılığı: Kahramanlar ön plana çıkarılarak olaylar-
dan ders alma, toplumun ahlakı yönünü geliştirmeye yönelik tarih yazıcılığıdır. Thukydi-
des bu türün ilk temsilcisidir. Dünyada XIX. yüzyıla kadar görünen tarih yazıcılığıdır. Hz.
Muhammed'i anlatan siyer kitaplan, Osmanlı padişahlarını anlatan o dönemden kalan
eserler öğretici tarih tarzına örnek olarak verilebilir.
-Sosyal Tarih Yazıcılığı : Tarihi olayların duygusal yönleri dikkate alınmayan tarih
yazıcılığıdır.
-Kronik Tarih Yazıcılığı: Tarihi olaylar gerçekleştikleri yıla göre sıralanarak yazılan
tarih yazıcılığıdır. Bu yazıcılıkta takvim bilgisi ve olayların oluş zamanları önemlidir.
-Araştırıcı Tarih Yazıcılığı : Bilimsel olan tarih yazıcılığıdır. Olaylara neden ve so-
nuçları ele alınarak yaklaşılmaktadır. Yer, zaman, sebep- sonuç, kaynak vb. unsurlar be-
lirlilerek ve dikkate alınarak yapılan tarih yazıcılığıdır. İslam dünyasının önemli filozofla-
rından İbni Haldun olayları yorumlamayı tarih biliminin merkezi olarak değerlendirilmiştir.
Bazı tarihçilere göre Fransız filozof Voltaire modern tarih yazıcılığını başlatmıştır. XIX.
yüzyıldan sonra gelişme göstermiştir.
TARİH EL KİTABI
