Tarh
Ders Notları
1. TARİH BİLİMİNE GİRİŞ
a. Tarih Nedir?
Tarik ve Zaman
Tarih, insanların geçmişte yaşadıkları her türlü faaliyeti, olay-
ların birbirleri ile olan ilişkilerini, sebep - sonuç, yer ve zaman gös-
tererek belgelere dayalı olarak inceleyen bilim dalıdır.
b. Tarih Biliminin Özellikleri
Tarih biliminde gözlem ve deney yapmak mümkün değildir.
Bu yönüyle diğer bilim dallarından ayrılır.
• Tarihi olayların aynı şekilde tekrarlanması mümkün değil-
dir.
• Tarihte bulunan, kanıtlanan her bilgi, eski bilgileri değişti-
• Tarih bilimi objektif olmayı ve olaylara tarafsız yaklaşmayı
esas alır.
Tarih, insanlığın ortak mirası ve toplumların hafızasıdır.
Tarihin ana konusu İnşan ve İnşan faaliyetleridir, O yüzden
insana dair yaşanan her şey (deprem, savaş, hastalık, göç,
antlaşmaların etkileri vb.) tarihin konusu Cinde yer alır.
• Tarihte yer ve zaman göstermek zorunludur. O yüzden ta-
rih belgelere dayalı bir bilim dalıdır.
c. Tarih Biliminin Konusu
Yeryüzündeki insan faaliyetleri, değişimler ve insan eylem-
lerinin sonucunda ortaya çıkan eserlerdir. Tarihin konusu kısaca
insandır ve insanın olmadığı yerde tarih olamaz. İnşan ne birlikte
coğrafi olayların ortaya çıkardığı bazı sonuçlar da tarihin ilgi alanı-
na girer. Depremler, tufanlar, hastalıklar, kuraklıklar gibi doğaüstü
felaketler coğrafya biliminin konusu iken bunların sonucunda olu-
şan göç dalgası, toplu Ölümler vb. ise tarihin konusu içinde yer alır.
Tarih biliminin konusu içine giren iki unsurdan biri olay diğeri
İse olgudur.
Olay
• Hayat içerisinde tek tek meydana gelen değişimlerdir,
• Biriciktir, Özgündür ve tekrarlanamaz.
• Tarihte insanlığı etkileyen siyasi, dinî, ekonomik,
konularda kısa sürede meydana gelen gelişmelerdir.
• Kendine has Özelliklere sahiptir, Yer ve zaman bildirir,
• Başlangıçve bitiş süreleri bellidir.
sosyal
ve
kültürel
• Örneğin; Malazgirt Savaşı, İstanbulün Fethi, Lozan
Kurtulu S
Barış Antlaşması,
• Aynı türdeki olayları bir bütün olarak anlatmak Çin kullanılan bir kavramdır.
• Tarihte insanlığı etkileyen olayların ortaya çıkardığı sonuçlara göre uzun
sürede meydana gelen değişmelerdir.
• Olaylara göre geneldir, soyuttur ve süreklilik gösterirve tekrar edebilir.
• Belirli bir zaman ve yer söz konusu değildir.
• Uzun zaman diliminde gerçekleşen durumlardır.
• Örneğin; Anadolu'nun Türkleşmesi, İstanbulün bir bilim ve kültür merkezi
hâline gelmesi, Türkiye'nin çağdaşlaşması gibi,
d. Tarih Öğrenmenin Faydaları
Millî ve toplumsal kimliğin inşasında önemli bir rol oynar.
Bireylere yaşadığı toplumun geçmişini öğreterek kişinin
kendi milletine aidiyet duygusuyla bağlanmasını sağlar.
Geçmiş hakkındaki aktarımlar sayesinde milletlerin ortak
hafızasını biçimlendirir.
Bireylerde araştırma ve kanıt kullanma becerisini artırır,
İnsanların sorgulama ve eleştirel düşünme becerilerini ge-
liştirir.
Bireylerin çok yönlü düşünme yeteneğini geliştirir ve tarihi
süreçte meydana gelen değişim ve sürekliliklerin algılan-
maşını sağlar.
Bireyler tarihsel empati yaparak geçmişte yaşamış insanla-
rın değer yargılarını, olaylara ve dünyaya nasıl baktıklarını,
ne hissettiklerini anlayabilir ve bunların sonucunda geçmişi
anlama becerisini geliştirir.
Geçmişin iyi analiz edilip yarınlara yön verilmesini sağlar,
Ayrıca geçmişteki hataları tekrar etmeyen devlet ve millet-
lerin gelecekle ilgili doğru planlama yapmalarını sağlar.
Millî bilinci Oluşturduğu için toplumun birlik ve beraberlik
içinde olmasını sağlar, manevi değerlerin gelişmesini ve bu
değerlenn kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlar.
Kişi, bağnaz ve bilime aykırı düşünme biçimi yerine ileri-
ye dönük güncel olayları geniş açıdan değerlendirebilen,
toplumsal gelişmeleri anlayıp yorumlayabilen bir düşünme
tarzına sahip olur.
Kişi bugünkü uygarlığa, geçmişte yaşamış toplumların kat-
kışıyla oluştuğu bilincine ulaştığı için ortak değerlere sahip
çıkarak insanlar veya milletler arasında din, dil veya ırk ay-
rımı yapmadan barış içinde yaşamayı öğrenir.
