Tarh
Ders ı DSİ-şwt Düga D"eleri karşşM& S ipse* i (15E -
XVII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ
(DURAKLAMA DÖNEMİ) (1595 -1699)
Duraklama Dönemi'ne Girilmesinin Nedenleri
Merkezî otoritenin bozulması
Küçük yaştaki çocukların tahta çıkması (IV. Mehmet 6
yaşında tahta çıktı.)
Saray kadınlarının devlet yönetimine karışması
Saray masraflarının artması
Rüşvet ve adam kayırmanın artması
Ganimet gelirlerinin azalması
Savaşların uzun sürmesi ve mağlubiyetlerin artması
Beşik ulemalığı sisteminin getirilmesi (Âlimin oğlu âlimdir
anlayışı)
Medreselerden pozitif bilimlerin çıkarılması
Kapitülasyonların yaygınlaşması
Sık padişah değişikliği
Doğal sınırlara ulaşılması
Askerin 'Ocak devlet İçindir." anlayışını terk etmesi
Orduya, Devşirme Kanunu'na aykırı şekilde asker alınması
Coğrafi Keşifler sonucu [pek ve Baharat yollarının önem
kaybetmesi
Avrupa'da feodalitenin sona ermeye başlaması sonucu
merkeziyetçi devletlerin kurulması
Avrupa'nın bilimsel ve teknolojik olarak gelişmesi
Tımar sisteminin bozulması
d.
1606
Osmanlı - Lehistan İlişkileri
Bu dönemde Osmanlı - Lehistan arasındaki ilişkilerin bo-
zulmasındaki temel sebep Kırım Hanı'nın Lehistan toprak-
larında sefer yapması ve Lehistan denetiminde olan Kazak-
ların Osmanlı sahil kentlerine saldırmasıdır. Diğer bir sebep
ise Lehistan'ın Eflâk ve Boğdan'daki Osmanlı egemenliğine
karşı girişimlerde bulunmasıdır.
1621 - Hotin Seferi yapıldı, Yeniçerilerin İsteksizliği yüzün-
den (Askere az bahşiş verilmesi ve ulemanın arpalıklarının
kesilmesi) Hotin Kalesi alınamadı. Hotin Antlaşması imza-
landı,
1672 - Bucaş Antlaşması imzalandı, Podolya arazisi Os-
manlıya bırakıldı. Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti, Batı'da
en geniş sınırlara ulaştı.
e. Osmanlı - Avusturya İlişkileri
1606 - Zitvatorok Antlaşması İle Avusturya kralı Osmanlı
padişahına tekrar denk sayılmıştır, Ayrıca Eğri, Kanije ve
Estergon kalelerinin Osmanlı Devleti'nde kalması kararlaş-
tırılmıştır, Böylece Orta Avrupa'nın siyasi üstünlüğü elimiz-
den çıkmıştır.
NOT
yılında Avusturya ile yapılan Zitvatorok Antlaşması ile Osmanlı
Devletihin bazı yerlerden çekilmesi, yıllık 50,000 altın vergiden vazgeçmesi,
Osmanlı padişahının rakibini "Caesar" ünvanl ile kendisiyle eşit bir hükümdar
olarak tanıması ve antlaşmanın yirmi yıl ile sınırlandırılması Osmanlı
Devletihin Kanuni Sultan Süleyman Zamanı'ndaki büyük ideallerinden
vazgeçtiğini göstermiştir.
1.
XVII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ - SİYASİ OLAYLAR
Osmanlı - Venedik İlişkileri
a.
1645 - Venedik'e ait Girit Adası kuşatıldı.
1669 - Yirmi beş sene sonra Girit Adası fethedildi.
b. Osmanlı - Rus İlişkileri
1681 - Bahçesaray (Çehrin) Antlaşması yapıldı.
(İlk Osmanlı - Rus antlaşmasıdır.)
. Osmanlı - İran İlişkileri
1590 - Ferhat Paşa Antlaşması yapıldı. Böylece Osmanlı
Devleti Doğu'da en geniş sınırlara ulaştı.
1612 • Nasuh Paşa Antlaşması imzalandı.
1618 - Serav Antlaşması yapıldı.
1635 - 1638 - IV, Murat İki Irak Seferi (Irakeyn) yaptı.
1639 - Kasr-ı Şirin Antlaşması imzalandı. Günümüz Türkiye
- İran sınırı hemen hemen belirlendi,
1664 - Vasvar Antlaşması imzalandı. (Bu yüzyılda Avustur-
ya'ya karşı son kazançlı antlaşmadır.) Uyvar Kalesi alındı
(Uyvar'ın önünde Türk gibi güçlü).
1683 - Viyana ikinci kez, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa ön-
dediğinde kuşatıldı, Lehistan'ın Avusturya'ya yardıma gel-
mesiyle Osmanlı kuşatmayı kaldırıp Belgrat'a doğru çekildi,
1699 • Venedik, Avusturya, Lehistan, Malta ve Rusya ile
(Kutsal İttifak) yapılan savaş kaybedildi.
1699 - Karlofça Antlaşması Avusturya, Venedik ve Lehistan
ile imzalandı. Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti, batl-
da ilk kez geniş anlamda toprak kaybetti.
NOT
Osmanlı Devleti Karlofça Antlaşması ile ilk defa yabancı devletlerin (İngiltere
- Hollanda) ara buluculuğunu kabul etmek zorunda kalmıştır. Diplomatik
açıdan güç ve itibar kaybeden Osmanlı Devleti, Karlofça'da ilk kez müzakere
yoluyla bir antlaşma imzalamak zorunda kalmıştır.
• 1700 - Rusya ile Karlofça'nın devamı sayılan İstanbul Ant-
laşması imzalandı. Azak Kalesi Rusya'ya verildi. Böylece
Rusya, Karadeniz'e inmek için ilk fırsatı elde etti,
97
