Tar th
Ders Notları h-geleri karşsın& - 1792)
XVIII. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ
(GERİLEME DÖNEMİ) (1699 - 1792)
ı. AVRUPA'NIN GENEL DURUMU
• Avrupa devletlerinin amaca ulaşmak için her türlü tedbire
başvurmasına "Makyavelizm" denir,
a. Fransa
• 1756 - 1763; 7 yıl savaşlarında İngiltere ve Rusya'ya mağ-
lup oldu,
Sömürgelerini İngiltere'ye kaptırdı,
Ulkesinde ihtilal yaşandı,
Osmanlıya ait Mısır'a saldırdı,
b. Avusturya
• En çok Rusya ile iş birliği yaptı.
• Balkanlada egemen olup Ege Denizi'ne ulaşmayı hedefledi.
2. SİYASİ OLAYLAR
a.
b.
c.
c. Rusya
Çar I. Petro'nun amacı:
Kırım'ı alıp Karadeniz'e inmek
• Karadeniz'den daha sıcak deniz olan
(Boğazları almak)
Orta Asya ve Kafkasya'ya yayılmak
Akdeniz'e
inmek
• Balkanlar'da Slav birliğini savunmak (Panslavizm)
Dakya Projesi
Rusya ve Avusturya arasında planlandı.
Eflâk ve Boğdan'da "Dakya” adında ortak bir devlet kur-
mayı amaçladılar.
Grek Projesi
- Rus Prensi Potemkin tarafından "Doğu Sisteminin En
Büyük Planı” olarak adlandırıldı,
İstanbul merkezli bir Rus Devleti kurularak Bizans İmpara-
torluğu'nu tekrar canlandırmayı amaçladılar.
100
Osmanlı - Venedik
Venedik'in elinden Mora Yarımadası alındı.
Osmanlı - İran
Rusya ile Osmanlı, 1724E İstanbul Antlaşması İle İran'ı
paylaştı, Nadir Şah bu olaya tepki gösterdi,
1732 Ahmet paşa Antlaşması İle 1746 Kerden Antlaşması
(II. Kasr-ı Şirin) imzalandı. (1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması'
ndaki maddeler aynen kabul edildi.)
Osmanlı - Avusturya - Rusya
1711 - Demirbaş Şarl'ın Paltova Savaşı sonrasında Os-
manil topraklarına girmesi ve onu takip eden Rusların da
topraklarımıza girmesi sonucu Rusya ile "Prut Antlaşma-
Si” imzalandı. (Baltacı Mehmet Paşa)
Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti'nin Karlofça ve İstanbul
Antlaşması ile kaybettiği toprakları geri alma umudu doğdu.
Azak Kalesi, Osmanlıya geri verildi.
1715 - 1718 - Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında
"Petervaradin Savaşı" yapıldı.
1718 - Avusturya ile "Pasarofça Antlaşması" imzalandı.
Osmanlı Devleti ilk defa Batı'nın üstünlüğünü kabul etti ve
"Lale Devri”ne girdi. Ayrıca bu antlaşmayla Osmanlı Dev-
leti'nin Karlofça Antlaşması ile kaybettiği yerleri geri alma
umudu sona erdi,
1736 - 1739 - Osmanlı, Avusturya ve Rusya'ya karşı galip
geldi. Belgrat tekrar Osmanlı Devleti'ne verildi (Belgrat Ant-
laşması İle).
1740 • Belgrat Antlaşması'nda ile ara buluculuk yapan
Fransa'ya l, Mahmut tarafından kapitülasyonlar sürekli (da-
imi) hâle getirildi.
1768 - 1774 - Osmanlı Devleti ile Rusya savaştı. Savaş
sırasında Rusya 1770'te Çeşme'de Osmanlı donanmasını
yaktı,
1774 - Osmanlı ile Rusya arasında "Küçük Kaynarca Ant-
laşması” imzalandı, Bu antlaşmaya göre:
Kırım bağımsız olacak. (İlk defa tamamı Türk ve Müslü-
man olan bir bölge elimizden çıktı.)
Kırım dini açıdan Osmanlı padişahına bağlı kalacaktır,
(İlk defa hilafet - halifelik siyasi bir güç olarak kullanıldı
Rusya, İstanbul'da daimi bir elçi bulunduracaktır,
