Tar th
Ders
İki kikesel Savaş Arasında Dthıya (1718 - 1E9)
XX. YÜZYILIN BAŞLARINDA DÜNYA (1918 -1939)
ı. ı. DÜNYA SAVAŞI VE SONUÇLARI
28 Haziran 1914te Avusturya - Macaristan'ın Sırbistan'a sa-
vaş ilan etmesi ile başlamıştır.
a. Savaşın Nedenleri
• Devletler arası sömürgecilik ve pazar arayışl
• Almanya'nın ve İtalya'nın siyasi birliklerini geç tamamla-
yıp sömürgecilik yarışında İngiltere'ye ve Fransa'ya rakip
olması
• Devletler arası silahlanma yarışl
Fransa ile Almanya arasındaki Alsace • Lorraine (Alsas Lo-
ren) Sorunu
Fransız İhtilalünden yayılan ulusçuluk akımı
Balkan topraklarında Rusya ve Avusturya Macaristan İm-
paratorluğu'nun nüfuzunu artırmak istemesi
Rusya'nın panslavizm politikası
Rusya'nın sıcak denizlere inmek istemesi
b. Savaşın Sonuçları
Avrupa'nın siyasi haritası değişti. Alman, Rus, Osmanlı ve
Avusturya - Macaristan imparatorlukları yıkıldı,
Polonya, Türkiye, SSCB, Ermenistan, Yugoslavya, Çekoslo-
vakya, Avustuıya ve Macaristan gibi yeni devletler ortaya çıktı.
Milletler Cemiyeti kuruldu.
Dünyada milliyetçilik düşüncesi güç kazandı. Yeni millî de•w
letler ortaya çıktı.
10 milyona yakın insan öldü.
Sömürgecilik isim değiştirerek manda yönetimi adıyla
daha da yaygınlaştı.
Savaş sonunda yapılan antlaşmalarda etnik yapıya dikkat
edilmediği için Azınlıklar Sorunu ortaya çıktı.
c. Paris Barış Konferansı
Barış antlaşmalarının esaslarını belirlemek ve bozulan ulusla-
rarası siyasi dengeleri yeniden kurmak amacıyla 32 devletin katılı-
mı ile 18 Ocak 1919'da Pariste düzenlendi. Konferansta İngiltere
ve Fransa diğer ülkelere göre daha etkili olmuştur. ABD'nin isteği
üzerine dünya barışını korumak için Milletler Cemiyeti kurulmuştur.
İstediğini elde eden ABD yalnızlık politikasına geri dönmüş-
tür. İngiltere ve Fransa, Amerika'nın kıtasına geri dönmesiyle Wil-
son Prensiplerini dikkate almadan kendi çıkarlarına göre hareket
etmiştir. Bu konferansta ilk olarak Almanya ile barış antlaşması
İmzalanmıştır
Monreo Doktrini: 1823 yılında ABD Başkanı James Monreo
tarafından ortaya konulan ABD'nin dış politika esaslarıdır. Buna
göre ABD; Avrupa devletlerinin Amerika kıtasında yeniden sömür-
gecilik yapmalarına izin vermeyecek, Avrupalı devletler arasında
oluşan sorunlara ise karışmayacaktır. ABD'nin bu siyasetine yal-
nızlık (infirat) politikası ismi verilmiştir, ABD bu politikasından ilk
defa I. Dünya Savaşı'na dâhil olarak çıkmış ancak savaş sonunda
yine bu politika gereği kıtasına geri dönmüştür.
2. SOVYET SOSYALİST CUMHURİYETLER
BİRLİĞİ'NİN KURULMASI (SSCB)
a. Çarlık Rusyası'nın Yıkılışı ve Bolşevik İhtilali
l. Dünya Savaşı'nda
hayat şartlarının ağırlaşma-
Si, yolsuzlukların artması
üzerine kadın işçilerin baş-
lattlğı grev daha sonra top-
lumsal bir harekete dönüştü.
1917 Mart'ında yaşanan bu
gelişmeler sonucunda zor
Vladimir Ilyiç Lenin
durumda kalan Çar II. Nikola tahttan çekildiğini açıkladı, Duma adı
verilen meclis tarafından ise geçici bir hükümet kuruldu. Ancak sür-
gündeki lider İlyiç Lenin'in "Barış, toprak ve ekmek" vaatleriyle Pe-
tersburg'a gelmesiyle Bolşevikler geçici hükûmeti devirerek Ekim
1917'de Bolşevik İhtilali'ni gerçekleştirdiler. Bunun üzerine çar
yanlılarından oluşan 'Beyaz Ordu" yeni yönetime karşı saldırıya geç-
ti, Üç yıl süren iç savaşı Bolşevikler kazandı. Bu iç savaşta 13 milyon
insan hayatını kaybederken ülkede kitlik baş gösterdi. Sosyalizmi
uygulamaya başlayan Bolşevikler İlk İş olarak bütün toprakları köylü-
lere dağıttı. Özel bankalar ve İşletmeler devletleştirildi, ÇEKA (Soy
yet Haber Alma Teşkilatı) ile tüm muhalifler etkisiz hâle getirildi, Bu
yapılanlar üretimde düşüşe neden olunca ücretsiz cumartesi çalış-
malan ile "Çalışmayana yiyecek yok.” prensibi uygulandı, Bunun
