TANZİMAT EDEBİYATI ESER ÖZETLERİ
Sardanapal - Abdülhak Hamit Tarhan
Kişiler: Akın Darakes, Yudes, Sardanapal,
Abdülbaal, Arbakes
Sardanapal, aruz ölçüsüyle kaleme alınmış ve
on iki bölümden oluşan manzum bir dramdır.
Konusunu tarihten almaktadır. Oyunda halkını
zulümle yöneten Asur hükümdarı Sardanapal'ın
kızı Yudes ile Akın Darakes'in aşk hikâyesi an-
latilmaktadır. Sardanapal'ın baskısından bıkan
valiler ve ordu kumandanları ona isyan ederler.
Abdülhak
Ilûmid
Tarhan
İVATROI,ARI
Tarık - Abdülhak Hamit Tarhan
Kişiler: Tarık, Zehra, Salha, Musa ibn Nusayr,
Mervan, Aziz, Culyanus
Konusunu Islam-Arap tarihinden alan ve düz-
yazı olarak kaleme alınan oyunda Endülüs'ün
Müslümanlar tarafından fethi ve Tarık'la Zeh-
ra'nın aşkı işlenmiştir. Endülüs'ün Müslümanlar
tarafından iman ve adalet gücüyle fethedilmesi
anlatılan oyunda, birbirini seven Tarık ile Zehra
evlenirler. Yazarın aşk, ihanet, başkaldırı, ölüm
TARIK
İhtilal hazırlığındaki ekibin içerisinde Belis'in torunu Akın Darakes
de vardır. İhtilal üç yıl sürer. Sonunda Sardanapal, sarayda yer alan
herkesi ve her şeyi ateşe verir.
Sergüzeşt - Sami Paşazade Sezai
Kişiler: Dilber, Asaf Paşa, Celal, Teravet
Edebiyatımızda baştan sonra esir konusunu
işleyen ilk romandır. Romanda bir sınıfın
trajik durumu Dilber ile öne çıkarılmıştır.
Bireysel, sosyal konulara değinilmiş, bu
konular çok etkili, vurgulu ve eleştirel bir
biçimde anlatılmıştır. Esir ticaretinin anlatıdı-
ğl romanda Kafkasya'dan getirilen Dilber'in
ERG(jZFŞT
konaktan konağa satılması ve sonunda kendini Nil Nehri'ne atarak
intihan İşlenir.
Taaşuk-ı Talat ve Fitnat - Şemsettin Sami
ve cinayetleri konu aldığı eserde, dönemin bütün sosyal ve politik
meselelerine dokunduğu görülür. Böylece siyasi idareyi eleştirmenin
imkânsız olduğu bir dönemde, tarihî karakterler üzerinden siyaset
eleştirisi de yapmış olur.
Turfanda Mı Turfa mı - Mizancı Mehmet Murat
Kişiler: Talat, Fitnat, Hacı Baba, Şerife Kadın
Aşk konusu işlenir. Sonunda Fitnat da Ta-
lat da intihar eder. Edebiyatımızın ilk yerli
romanı olan eserde romantik ögeler ağır-
ilktadır. Talat Bey ile Fitnat Hanım'ın, sonu
hüsranla biten aşklarının acıklı hikâyesidir.
Eser, görücü usulüyle evliliğin sakıncaları
üzerinde durur. Ayrıca eser, dönemin evlilik
Turfanda mı
Yeksa Turfa mı
ŞEMSETTİN SAMİ
ilişkileri, kadınların toplum içerisindeki yerini belirtmede önemli bir
yere de sahiptir.
Kişiler: Muhsine, Hasan, Çeşmifelek Kalfa,
Ruşen Dadı, Şevki Efendi, Zekeriya Efendi
Eski-yeni çatışmasının turfa (eski) ve tur-
sözleri üzerinden yapıldığı bir
fanda (yeni)
romandır. Fransa'da doktorluk eğitimi alan
romanın kahramanı Mansur yeniyi, idealizmi
temsil eder. Mansur Bey'in yaşadıklarını
anlatan roman, kalkınmanın köyden başla-
maşı gerektiği düşüncesini bir çiftlik projesi
ile açıklamaya çalışır.
354
