TANZİMAT EDEBİYATI ESER ÖZETLERİ
Çengi - Ahmet Mithat Efendi
Kişiler: Sünbül Hanım, Daniş Çelebi, Cemal,
Saliha Molla, Melek Hanım, Nafiz Efendi
Ahmet Mithat Efendi'nin Don Kişot'tan etki-
lenerek kaleme aldığı fantastik bir romandır.
Romanda çengilik yaparak ünlenen Sünbül
Hanım ile anasız büyüyen, "bundan dolayı
yanlış terbiye edilen" Cemal Bey'in ve Me-
lek Hanım'ın başlarından geçenleri anlatır.
ÇENGİ
Dürdane Hanım - Ahmet Mithat Efendi
Kişiler: Dürdane Hanım, Ulviye Hanım (Acem
Ali Bey), Mergub Bey, Kayıkçı Sohbet Ağa
Romanın konusunu durağan hayatına renk
katmak isteyen Ulviye Hanım'ın, erkek kılığına
girerek komşusu Dürdane Hanım'ın hayatını
incelemeye başlaması ve bu sırada yaşadık-
lan oluşturur. Romana adını Dürdane Hanım
vermiş olsa da olay onun üzerinden geçtiği
için başkarakter Ulviye Hanım, nâm-l diğer
DÜRDANE
HAY
Saliha Molla'nın anlattığı ve okuttuğu cin peri hikâyeleriyle yetişen,
gerçeküstü bir evren kurgulayan Daniş Çelebi'nin Sünbül ile olan
evliliği ve yaşanan garip olaylardan sonra Sünbül'ün oğlu Cemal ile
buluşması, annesinin onu sevdiği kız Melek ile evlendirmesi işlenir.
Dünyaya İkinci Geliş - Ahmet Mithat Efendi
Acem Ali Bey'dir. Yazar, Dürdâne Hamm romanında, bir öç alma
öyküsünü anlatır. Genç bir kadın olan Ulviye Hanım'ın başından
geçen maceraları, aşk, intikam, suç, ceza, adalet kavramlarını, iliş-
kiler yumağında ilgi çekici ve yer yer abartılı bir şekilde okuyucuya
aktarır. Romanda olaylar İstanbul'da geçer. Yazar, eserinde geçmişte
yaşanan pişmanlıkları, aşkın insanı çaresiz bırakan yanını ve öç
almanın inşan içindeki çatışmalarını meraklı bir anlatımla dile getirir.
Felatun Bey'le Rakım Efendi - Ahmet Mithat Efendi
Kişiler: Osman Bey, Nergis, Arap Mesut Ağa,
Veysel Efendi, Meddah İsmail
Olayların III. Selim Devri'nde geçtiği romanda
Veysel Efendi'nin oğlu Osman Bey ile güzel
bir Çerkez cariyesi olan Nergis'in zorlu aşk
macerası anlatılır. Hadım Köle Mesut'un bir
adaya hapsettiği Nergis ile Osman'ın yedi
yıl sonra mağaradan çıkıp evlerine dönmesi
işlenir. Mağaradayken bir çocukları olan ve
Dünyaya İkinci
Geliş
Kişiler:
Mustafa Meraki, Felatun Bey, Ra-
kım Efendi, Canan
İdealist Rakım Efendi'nin Canan'la evlen-
mesi konusu işlenir. Biri Batılılaşmayı yanlış
anlayan mirasyedi züppe tipini (Felatun
Bey), diğeri kendini küçük yaşlardan itiba-
ren çok iyi yetiştirmiş, akıllı, tutumlu ve yerli
değerleri benimseyen olumlu tip
(Rakım
Efendi) üzerinden alafranga züppe tipini
işleyen ilk romandır.
lielatun ile Rakım Efendş
AllMET MİTHAT EFENDİ
yedi yıl sonra bir yolunu bulup mağaradan çıkan Nergis ve Osman
için bu, "dünyaya ikinci geliş"tir ve mağarada geçirdikleri zaman
zarfında İstanbul'da, dünyada çok şey değişmiştir.
350
