TANZİMAT EDEBİYATI ESER ÖZETLERİ
Akif Bey - Namık Kemal
Kişiler: Akif Bey, Dilruba, Süleyman Kaptan,
Esat Bey, Şahin Bey
Dram türündeki bu oyunun konusu, vatansever
bir deniz subayının göreve koştuğu sırada ka-
rısının kendisine bağlılık göstermeyişi üzerine
kurulmuştur. Yunan İsyanı, Navarin Baskını ve
Kırım Savaşı yıllarında geçen eserde, kahra-
man bir kocaya ihanet eden bir kadının aile ve
toplum hayatında oynadığı yıkıcı rol üzerinde
AKİF BEY
Celalettin Harzemşah - Namık Kemal
Mihricihan, Celâlettin Harzemşah,
Kişiler:
Neyyire, Kutbettin
15 perdeden oluşan, sahnelenmek üzere değil
de okunmak üzere yazılan oyun konusunu
tarihten, Harzemşahlardan alır. Oyunda İslam
dünyasını tehdit eden Moğol tehlikesine karşı
kahramanca mücadele eden Harzemşahlar
Devleti'nin son hükümdarı olan Celâlettin Har-
zemşah'ın hayatı, kahramanlıkları ve Moğollara
ııııınıı;ııı
durulmuştur. Tiyatro tekniğine uygun oyunda aruzun yanı sıra hece
vezniyle kaleme alınmış şiirlere de yer verilmiştir. "İyiler hep iyidir,
kötüler hep kötüdür." ilkesinden hareketle oyunda olağanüstü te-
sadüflere sıklıkla yer verilmiştir.
Araba Sevdası - Recaizade Mahmut Ekrem
Bihruz Bey, Periveş, Keşfi Bey
Kişiler:
karş giriştiği mücadele ve gayretleri anlatılmıştır. Moğollara yenilen
Celalettin Harzemşah'ın Hindistan'a giderek orada bir ordu toplayıp
Moğollarla mücadelesi Tebriz Kalesi'nin hükümdarı Mihricihan ile
yaşadığı aşk hikâyesi ile birlikte verilir. Moğollarla tekrar savaşa
girip yine yenilen Celalettin Harzemşah dağa kaçar ve bir taş üze-
rinde otururken komutanlardan biri tarafından öldürülür. Bu piyesin
edebiyatımız açısından en önemli tarafı, eserin başında, Namık
Kemal'in, edebiyat ve tiyatro hakkındaki bütün görüşlerini topladığı
Bihruz Bey'in Periveş'e aşkıyla gülünç du-
rumlara düşmesi işlenir. Bihruz Bey, mi-
rasyedi biridir. Romanda düşkün bir kadın
uğruna bütün varlığını düşünmeden hatta
sorumsuzca harcayan, düştüğünü fark
ettiğinde ise çok geç kaldığını gören mi-
rasyedi, züppe Bihruz Bey'in kişiliğinde
dönemin trajikomik durumu ele alınmıştır.
Jlrcıba
Sevdası
bir ön sözün olmasıdır.
Cezmi - Namık Kemal
Kişiler:Cezmi, Adil Giray, Gazi Giray, Şeh-
riyar, Perihan
1880de yazılan eser, edebiyatımızın ilk ta-
rihî romanıdır. Romanda olaylar 16. yüzyıl-
da çoğunlukla İran'da geçer. İran-Osmanll
Savaşı sırasında ve sonrasında İran'daki
taht kavgaları işlenir. Türk askerlerinin gös-
terdikleri destansı kahramanlıkların yanı
sıra Kırım Hanı'nın esir düşen kardeşi ile
Cezmi
Roman, Türk aydınının Batılılaşma serüveninde yaşadıklarını,
sosyal çevresindeki değişimleri de göstermesi açısından önemlidir.
İran Şahı'nın kız kardeşi arasında yaşanan, imkânsızlıklarla dolu bir
aşk öyküsü Cezmi romanının temel kurgusunu oluşturur.
349
