TANZİMAT DÖNEMİ TÜRK ROMANI
• Türk edebiyatının en çok eser veren sanatçısı olduğundan Yazı Makinesi olarak bilinir. Evinde kurduğu matbaada
eserlerini basan sanatçının 223 eseri vardır.
• Esrar-' Cinayet romanı ilk polisiye roman kabul edilir.
• Esaretadlı eserinde ilk kez kölelik konusu işlenmiştir.
• Hasan Mellah, Hüseyin Fellah Tanzimat Dönemi'ndeki ilk macera romanıdır.
• Bahtiyarlık adlı romanında köy, ilk kez realist bir anlayışla ele alınmıştır.
Eserleri:
Roman: Felatun Bey ve Rakım Efendi, Dünyaya İkinci Geliş, Jön Türk, Yeniçeriler, Paris'te Bir Türk, Henüz On
Yedi Yaşında, Dürdane Hanım, Müşahedat, Yeryüzünde Bir Melek, Karı-Koca Masalı, Süleyman Müsli, Karna-
val, Acaib-i Âlem, Vah Cellât, Hayret, Amavutlar-Solyotlar, Demir Bey, Haydut Montari, Rikalda, Taaffüf, Gürcü
Kızı...
Şemsettin Sami (1850-1904)
• Türk edebiyatında ilk yerli roman olan Taaşuk-l Talat ve Fitnat'ın yazarıdır.
• Orhun Yazıtlarıve Kutadgu Bilig ile ilgili önemli çalışmaları vardır.
• Sabah, Tercüman-' Şark gazetelerini Aile ve Hafta dergilerini çıkarmıştır.
• Sözlük, dil, çeviri, ansiklopedi alanlarında yaptığı çalışmalarla ün yapan yazar, Türk dilinin nasıl sadeleştirilebileceği
konu-
şundaki düşünceleriyle de kendisinden sonra gelenlere örnek olmuştur.
Eserleri:
Roman: Taaşuk-l Talat ve Fitnat
Recaizade Mahmut Ekrem (1847-1914)
• Tanzimat İkinci Dönem'i başlatan, Türk edebiyatında üstat olmuş isimlerin hocasıdır. Eski edebiyatı savunanlara, özel-
Muallim Naci'ye yaptığı eleştirilerle yeni edebiyatın sesidir.
• Edebiyat kuramcısıdır. Bütün eserlerinde "Sanat sanat içindir." görüşünü benimseyen sanatçı, realizm akımının etkisin-
dedir.
Roman ve hikâyelerinde realizm akımının etkisinde olan yazar Türk edebiyatındaki ilk realist roman olan Araba Sevda-
sıhın
yazarıdır. Eserde yanlış Batılılaşma konusu mirasyedi bir genç olan Bihruz Bey çevresinde işlenir.
Eserleri:
Roman: Araba Sevdası
Sami Paşazade Sezai (1860-1936)
• Esaret temasının işlendiği Sergüzeşt romanının yazarıdır. Romanda romantizm akımının özellikleri yoğunlukta ol-
maşına rağmen Dilber adındaki esir genç kızın hüzünlü hayatı realist biçimde anlatılmıştır. Bu yönüyle de roman,
romantizmden realizme geçişte köprü görevindedir.
Eserleri:
Roman: Sergüzeşt
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
127
