TANZİMAT DÖNEMİ TÜRK ROMANI
TANZİMAT ROMANINDA İLKLER
• İlk roman çevirişi: Teletnak (Yusuf Kamil paşa, Fenelon'dan çevirmiştir.)
• İlk yerli roman: Taaşşuk-' Talat İle Fitnat (Şemsettin Sami)
• ilk edebî roman: intibah, ilk tarihî roman: Cezmi (Namık Kemal)
• İlk realist çizgideki roman: Sergüzeşt (Sami Paşazade Sezai)
• İlk realist roman: Araba Sevdası (Recaizade Mahmut Ekrem)
• İlk köy romanı: Karabibik
• İlk psikolojik roman denemesi, İlk tezli roman: Zehra (Nabizade Nazım)
• ilk polisiye roman: Esrar-' Cinayat (Ahmet Mithat Efendi)
• İlk kadın romancı: (Fatma Aliye Hanım)
TANZİMAT DÖNEMİ ROMAN YAZARLARI
Namık Kemal (1840-1888)
• Yazar, şair, devlet adamı ve gazeteci olan sanatçı birçok türde olduğu gibi roman türünde de önemli eserler kaleme
almıştır.
• Siyasal ve toplumsal meseleler, edebiyat, sanat, dil ve kültüre dair yazdığı eleştiriler, makaleler birçok sorunu çöze-
cek mahiyettedir.
• Romanlarını sosyal fayda amacıyla yazmış, tarih, aile ve çocuk eğitimi konularını işlemiştir.
• Kahramanları tek yönlüdür.
• Romanları teknik olarak zayıftır.
• Sanatlı bir üslup kullanan sanatçı, İntibah adlı eseriyle edebiyatımızda ilk edebî romanın, Cezmi adlı romanıyla ise
ilk tarihî romanın yazarıdır.
Eserleri:
Roman: İntibah, Cezmi
Ahmet Mithat Efendi (1844-1912)
• Tanzimat Birinci Dönem'de yer alan yazar, "Sanat toplum içindir." görüşünü benimsemiştir. Halk üzerinde
en çok etkili olan sanatçılardandır. Halka okuma alışkanlığı kazandırmayı başarmıştır. Toplum için Hace-i Evvel
(ilkokul hocası) durumundadır.
• En güçlü yönü roman ve hikâyecilik olan yazar, ilk romanlarında Batılı yazarları ömek almıştır. Sade bir dil, sade
bir üslup kullanır.
• Romanlarında birden çok kahramanın macerasını, birbirinin içine geçecek şekilde sunar. Kimi eserlerinde olağan-
üstü tiplere de rastlanır.
• Eserlerinin sonunda iyileri ödüllendirip kötüleri cezalandırması sosyal edebiyat anlayışındandır.
• Zaman zaman okuyucuya ve kendisine seslenmesi, meddah tekniğini kullanması, olayların akışına karışması
meşhurdur.
• Romantizm akımından etkilenmiştir.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
126
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
