TANZİMAT DONEMI'NIN ONEMLI BAZI ROMANLARININ
ÖZETLERİ
Taaşşuk•ı Talat ve Fitnat - Şemsettin Sami
Yetim büyüyen Talat, tesadüfen gördüğü Fitnat'a âşık Olur, Kü-
çük yaşta anne ve babasının ayrılması nedeniyle üvey baba
elinde büyüyen Fitnat da Talat'ı sever. Üvey babası Hacı Muş-
tafa, Fitnat” Ali Bey adında zengin ve yaşlı biriyle evlendirme-
yi istemektedir. Bu isteğini bir hileyle gerçekleştirir. Ancak Fit-
nat, bu evliliği kabullenemeyip canına kıyar. Boynundaki kol-
yeden Fitnat'ın yıllar Önce terk ettiği Öz kızı olduğunu anlayan
Ali Bey. bu durumun etkisiyle çıldırır ve ölür. Olanlara dayana-
mayan Talat da kısa bir süre sonra yaşamım yitirir.
İntibah - Namık Kemal
adı Son Pişmanlık olan İntibah romanında annesiyle yaşa-
yan, saf ve dürüst bir genç olan Ali Bey'in başından geçenler
anlatıhr. Ali Bey, Çamlıca'da gördüğü Mahpeyker adlı kötü bir
kadına kendisini kaptırmıştır. Ali Bey'in annesi, bu kadından
uzaklaştırmak için ona Dilaşub adlı güzel ve uysal bir cariye
satın alır. Dilâşub'un etkisiyle Mahpeyker'den uzaklaşan Ali
Bey, eski sade hayatına dönmeye başlar. Terk edilmeyi kabul-
lenemeyen Mahpeyker. Dilaşub'a iftira atar: Ali Bey'i de öldür-
meyi planlar. Olanlardan haberdar olan Dilaşub, Ali Bey'i ko-
rumak İçin onun kılığına girer ve karanlıkta Ali Bey zannedile-
rek Öldürülür. Ali Bey, başına gelen bütün felaketlerin sebebi-
nin Mahpeyker olduğunu sonunda anlar ve onu öldürür.
Felatun Bey ile Râkım Efendi - Ahmet Mithat Efendi
Felatun; Muştala Merakî Efendi'nin, rahat şartlarda büyümüş,
sorumsuz, idealsiz, kendisi gibi alafranga hayata meraklı Oğ-
ludur. Râkım Etendi ise Fedayi Kalfa isimli dadısı tarafından bü-
yülümüş, dil bilen, kültürlü, ilkeli, değerlerinin farkında bir genç-
tin Özel ders vererek, çeviriler yaparak, gazetelerde makaleler
yazarak hayatını kazanır. Aynı zamanda kibarlığı, zarafeti ve
yakışıklılığı ile başkaları üzerinde hayranlık uyandıran bir kişi.
liktİr. Felatun Bey İse savurganlığının sonucu güç durumlara
düşer ve bir memuriyetle İstanbul dışına gitmek zorunda kalır.
Yazarının hayatından izler taşıyan romanda yanlış Batılılaşma
eleştirilmiştir.
Cezmi - Namık Kemal
Türk-İran savaşlarında büyük kahramanlıklar gösteren Cezmi,
Osmanlıya yardıma gelen Kınm Hanı Adil Giray'ın takdir ve şev-
gişini kazanır. Adil Giray ve kardeşi Gazi Giray, savaşta İranlı-
lara eşir düşer. İran Şahı'nın karışı Şehriyar, Adil Giray'a gön-
lünü kaptırır; Adil Giray ise Şah 'in kız kardeşi Perihan'a âşık Ol-
muştur. Adil Giray'ın Perihan'ı sevdiğini anlayan Şehriyar, her
İkisini de askerlerine Öldürtür, Ölenleri defneden Cezmi, kılık
değiştirerek vatanına geri döner.
