TADINDA
SORULAR
FELSEFE
18. YÜZYIL
19. YÜZYIL FELSEFESİ - 11
Aydınlanma döneminin önde gelen filozoflarından John
Locke, insan zihnini başlangıçta boş bir kağıda benzetir.
Ona göre bilgi doğuştan değil sonradan deneyimler
aracılığıyla kazanılır. İnşan, duyu organları vasıtasıyla
kendi Zihninin dışında bulunan dış dünyadan birtakım
izlenimleri deneyimler. İnsanın zihnindeki ideler de bu
izlenimlerden oluşur. Doğal olarak izlenimler birer
duyumlar topluluğundan başka bir Şey değildir. İdeler İse
izlenimlerin zaman içinde silikleşmiş biçimleridir. Bu ideler
basit ve karmaşık olmak üzere iki türlüdür. Zihin basit
ideleri edilgen olarak edinir, karmaşık ideleri de bunlardan
yapar.
Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine
ulaşılabilir?
3.
4.
18. yüzyıl filozofu Kant'ın ahlak kuramına göre, bir şoför
araba kullanırken kırmızı ışık yandığında "Kırmızı Işık
yandığında dur.' kuralına uyması gerektiği İçin durursa
aNakIı bir eylemde bulunmuş olur. Eğer o şoförün kırmızı
Işıkta durma nedeni kameraya yakalanmamak, trafik
cezası almamak ise onun bu eylemi ahlaki değildir
Bu parçaya göre bir eylemin ahlaki eylem olması
aşağıdakilerin hangisine bağlıdır?
A)
B)
C)
D)
E)
A)
B)
C)
D)
E)
İdeler, aposteriori bir bilgidir.
İdelerin gerçek özü bilinemez.
Varlığın doğru bilgisi apriori bir ythtemle
ispatlanabilir.
İdelerin tek kaynağı sezgidİ
Algıya dayanan bilgiler mutlak değildir.
Birçok kişiyi mutlu kılmasına
Toplum yaranna olmasına
Ölçülü olmasına
İyi ideasına uygun olmasına
Koşulsuz olmasına
KÖŞESİ
2.
Berkelefye göre güneş, ay, ağaç, ev, evimizin gölgesi,
bütün bunlar biz onları algıladığımız sürece vardırlar,
onları artık ağılamadığımız zaman yok olurlar. Şüphesiz,
kim olursa olsun, biri tarafından artık algılanmış olmasa
idiler, var olmaktan çıkacaklardır çünkü var olmak,
algılanmış olmak ya da algılamaktır. Berkeley nesnelerin
bizim ruhumuz olmadığı takdirde, başka ruhlar tarafından
algılandığını ve böylece varlıklarını devam ettirdiklerini
söyler. Cisimlerin nesnel ve bağımsız varoluşlarını bu
şekilde inkâr eden Berkeley, başka ruhsal varlıkların
varlığını kabul etmektedir.
Berkeley'nin bu yaklaşımıyla ilgili olarak
aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Sınanabilir olmaktan uzak spekülatif bir görüştür.
Akıl ve mantık ilkelerine aykırı tutarsız bir düşüncedir.
Her bakımdan yanlış dogmatik bir bakıştır.
Her şeyin ölçüsü olarak özneyi esas alan septik bir
anlayıştır.
Varlığı duyu algısıyla sınırlayan pozitivist bir
felsefedir.
Bitkinin çiçek aqnasıyla tornurcuğun kaybolması gibi
meyvenin kendini göstermesiyle çiçek de yitip gider.
Sanki bitkinin varoluşu gibi görünen çiçekler aslında
ağacın gerçek amacı Olan meyveye götüren bir
aşamadır. Bitkinin bu biçimleri aynı anda bir arada
bulunmaz ve birbirlerinin yerini alarak gerçekleşir.
Organik birliğin birer anı Olan bu aşamalar, bütün İçinde
birbirleriyle çatışma hâlinde olmadıkları gibi tersine her
biri aynı ölçüde gereklidir. Bu bir arada, eşit olarak
bulunma zorunluluğu İse bütünü yani bitkinin yaşamını
oluşturur.
HegeI'İn bu düşüncelerinden hakikat konuşunda
aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?
A) Hakikati anlamak için oluşumun ilk aşamasına
odaklanılmalıdır.
B) Bir şeyin hakikati, onun yalnızca anlık bir
durumundan türetilemez.
C) Hakikatin oluşumsal aşamaları birbirine bağlı değildir.
D) Bir nesnenin hakikati, özünde değişmeyen bir yapı
arz eder,
E) Hakikat sadece temel parçaların bir araya
gelmesinden oluşur.
TYT- 2022
282
