TADINDA
SORULAR
FELSEFE
20. YÜZYIL FELSEFESİ -1
Kuhn'a göre, belli bir bilim alanında problemlerin nasıl
anlaşılması gerektiği konusunda bilim insanlarının
üzerinde hemfikir oldukları gelenekleri bulunmaktadır.
Ömeğin; tarihte Kopernik astronomisi, Newton thıamiği
veya dalga optiği zamanında kabul görmüş Olan
geleneklerdir. Bu gelenekler, karşılaşılan problemlerin
nasıl anlaşılması gerektiği konusunda bilim insanlarını
yönlendirmektedir. Kuhn, bilimsel sorgulamanın temeli
olan bu gelenekleri bilim insanları tarafından kabul
görmüş "inanç" olarak da niteler.
Kuhn, bu parçadaki bilimle ilgili düşüncesini
aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade etmektedir?
2.
3.
4.
5.
Mantıkçı pozitivizme göre, felsefe, bilimde olduğu gibi
deney ve gözlemle doğrulanabilir bir yapıya sahip
olmalıdır. Doğrulanamayan bir yargı anlamsızdır, Örneğin,
'Su kendi yoğunluğundan az yoğunluğa sahip olan
cisimleri yüzeyine doğru İter. " Önermesi anlamlıdır. Buna
karşın, -Varlığın özünü su oluşturur.' önerrnesi
anlamsızdır.
Buna göre bir önermenin anlamlı olması
aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?
A) Anomali
C) idol
E) Olağan bilim
B) Paradigma
D) Apriori
A)
B)
C)
D)
E)
Öndeyi sağlamasına
Gerçeği açıkladığını iddia etmesine
Mantık ilkeleriyle uyuşmasına
Empirk olarak sınanabilir olmasına
Yanlışlanabilir olmasına
Hiçbir söz, kendiliğhden anlaşılır olmayıp yorum gerektirir.
Örtük sözü açığa kavuşturmak yani 'açımlamak' gerekir.
O hâlde 'hakikat- de açımlanmayı gerektirecektir, çünkü o
da sözefifadeye dayanır.
Bu parçada aşağıdaki felsefe yaklaşımlarından
hangisinin görüşü vurgulanmaktadır?
Hartmann'a göre bilgi, hangi türden olursa olsun insanın,
içinde yaşadığı ve hesaba katılmayacak kadar küçük bir
parçası Olduğu dünyayı kavraması, dünyayı kendisine
obje yapabilmesidir. Dünya, insanın onun hakkında
düşündüklerine karşı bütünüyle kayıtsızdır, dünyayı
kavrama, dünyanın yapısına uygun gelecek biçimde bilgi
edinme ise inşan için esastın Bu, bir çırpıda değil; uzun
bir gelişme süresi içinde kazanılan ve hep dünyanın
yapısına kısmen uygun gelen bir bilgidir. Fakat bu bilginin
gerçekleşmesinde belirleyici olan, insanın dünyaya
objektif olarak yönelmesi; dünyayı, dünya nasılsa öyle
kavramaya çalışmasıdır.
Bu parçadan aşağıdaki yargılarm hangisine
ulaşılabilir?
A) Kartezyen felsefe
C) Yeni ontokjİ
B) Fenomenoloji
D) Hermeneutİk
A)
B)
C)
D)
E)
İnsanın bilgisi, dış dünyadan edinilen izlenimlerden
daha fazladır.
Bilginin oluşumu sürecinde inşan, dünya karşısında
merkezî bir konumdadır.
Bilgi, insanın objeye yönelik nesnel tavır almasıyla
olanaklıdır.
Bilgi, özneye bağlı olan zihinsel bir durumdur.
İnşan, dünyayı zihin yasalarını doğaya dikte
etmesiyle kavrar.
E) Mantıkçı pozitivizm
O, klasik bilim anlayışının bilimsel İlerleme fikrine karşı
çıktığı gibi, özellikle tümevarım yöntemindeki doğrulamacı
anlayışa getirdiği eleştirilerle tanınmaktadır. Onun bilimsel
yöntem görüşü, bütün sistemleri zorlu bir sınamadan
geçirerek sonunda nispeten elverişli sistemi seçmek
amacıyla, her kuramı yanlışlamaya tabi tutmaya dayanır.
Ona göre, tümevarım yöntemiyle kuramlar hiçbir zaman
deneysel olarak doğrulanamaz fakat yanlışlanabilir.
Bu parçada sözü edilen filozof aşağıdakilerden
hangisidir?
A) Kuhn
B) Hume
D) Descartes
C) Kant
E) Popper
290
