TADINDA
SORULAR
FELSEFE
FELSEFENİN TEMEL KONULARI VE
PROBLEMLERİ (SANAT FELSEFESİ) - X
Yarış atları içinde en güzel olanı; bacakları ince ve güçlü
olandır. Öyle ki yarışın hızını bize en iyi şekilde hatırlatan
at, en güzel yarış atıdır. Buna canlı bir varlığın
güzelliği, genel olarak; gençlikle, sağlıkla, canlılıkla
ilişkilidir, Aynı şekilde cansız varlıkların da güzellk
dereceleri vardır. Charles Lala'ya göre, cansız varlıklarda
güzellik, güçtür. "İki kayadan en güzel olanı; en büyük, en
yıkılamaz olanıdır. İki gökten en güzel Olanı; en berrak, en
parlak, en uçsuz bucaksız olanıdır. İki fırtınadan en güzel
olanı; en şiddetli olanıdır. İki çölden en güzel olanı; en
ümit kırıcı, en vahşi, en tekdüze olanıdır.'
Bu parçaya göre "güzellik' nedir?
2.
3.
4.
Yaralı bir hayvanın hayatta kalma ve yavrularına bakma
mücadelesi bizde birtakım duygular uyandırabilir. Fakat bu
olgunun bizde uyandırdığı duygular sanatsal bir anlam
taşımaz. Ya da birbirine aşık olan iki insanın hissettikleri
duyguların yoğunluğu da sanatsal olarak
Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine
ulaşılabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Sanata ilişkin duygularda nesnellik yoktur.
Sanat, salt duygular yumağı değildir.
Sanatta güzelik, duygulardan
Sanatta doğa, her zaman esin kaynağı olmayabilir.
Sanat, herkeste aynı beğeni duygusu oluşturmaz.
A)
B)
C)
D)
E)
Formunun işlevlerine mükemmel uyumudur.
İnsanda doğaya karşı farkındalık uyandırandır.
Doğal şeylerin sanatçı tarafından işlenrnesidir.
Parçaların orantılı ve uyumlu birleşmesdir.
Her zaman ve her yerde geçerli olandır.
Kant'a göre, hoş ve güzel farklı kavramlardır. Hoşlanmalar
İnşanın kişisel eğilimleri ve duygu nitelikleri İle İğdİdİr_
Bunlar üzerinde bir tartışma söz konusu olamaz, çünkü
uzlaşılabilecek bir temel, ortak bir prensip yoktur. S@uk
şu, bir koku, bir yemek hoşumuza gider. Bunlar bir
uyarıcının varlığına bağlı olup uyarıcı ortadan kalkınca
duyusal hoşlanma da ortadan kalkar. Güzel yargısı ise bir
beğeni yargısıdır, kişisel *ilimlerle ilgili değildir. Bu
beğeni, herkesin onayına dayanan estetik bir hazdır. Bir
objeyi güzel bulduğunu söyleyen biri, güzel dediği şeyi
herkesin beğenmesini bekler. "Bu tablo, bu şiir, bu heykel
güzeldir.' dediğimizde ondan duyduğumuz haz sadece
benim duyduğum bir haz değil, herkesin hazzını ifade
eden estetik bir hazdır.
Bu parçadan aşağıdaki yargılarm hangisine
Freud, Dostoyevski'nin Karamazov Kardeşler adlı
romanını babasına olan nefretinin, onun ölmesini
istemesinin ama yine de böyle düşünmekten suçluluk
duymasının bir yansıması olduğunu Öne sürer.
Freud'un bu görüşüne göre "sanat" nedir?
A)
B)
C)
D)
E)
Estetik haz, tüm ilgi ve çıkarlardan bağımsızdır.
Güzel yargısının bir genelliği vardır.
Hoşlanma, çıkar ve ilgilere bağlıdır.
Güzel bir objeden alınan haz, bütün insanlarda
ortaktır.
Estetik haz, yalın bir duyusal uyarılmadır.
A)
B)
C)
D)
E)
Sanatçının özgün bir ürünüdür.
İdeal olan güzelliğin oluşturulmasıdır.
Varlığı anlama ve yorumlama çabasıdır.
Bilinçaltındaki duyguların dışa vurumudur.
İnşanın İçindeki estetik kaygının pratiğidir.
178
