T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
Öğretici Metinler - 2
AYT
ADIM
2.
3.
1922'de Yunanlılar Söke'yi İşgal etmişler. İtalyanlardan
kaçmadık, Yunanlılardan kaçtık. Altl ay Muğla'da kaldık.
Yunanlılar evi karargâh olarak kullanmışlardı. Ne var ki içinde
ne var ne yok götürmüşler, tam takır bırakmışlardı. Annemin
eserlerinden birini bodrumda bulmuştuk. Bu resim değildi.
Yine atlas üzerine siyah ipekle işlenmiş, sülüs yazılmış bir
beyit. Bu beyit Olduğu gibi aklımdadır. Aynen şöyledir: Hak
perestim arz-' ihlas ettiğim dergâh bir / Bir tevhidden nefes
ayrılmadım Allah bir.
Bu parçayla İlgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapım-
maz?
A) Bir anıdan alınmıştır.
B) Savaşın doğurduğu acı eleştirilmiştir.
C) Öyküleyici anlatımdan yararlanılmıştır.
D) Olaylar birinci kişi ağzından anlatılmıştır.
E) Açık, sade, içten bir anlatımı vardır.
Gezilen yerlerin ayrıntılı bir şekilde anlatılması Türk edebiya-
tında çok eski bir gelenektir. Divan edebiyatında
adıyla
bilinen gezi yazıları sadece edebiyatımız açısından değil ta-
rih, coğrafya ve halk bilimi için de oldukça önemli ve zengin
bir hazinedir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki terimlerden
hangisi getirilmelidir?
4.
5.
Aşağıdaki dizelerden hangisi biyografik I otobiyografik
bir İçeriğe sahip
A)
B)
C)
D)
E)
Ben İsmet Ozel, şair, 40 yaşında.
Her Şey ben yaşarken Oldu, bunu bilsin inşanlar
ben yaşarken koptu tufan
ben yaşarken yeni baştan yaratıldı kâinat
Yüksek bir soydandı
İslam'la onurlandı
Kısaküreklerden
Aslen Maraşlı
Ben Orhan Veli
"Yazık Oldu Süleyman Efendiye"
Mısra-i meşhurunun mübdii
Duydum ki merak ediyormuşsunuz,
Hususi hayatımı,
Anlatayım:
Evvela adamım, yani
Seni boydan boya sevmişim,
Ta Kars'a kadar Edirne'den _
Toprağını, taşını, dağlarını
Fırsat buldukça övmüşüm.
1902'de doğdum
doğduğum şehre dönmedim bir daha
geriye dönmeyi sevmem
üç yaşımda Halep'te paşa torunluğu ettim
A) vakayiname
D) siyer
B) tezkire
C) antoloji
E) seyahatname
Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi'nin kaleme aldığı, gezip
gördüklerini anlattığı sefaretnamesinde; dönemin Fransa'sı
hakkında Önemli bilgiler verilirken İki toplum arasındaki
farklılıklar da Mehmet Efendi'nin bakışıyla anlatılmaktadır.
Sefaretnâme'de az da olsa mukayese yoluyla anlatımlara yer
verilmiştir. Mukayese edilen yerleri, Paris'in saray ve bahçe-
lerini, halı ve ayna imalathanelerini, seralarını, rasathane,
matbaa, kilise, kale ve istihkâmlarını, opera ve apartmanları
İle Parisli kadınları tasvir ettiği eseriyle Lale Devri'nin dina-
miklerini oluşturmuş ve Osmanlı'da, Batı'ya ait sosyokültürel
etkiler kısa sürede kendini göstermiştir.
Bu parçadan hareketle Fransa Sefaretnâmesi ile ilgili
aşağıdakilerden hangisi kesinlikle çıkarılamaz?
10 Teşrinievvel
Bu sabah alaya hareket ettik, karargâha ancak öğleden son-
ra ulaşabildik. Henüz çadırlar kurulmadı. Ben çok yorgunum.
Üstelik biraz da başım ağrıyor. Nasıl ağrımasın? Yoldaki mo-
lada elimize İki gün öncesine ait bir gazete parçası geçmişti
ve orada Okuduğumuz bir haber savaşın tüm seyrini değişti-
recek türdendi.
Bu parça aşağıdaki metin türlerinin hangisinden alınmıştır?
A) Anı
A)
B)
C)
D)
E)
Fransa hakkında bilgi verilmektedir.
Karşılaştırmalı bir anlatım söz konuşudur.
Fransa ve Osmanlı şehirleri karşılaştırılmıştır.
Gezilen şehirler betimlenmiştir.
Bu eserle Osmanlı'nın Batı yaşantısı hakkındaki bilgisi
artmıştır.
B)
C)
D)
E)
Mektup
Günlük
Biyografi
Gezi yazısı
15
