T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
Öğretici Metinler - 1
AYT
ADIM
Akıllı telefon, tablet gibi teknolojik cihazlar günümüzde İyi-
den iyiye yer ediniyor. Çok yakında hastalara acil müda-
hale İçin "Ayaklı Cankurtaran” uygulaması geliyor. "Ayaklı
Cankurtaran", acil hastaların yerini harita üzerinden şeşlj
saptamada Oldukça etkili bir uygulama. Bu
uygulamayla ilk yardım çalışanları ile ilk yardım sertifikasına
sahip gönüllüler hastalara anında müdahale edebilecek.
Bu haber metnindeki altl çizili bölümlerde aşağıdaki 5N1 K
sorularından hangisinin cevabı y.95!yy?
2.
3.
4.
5.
Aşağıdakilerden hangisi bir makaleden alınmış olamaz?
A) Niçin
D) Nasıı
B) Ne zaman
C) Nerede
E) Ne
A)
B)
C)
D)
E)
Omer Seyfettin; 1914'te yazdığı Millî Şiirler başlıklı yazışın-
da dilin gittikçe sadeleştiğine, "aruz"un ihmal edildiğine te-
mas ederek Recâizâde Ekrem ile Aka Gündüz'ün ilk şehit
pilotlarımız üzerine yazdığı şiirlerini karşılaştırıyor. Ekrem
Bey'in "Vatan ey fikr-i âşmân-peymâ" dizesiyle başlayan
Tayyarecilerimiz başlıklı şiirini halkın anlamayacağını fakat
Aka Gündüz'ün Yaşayan Olüler başlıklı "Gökte bulutlara bir
yoldaştınız" dizesiyle başlayan şiirini ise herkesin anlayaca-
ğını yazıyor. Yazısının devamında Ömer Seyfettin şöyle di-
yor: "Milli şiirler, millet İçin yazılır; bir zümre Çin yazılmaz."
Bu parçada sözü edilen yazının türü aşağıdakilerden
Mutlak sıfıra nasıl ulaşabilir veya yaklaşabiliriz? Termodi-
namiğin ikinci yasası bize, ısının sıcak bir cisimden soğuk
bir cisme kendiliğinden akacağını ancak 'Vardım edilme-
den" ters yönde akmayacağını söylüyor.
Bir kabın içine bir miktar gaz koyulup ısıtılırsa gazın ba-
Sıncı artar, basınç dediğimiz Şey aslında gaz molekülle-
rinin kabın duvarlarına çarpmasıdır ve sıcaklık arttıkça
moleküllerin hızı arttığından bu çarpma da fazlalaşır.
Modem teknolojinin en çarpıcı etkilerinden biri, zengin ve
yoksul uluslar arasındaki UÇUrUrTIU derinleştirmesidir. Aç-
ları doyurmak pek kârlı değil. insanın insandan esirgediği
İnsaniyet, binlerce inşanın açlıktan ölmesine yol açıyor.
Eski çağlarda gerçekleşen yanardağ faaliyetlerinin kalın-
t'larını incelerken jeologlar, dünyanın farklı bölgelerinde,
içerikleri birbirine çok benzeyen ve en bol elementlerden
Olan silikon ve magnezyum içeren lav örnekleri buldular.
Ultrasonik uygulamaların pek çoğu iki olgudan yararlanır.
ilki, ultrasonik bir ses dalgasının iki maddeyi birbirinden
ayıran yüzeye ulaşır ulaşmaz geri yansımasıdır. Bu etki,
hem mühendislikte hem de tıpta kullanılan kusur dedek-
törünün temelini oluşturur.
hangisidir?
A) Makale
D) Fikra
B) Röportaj
C) Sohbet
E) Anı
Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın son eseri Üç Şehitler Destanı 1949
yılında İstanbul'da basılmış. Yüz kuruşa satılan altmış iki say-
failk bir kitap bu. ikinci İnönü Savaşı şırasında Uç Şehitler
Tepesi'nin nasıl altı kere kazanılıp kaybedildiğini anlatıyor.
Çoğu, üç kıtayla altı dörtlük arasında değişen kırk dokuz par-
çadan meydana gelmiş. Bir iki istisna bir yana, bütün kıtalar
dörder dizelik. Bu dizelerin birinciyle üçüncüleri ara sıra ama
ikincileriyle dördüncüleri her zaman uyaklı.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi şöylene-
bilir?
Aşağıdakilerden hangisi eleştiri türünün Özelliklerinden
değildir?
A) Eleştiri; bir sanatın, yazarın, eserin olumlu ve olumsuz
yönlerini ortaya koymaktır.
B) Eleştiri, sanat yapıtının veya yazarın hak ettiği değeri ka-
zanmasını sağlar.
C) Eleştiri; yazıldığı dönemin sosyal, siyasal ve edebî görü-
şünü ortaya koyar.
D) Eleştiri sayesinde sanatçı daha nitelikli eşerler meydana
getirmeye çalışır.
E) Eleştiri, olumsuzlukları ortaya koyduğu için nesnel değer-
lendirmeler yapılmasını sağlar.
A)
B)
C)
D)
E)
Sanat yapma kaygısıyla edebi sanatlara başvurulmuştur.
Bir eser hakkında öznel yorumlar yapılmadan bilgi veril-
m iştir.
Eleştirmen bilgi verirken kendi duygularından kurtulama-
mıştır.
Eserin olumsuz yönleri gözler önüne serilmiştir.
Eserdeki kişiler hakkında ayrıntılı değerlendirme yapıl-
mıştır.
14
