T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
Tanzimat - Servetlfünun - Millî Edebiyat Dönem
Romanı
AYT
ADIM
Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Tanzimat'tan Birinci Dünya
Savaşı'na kadar yetişen üç kuşak arasındaki anlayış ayrılığı-
nı "Yaban"da; Meşrutiyet Devri'nin parti kavgalarını
Kurtuluş Savaşı'nda bir Anadolu köyü-
nü Mütareke Devri'nde işgal altındaki
bozukluğu
İstanbul'un bazı yerlerindeki ahlaki
yeni başkentin üç dönemini
"Ankara"da işlemiştir.
Bu cümledeki bilgi yanlışının giderilmesi İçin numaralan-
mış eşer adlarından hangilerinin yer değiştirmesi gerek-
2.
3.
4.
5.
6.
Halide Edip Adıvar, Başkomutanlık Meydan Savaşı'na tanık
Olan sanatçılarımızdandır. Bu sebeple, Türk edebiyatında şa-
vaş tablolarını, cepheyi ve cephe gerisini en canlı biçimde
yansıtmıştır. romanında Sakarya Savaşı'nın destanını
yazar. Romanda gözlemlerini Ayşe aracılığıyla anlatır. ro-
manında Millî Mücadele günlerini anlatır. Kişisel çıkarlarını,
millî çıkarlardan üştün görenlerin İşgal ordusuyla İş birliği ya-
panların öğretmen Olan Aliye'ye kıyışlarını anlatır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangi-
lerİ şırasıyla getirilmelidir?
mektedir?
D) III ve IV
B) ı ve III
C) II ve III
A)
B)
C)
D)
E)
Sinekli Bakkal - Handan
Tatarcık - Ateşten Gömlek
Vurun Kahpeye - Sinekli Bakkal
Ateşten Gömlek - Vurun Kahpeye
Handan - Tatarcık
E) IV ve V
Tanzimat I. Dönem eserlerinde görülen zihnî arka plan
için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Geleneksel anlayış yeni bir biçimle sürdürülmek İstenmiştir.
Toplumsal meseleler ele alınmıştır.
Edebiyat fayda sağlayan bir araç olarak görülmüştür.
Edebî eserler bir eğitim aracı olarak düşünülmüştür.
Batılı görüşlerin halka aktarılması düşüncesi vardır.
(I) Türk edebiyatına roman Tanzimat'la girmiştir. (II) Türün ilk
örnekleri çeviri eşerlerdir. (III) ilk çeviri roman, Yusuf Kâmil
Paşa'nın Fransız yazar Fenelon'dan 1859 yılında çevirdiği
"Telemak"tır. (IV) ilk yerli roman ise Sâmipaşazâde Sezâi'nin
Taaşşuk-1 Talat ve Fitnat adlı eseridir. (V) Halit Ziya Uşaklıgil,
roman türünün Batılı anlamdaki ilk örneklerini vermiştir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi
vardır?
C) III
Birbirlerine söyleyecek söz bulamıyorlar, sadece titreye tire-
ye bakışıyorlar; dudaklarıyla birbirlerine gülümsemeye çalı-
şırken gözleri yaşlarla perdeleniyordu. Müjgân, bu dakikanın
güçlüğünü hissetti. Feride'yi elinden tutup Kâmran'ın önüne
getirdi. Ağır manalarla dolu bir şeşle:
— Teyze çocukları hemen hemen kardeş demektir. Feride'nin
erkek kardeşi Olmadığı için şen, doğrudan doğruya onun
ağabeyi sayılırsın Kâmran. Kardeşine "Hoş geldin." desene!
Aşağıdakilerin hangisinde bir kısmı verilen bu romanın
adı ve yazarı bir arada verilmiştir?
A) Eskici- Refik Halit Karay
B) Çalıkuşu- Reşat Nuri Güntekin
C) Ateşten Gömlek- Halide Edip Adıvar
D) Dokuzuncu Hariciye Koğuşu - Peyam i Safa
E) Kiralık Konak- Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Bu dönem romancılığı, İşlediği çevre İtibariyle İstanbul dışına
bir türlü çıkamamıştır. Bu da çok doğaldır çünkü bu dönemin
sanatçıları Anadolu'yu ve köy yaşamını hiç tanımamışlardır.
Uzak yerlere gitme hevesinde olsalar da bunu gerçekleşti-
rememişlerdir. İstanbul'un konaklarda yaşayan kesimini an-
latan romanlar, hayal-hakikat çatışması üzerine kurulu olup
çoğunlukla topluma kayıtsızdır.
Bu parçada sözü edilen edebiyat dönemi aşağıdakiler-
den hangisidir?
A) Cumhuriyet Dönemi
C) Servetifünun Dönemi
B) Fecriati Dönemi
D) Tanzimat Dönemi
E) Millî Edebiyat Dönemi
11
