T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
Tanzimat - Servetlfünun - Millî Edebiyat Dönem
Hikâyesi
AYT
ADIM
Türk edebiyatının en önemli hikâyecilerindendir. Yeni Lisan adlı
makalesi Millî Edebiyatlın kanunlarının ilanı sayılır. Sade dil akl-
mının öncüsüdür. Anadolu insanının hayat şartlarını hikâyelerine
yansıtmıştır. Dilde, fikirde, İşte milliyetçilik fikrini yerleştirmiştir.
ÇOCUkIUk anılarını, efsaneleri hikâyelerinde Şemiştir.
Bu parçada söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A)
B)
C)
D)
E)
Refik Halit Karay
Ömer Seyfettin
Reşat Nuri Güntekin
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Türk edebiyatında 1860'tan beri devam eden Doğu-Batı
2.
3.
4.
5.
6.
[Bu mektuplar] bizim Yeni Cami'deki mektupçulara bedel
Avrupa'da 'ecrivain public' (akriven publik) dedikleri mek-
tupçuların hazır litografya ile tab ettirmiş oldukları on paralık
mektuplardan İdi ki yalnız işim yerleri açık Olduğu hâlde onları
doldurup irsal ederler. Bu mektuplardan babalara ve valide-
lere olanların mealleri yalnız temin-i sıhhat ve afiyetten ibaret
Olup sevdalılara gönderilenlerde ömrünün son gününe kadar
sevdadan ayrılmayacağına ve aşla hıyanet etmeyeceğine
dair teminat dahi vardır. Olabilir ki nefer hastaneden mektup
gönderir de yine anasına ve babasına sıhhat ve afiyetini te-
min eder.
Letâif-i Rivâyâttan alınmış bu metnin türü ve ait olduğu
tarihsel dönem aşağıdakilerin hangisinde doğru veril-
miştir?
mücadelesinin keşin sonucudur ve Batı edebiyatının lehine
olarak tayin edilen sonuncu safhasıdır. Gerçekten pek yoğun
ve dinamik çalışmalarla geçen bu sıcak safhanın sonunda
Türk hikâyesi, gerek zihniyet gerek temalar ve gerekse teknik
bakımdan tamamıyla Avrupai bir mahiyet kazanabilmiştir.
Bu parçada sözü edilen edebi dönem aşağıdakilerden
A)
B)
C)
D)
E)
Deneme - Millî Edebiyat
Hikâye - Tanzimat Edebiyatı
Hatıra - Servetifünun Edebiyatl
Münşeat (Mektup) - Divan Edebiyatı
Roman - Cumhuriyet Edebiyatı
hangisidir?
A) Tanzimat Birinci Dönem
C) Millî Edebiyat Dönemi
B) Tanzimat İkinci Dönem
D) Fecriati Dönemi
Aşağıdaki Tanzimat Dönemi sanatçılarından hangisi
hikâye türünde eser vermiştir?
E) Servetifünun Dönemi
Refik Halit Karay, hikâyeleriyle bu harekete önemli katkılarda
bulunmuştur. İlk hikâyeleri ile sürgün yıllarına dair gözlem ve
izlenimlerine dayanarak yazdığı hikâyelerini, memleket veya
Anadolu edebiyatı konusunda bir çığır açan
adı altında
kitaplaştırır. İstanbul'un kenar semtlerinde oturan orta ve alt
gelir gruplarındaki insanlarla Anadolu'nun çeşitli köy ve ka-
sabalarında yaşayan insanların hayatlarından çeşitli kesitler
sunan bu eserde işçi hakları, batıl inançlar, bürokrasinin uyu-
şukluğu, Anadolu ve insanının hayat mücadelesi ve içinde
bulunduğu yoksulluklarını anlatır. Refik Halit Karay'ın gözlem
ve izlenimlerinin ürünü olan adlı eserini en önemli tema,
vatan özlemi ve yabancılık duygusudur.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi
getirilmelidir?
A) Nâmık Kemal
C) Şinâsi
B) zyâ paşa
D) Ahmet Mithat Efendi
E) Abdülhak Hâmit
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi hikâyesinin
Özelliklerinden biri değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Dağa Çıkan Kurt - Kubbede Kalan Hoş Sada
Bir Serencam - İzmjflden Bursa'ya
Memleket Hikâyeleri - Gurbet Hikâyeleri
Gurbet Hikâyeleri - Memleket Hikâyeleri
İzmir'den Bursa'ya - Bir Serencam
A)
B)
C)
D)
E)
Başlangıçta İngiliz hikâyecileri örnek alınarak birçok hikâ-
ye denemesi yazılmıştır.
İlk hikâye denemeleri Ahmet Mithat Efendi'nin Kıssadan
Hisse ve Letâif-i Rivâyât adlı eserleridir.
Bu dönem hikâyelerinde "sosyal sorunlar, kadın-erkek
eşitsizliği, yanlış Batılılaşma" konuları işlenmiştir.
Yazarlar, hikâyelere kendi görüşlerini ve düşüncelerini ekle-
dikleri İçin hikâyeler, teknik yönden kusurludur.
Bu dönemin hikâyelerinde meddah hikâyelerinin etkisi ve
tekniği görülür.
35
