T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
Hikâye - Giriş
AYT
ADIM
3.
4.
2.
Sabahleyin Ali'nin bir semaver, bir de fabrikanın önün-
de bekleyen salep güğümü hoşuna giderdi. Sonra şeşler.
Halıcıoğlu'ndaki asker mektebin borazanı, fabrikanın uzun ve
bütün Haliç'i çınlatan düdüğü, onda arzular uyandırır; arzular
söndürürdü. Demek ki Ali'miz biraz şairce idi. (...) Evin küçük
bahçesindeki saksıların içinde fesleğenler vardı. Ali birkaç
fesleğen yaprağını parmaklarıyla ezerek avuçlarını koklaya
koklaya uzaklaştı. Sabah serin, Haliç şişli idi. Arkadaşlarım
sandal iskelesinde buldu; hepsi de dinç delikanlılardı. Beş
kişi Halıcıoğlu'na geçtiler. Ali bütün gün zevkle, hırsla, İşti-
yakla çalışacak. Fakat arkadaşlarından üştün görünmek işte-
meden. Onun için dürüst, gösterişsiz işleyecek.
Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)
Süslü ve sanatlı bir anlatım kullanılmıştır.
B) Üçüncü kişi anlatıcı kullanılmıştır.
C)
Hâkim bakış açısıyla yazılmıştır.
D)
Kahraman ön plandadır.
E)
Bireyin Ç dünyasını esas alan hikâyenin özelliklerini taşı-
maktadır.
"Arkadaşım hangi felaketin beni bu hâle getirdiğini sormu-
yordu. Hayat böyleydi. İnsanlar ayrı ayrı yollara dağılırlardı.
Kiminin tuttuğu yol inşanı bu Cevdet gibi muvaffakiyete gö-
türür. Kimininkini de benim vardığım şahikaya çıkarırdı. Bu
bir talih, tesadüf meselesiydi. Niçinini, nasılını sormak beyhu-
deydİ.
Cevdet,
— Sana bir muavenette bulunabilir miyim Mürşit, dedi.
— Geçti, dedim. Bu tesadüf bir iki sene evvel olsaydı belki
eski arkadaşa bir iyilik edebilirdin. Fakat şimdi... Olüler gibi-
yirn. Hiçbir Şeye İhtiyacım yok. Yuvarlanıp gidiyoruz..."
Türk Dili ve Edebiyatl öğretmeni öğrencilerine hikâye ünite-
sinde yukarıdaki örneği vermiş, "Parçanın birinci bölümünde
anlatıcı, Olay İle Okuyucu arasına girerek İfade etme yoluna
gitmiştir. Buna tekniği denir. İkinci bölümde ise arada kim-
se olmadan olay doğrudan okuyucuya aktarılmıştır. Bu tek-
niğe de tekniği denir. Görüldüğü gibi bu İki teknik birlikte
kullanılmaktadır.” ifadelerini kullanmıştır.
Buna göre parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden
hangileri şırasıyla getirilmelidir?
Tak kızım şen bana 0 serumu, tak iyice tak, bul damarımı, bak
yaptım yumruk, hlh. Elin de pek hafifmiş, acımadı hÇ. Kaç saat
sürüyor bu serum da insanın canı çıkıyor ay beklerken. Ben ayda
bir gelip taktırıyorum kızım. Aynı hastaneye gidince takmıyorlar,
farklı farklı gidiyorum. Sinirlerim laçka Oldu yavrum iyice. Delirtin
ananızı da kurtulun dedim artık dün gece. Sabaha kadar ağla-
dım. Sabah kimseye şeş etmeden çıktım evden, doğru acile.
Sen de yorgunsun bak, nöbetçiydin di mi gece? İşte hep dert.
Kmine işi den, kimine evi. Ama olsun, meşguliyetin var, öyle dü-
şün. iş olacak ki aş da Olsun. Akşam bana da nöbet geldi sanki.
Kalkamadım yataktan. Alt kata vurdum hep lap lap lap. Sevim
duyar da gelir belki diye ama o da gelmedi. Besle kargayı oysun
gözünü kızım, böyle bu dünya. Yalan dünyaaa, tani dünyaaa.
Bu parçayla İlgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Sade, İçten ve anlaşılır bir dil kullanılmıştır.
B) Öykü kişisinin hayal kırıklığından bahşedilmektedir.
C) Olaylar, birinci tekil kişi ağzından aktarılmıştır.
D) Kahramanın psikolojisi hakkında bilgi verilmiştir.
E) Gerçekle hayalin İç Çe geçtiği bir anlatıma sahiptir.
— Allah Allah! Taş nasıl yanar acep?
Çavuş, şaşkınlığını anlamıştı.
— Ne 0, dedi. Kömür görmedin mi hiç?
— ilk deta görüyom çavuşum, nasıl yanar bu?
— Yanar, öyle yanar ki pelit odununun beş katı sıcaklık verir.
— Vay canına! Nereden çıkar bu taşlar?
— Bizde yoktur. Uzaklardan gelir.
— Abov! Nasıl gelir?
— Gemiyle getirirler. Çok da pahalı ha. Avuç doluşu para yer
bu kara Oğlan.
— Niye odun yakmıyoz?
— Odunla yürür mü ulen koca gemi? Sizin evin ocağı mı san-
dindi?
Bu parçanın üslup Özellikleri İle İlgili aşağıdakilerden
hangisi söylenemez?
A) iç monolog - gösterme
C) anlatma - gösterme
B) gösterme - anlatma
D) betimleme - diyalog
A)
B)
C)
D)
E)
E) özetleme - gösterme
Diyalog tekniğinden yararlanılmıştır.
Ağız özelliklerine yer verilmiştir.
Benzetme sanatı kullanılmıştır.
Anlatım hâkim bakış açışıyla yapılmıştır.
Betimleyici anlatıma başvurulmuştur.
29
