T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
Sühenş-l gülistan-l nezahet
Nihal-i gonce-i bağ-ı zerafet
Söyledikçe sergüzeşti verir bezme letafet
Dinle imdi bende-i acizden bir hoş hikâyel
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
Geleneksel Türk Tiyatrosu
2019 AYT
AYT
3.
ADIM
Bu parçada verilen ifadeler aşağıdaki türlerden hangisiyle
ilgilidir?
A) Köy seyirlik oyunları
C) Karagöz
E) Tuıuat
B) Orta oyunu
D) Meddah
2.
4.
5.
6.
(I) Genellikle "gölge Oyunu" olarak nitelendirilen Karagöz; Çıra,
mum, lamba gibi bir aydınlatma kaynağı ile yarı saydam bir
perdeden yararlanılarak oynanır. (II) Karagöz ile Hacivaeın ba-
şından geçen olayların anlatıldığı Oyunda Çelebi, Bebe Ruhi,
Tuzsuz Deli Bekir gibi yardımcı tipler de vardır. (III) Karagöz
oyunu; giriş, muhâvere, fasıl ve bitiş olarak adlandırılan dön
bölümden meydana gelir. (IV) Karagöz şakacı, nüktedan, me-
raklı ve patavatsız bir tipi canlandınrken Hacivat medrese kül-
türüyle yetişmiş eğitimli bir tiptir. (V) Toplumun aksayan yönle-
rinin eleştirildiği oyunda Karagöz mendil, baston, sandalye gibi
aksesuarları kullanırken Hacivat bu aksesuarları kullanmaz.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir
bilgi yanlışı vardır?
PİŞEKAR — Akşamı şeritleriniz hayrolşun muhterem seyir-
ciler... Hoş geldiniz sefalar getirdiniz... İşte çıktık meydâne,
başlıyor oyunumuz inşallah mutlu olur hepimizin sonumuz...
Efendim bendeniz bu mahallenin eskisi İsmail kulunuz...
Hani ne derler... Sel gider kum kalır, herkes hayattan kendi-
ne düşen payı alır... Kim bilir birazdan kimler gelecek, kim-
ler gidecek... Bakalım sine-i devran ne Surat gösterecek...
Amma benim pehlivanım.
ZURNA — Buyur benim pehlivanım.
PİŞEKÂR - Bu da hesap değil.
ZURNA — Nedir hesabın?
PİŞEKÂR — Burnunu ye kasabın... Fotoğrafçı oyununun tak-
lidini aldım, çal usûl û ahenk ile... Oyunumuz başlasın erkân
û adâp İle. Tenezzülün seyredenler zevkiyab
Bu parça aşağıdaki bölümlerin hangisinden alınmış olüilir?
C) III
D) IV
(I) Orta oyunu, şahne olarak kabul edilen ve etrafl seyircilerle
çevrilmiş açık bir alanda oynanır. (II) Orta oyununda, oyuncula-
rın palanga diye adlandırdıkları Oyun alanı, herhangi bir yerde
kolaylıkla hazırlanabilir. Bu nedenle oyuncuların belli bir yerde,
her zaman, hazır, sabit bir alanları yoktur. (III) Seyircilerle oyun
yeri, İp gerilmiş kazıklarla ayrılır. (IV) Oyunda dekor denile-
bilecek başlıca iki nesne vardır: Birincisi ev olarak kullanılan
yenidünya adı verilen paravan, ikincisi işyeri olarak kullanılan
ve dükkân adı verilen iskemledir. (V) Oyunlar yazılı bir metne
dayandığından birçok oyun günümüze kadar ulaşmıştır.
Bu parçada numaralandırılmış İfadelerden hangisinde bir
bilgi yanlışl vardır?
A) Fasıl
D) Bitiş
2021 AYT
B) Mukaddime
E) Girizgâh
C) Muhavere
C) III
D) IV
Aşağıdaki karşılaştırmaların hangisinde bilgi vardır?
3. (I) Karagöz ve orta Oyunu geleneksel Türk tiyatrosunun belli
başlı türlerindendir. (II) Bunlar, önceden yazılmış ve ezberlen-
miş metinlere dayanmaktan ziyade gösteriyi ön plana alır. (III)
Ona Oyununda aşıl konunun işlendiği bölüme 'Yaşır' adı verilirken
Karagöz'de bu bölümün adl "muhavere"dir. (IV) Zaman zaman
her iki oyuna da müzik eşlik eder. (V) Kişiler açısından bir karşı-
Aştırma yapılırsa Karagöz'deki Hacivat'ın orta Oyunundaki karşı-
lığl Pişekâr, Karagöz'ün karşılığı ise Kavuklu'dur.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bil-
gi yanlışı vardır?
Geleneksel
Türk Tiyatrosu
A) Üç birlik kuralı
yoktur.
B)
Halk çevresinde
ortaya çıkmıştır.
C)
Sahne yoktur.
D)
On hazırlık yapılmaz.
E)
Yazılı bir metin vardır.
C) III
D) IV
Klasik
_matm_
Uç birlik kuralına
uyulur.
Aydın çevrede
ortaya çıkmıştır.
Sahne vardır.
On hazırlık yapılır.
Doğaçlama oynanır.
13
