T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
BİYOLOJİ
Eş Baskınlık - Çok Alellilik
Eşeye Bağlı Kalıtım
3.
ADIM
2018 TYT
1. Meyve sineklerinde eşey kromozomları dişilerde XX, erkek-
lerde XY'dir. Göz renginden sorumlu gen, X kromozomu üze-
rinde yer alır. Kırmızı göz renginden sorumlu alel (R), beyaz
göz renginden sorumlu alele (r) baskındır.
• Laboratuvarda yapılan bir deneyde kırmızı gözlü bir dişi,
beyaz gözlü bir erkekle çaprazlanarak Fi dölü (kırmızı
gözlü erkek ve dişi, beyaz gözlü erkek ve dişi bireyler)
elde edilmiştir.
• Deneyin İkinci aşamasında İse Fi dölünden alınan kırmızı
gözlü erkek ve dişi birey çaprazlanarak F dölü elde
edilmiştir.
üş
üş
F2 dölü
Q. Dişi Erkek
Bu deneye göre,
I. F, dölündeki beyaz gözlü erkek ve dişi bireylerin oranı
yaklaşık olarak birbirine eşittir.
II. F2 dölünde beyaz gözlü bireylerin ortaya çıkması beklen-
mez.
III. F dölünde göz rengi fenotipinin cinsiyetler arasında dağı-
oranı bakımından farklılığın olması beklenir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
2.
3.
Bir türde, bir Özellik İle İlgili olarak ikiden fazla alel çeşidinin
bulunmasına çok alellilik denir. Diploit bireyler bu alellerden
sadece ikisini taşıyabilir ve aleller arasındaki baskınlık duru-
muna göre farklı fenotipler görülebilir. Orneğin, tavşanlarda
post renklerini belirleyen aleller ve bu aleller arasındaki baş-
kınlık ilişkisi aşağıda gösterildiği gibidir.
Aletlerin Baskınlık İlişkisi
post renkleri
Koyu Gri (C)
Chincthilla
KISMI noktalı
Bu bilgiler kullanılarak,
I. Bu özellik bakımından kaç farklı homozigot genotip bulunur?
II. Chinchilla tavşan kaç farklı genotipte olabilir?
III.
Ebeveynlerinden biri kısıtlı noktalı diğeri albino Olduğunda
doğacak yavru hangi fenotipte Olur?
IV.
Ebeveynlerinden biri homozigot koyu gri olduğunda doğa-
cak yavru hangi fenotipte Olur?
sorularından hangilerine keşin cevap verilir?
A) ıveıı
D) l, livelV
B) II ve III
C) ıııveıv
E) l, II, IllvelV
ABO ve Rh sistemi bakımından genotipi bilinmeyen iki bireyin
çaprazlanmasıyla Oluşabilecek fenotip çeşidinin oranları gra-
fiklerde gösterilmiştir.
Fenotip
oram
AB AB 0 çeşit"
Fenotjp
Fenotip
m-) çeşidi
A)
B)
C)
D)
E)
Yalnız I
Yalnız II
Yalnız III
I ve III
ı, II ve III
Grafiklere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi ygnJ!ş!!!?
A) Annenin genotipi AO
B) Çaprazlama sonucu Oluşan fenotip çeşidi B'dir.
C) 0 Rh(+) erkek çocuğu doğma olasılığı 3/32'dir.
D) Çaprazlama sonucu oluşan genotip çeşidi 12'dir.
E) A Rh(-) bir çocuğun doğma olasılığı 1/16'dır.
101
