Süngerimsi kemik doku:
Küçük kemik plakalarının boşluklu bir yapıda birbirine bağlanmasıyla
oluşur. Bu yapının içindeki çok sayıda boşluk, kemiğin hafif olmasını
sağlar.
Süngerimsi kemik dokudaki boşluklarda kırmızı kemik iliği bulunur ve bu
ilik, kan hücrelerinin üretiminden sorumludur.
Sıkı kemik dokuda bulunan havers ve volkman kanal sistemi süngerimsi
kemik dokuda bulunmaz.
Süngerimsi kemik doku; yassı, düzensiz ve kısa kemiklerin iç kısımların-
da, uzun kemiklerin uçlarında ve ilik kanalının çevresinde yer alır.
İnşan vücudundaki kemikler şekillerine göre uzun, kısa, yassı ve düzen-
siz şekilli kemik olmak üzere dört grupta incelenir:
Uzun kemik:
BİRLİKTE
Kemik doku ile ilgili olarak,
I. Sarı kemik iliği sadece uzun kemiklerin yapı-
sında bulunur.
II. Hormonlar, beslenme ve güneş Işığı kemik
gelişimini etkileyen faktörlerdir.
III. Epifiz plağı ergenliğin sonunda kemikleşerek
boy uzamasını durdurur.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II veııı
B) ı veli
C) ıveııı
E) ı, II ve III
peri ost
Eklem
kıkırdağı
Epifiz
plağı
Sarı
kemik iliği
Sert kemik doku
Süngerimsi
kemik doku
Kol ve bacaklarda bulunan, uzunluğu kalınlığından fazla olan, silindir
şeklindeki kemiklerdir.
Gövdenin ortasındaki boşlukta sarı kemik iliği yer alır. Bu sarı kemik
iliği sadece uzun kemiklerin yapısında bulunur.
Uzun kemiklerin baş kısımlarında boyuna uzamayı sağlayan epifiz plağı
bulunur. Epifiz plağı, yaklaşık 21 yaşından sonra kemikleşir ve kemikte
boyuna uzama durur.
Kemiklerin etrafını saran zara periost adı verilir. Periost, bol miktarda
kan damarı ve sinir taşır. Bu sayede yeni kemik hücrelerinin oluşumu,
kemiğin kalınlaşması ve onarılması sağlanır.
Yassı kemikler: Yassı ve ince kemiklerdir. Kafatası, kaburga, kürek ve kalça
kemikleri yassı kemiklere örnek verilebilir.
Kısa kemikler: Uzunluk, genişlik ve kalınlıkları birbirine yakın olan kemikler-
dir. Orneğin el ve ayaklardaki bilek kemikleri kısa kemiklerdir.
Düzensiz şekilli kemikler: Belli bir şekli olmayan, baskılara karşı dayanıklı,
sağlam kemiklerdir. Kaslara tutunma yeri sağlayan değişik çıkıntıları vardır.
Ömeğin omurlar ve çene kemikleri düzensiz kemik çeşitleridir.
Kemik Gelişimini Etkileyen Faktörler:
Hormonlar (Kalsitonin, parathormon, büyüme hormonu ve eşeysel hor-
monlar)
Beslenme (Proteinler, A-C-D vitaminleri, mineraller)
Güneş ışığı
Genetik özellikler
36
Sarı kemik iliği sadece uzun kemiklerin ortasında
bulunur. Kemik gelişiminde beslenme, güneş ışığı
(D vitamini sentezinde) hormonlar etkilidir. Epifiz
plağı ergenlik bitimi ile kemikleşir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
H sıcu BÖLGE
Parmak kemikleri uzun kemik özelliğinde-
SIRA SENDE - 2
Aşağıdakilerden hangisi kemik yapısı ve çeşit-
lerİ İle İlgili doğru bir bilgidir?
A)
B)
C)
D)
E)
Süngerimsi kemik dokuda bulunan havers ve
volkman kanalları, kemiğin beslenmesini sağ-
Uzun kemiklerin gövde kısmında kırmızı kemik
iliği bulunur ve kan hücrelerinin üretiminden
sorumludur.
El ve ayak bilek kemikleri düzensiz şekilli ke-
miklerdir.
Süngerimsi kemik doku, yassı ve kısa kemik-
lerin iç kısımlarında, uzun kemiklerin uçlarında
bulunur.
Kemik gelişimi sadece kalıtsal faktörlere bağlı
olarak değişir.
