Sultan Abdülmecit Dönemi Islahatları
TANZİMAT FERMANI (3 Kasım 1839)
: Gülhane Hatt-l Hümayunu / Tanzimat-1 Hayriye
Diğer Adı
Sadrazam
: Mustafa Reşit Paşa
Kimlere haklar verildi? :
Müslümanlar ve gayrimüslimler
Fikir akımı
: Osmanlıcılık
İlan Edilme Nedenleri
• Mısır Meselesi'nin (Mehmet Ali Paşa Sorunu) görüşüleceği Londra Konferansı
öncesi Avrupalı devletlerin desteğini kazanmak
• Gayrimüslimlere yeni haklar vererek devlete olan bağlılıklarını artırmak,
• Fransız İhtilali'nin olumsuz etkisini azaltmak
• Avrupa devletlerinin azınlıkları bahane ederek Osmanlı Devleti'nin iç işlerine
karışmasını Önlemek
Önemli Maddeleri
• Müslüman, gayrimüslim herkesin can, mal ve namus güvenliği devlet garan-
tisi altında olacak.
• Mahkemeler herkese açık olacak, kimse yargılanmadan cezalandırılmayacak.
• Vergiler herkesin kazancına göre alınacak.
• Askerlik "vatan görevi" sayılarak askere alınma belli kurallara göre yapılacak.
• Herkes mal, mülk edinebilecek. Müsadere (mal varlığına el koyma) usulüne
son verilecek.
• Rüşvet ve İltimas Önlenecek.
• Başta padişah olmak üzere bütün devlet İleri gelenleri ve ulema bu İlkelere
bağlı kalacak.
Hukuk devleti olma yolunda atılan ilk adımdır. Padişah ilk defa kendi gücünün
üzerinde yasaların üstünlüğünü kabul etmiştir. Bu ferman anayasacılığa geçi-
Sadrazam
ISLAHAT FERMANI (28 şubat 1856)
• Ali Paşa
Kimlere haklar verildi? : Daha çok gayrimüslimlere yöneliktir.
Fikir akımı
Özelliği
: Osmanlıcılık
: Tanzimat Fermanı'nın tamamlayıcısı niteliğindedir.
İlan Edilme Nedenleri
• Kırım Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin Batı'dan yardım almak istemesi
• Rusya'nın Hristiyan Ortodoksları kullanarak Osmanlı iç işlerine karışmasının
önlenmek İstenmesi
• Devletin dağılmasının Önlenmek İstenmesi
Önemli Maddeleri
• Mahkemeler açık yapılacak ve herkes dinine göre yemin edebilecek.
• Herkes şirket ve banka kurabilecek.
• Gayrimüslimler de devlet memurluklarına, askerî hizmetlere ve okullara
alınacak.
• Vergi toplamada iltizam usulüne son verilecek.
• Resmî yazışmalarda gayrimüslimleri küçük düşürücü sözler söylenmeyecek.
• Gayrimüslimlerde vilayet meclislerine üye olabilecekler.
• Gayrimüslimler nakdi bedel Ödeyerek askerlikten muaf olacak.
• Gayrimüslimler cizye ve haraç vergisi ödemeyecek.
Önemi
Islahat Fermanı Tanzimat Fermanı'ndan farklı olarak Batıll devletlerin İsteği
İle hazırlanmış ve Kırım Savaşı sonrası İmzalanan Paris Antlaşması'nda (1856)
yer almıştır. Bu fermandan sonra Osmanlı Devleti'nde gayrimüslimler de dev-
-n ilk a maşıd
Islahatları düzenleme ve kanun yapma yetkisi
Olan Meclis-İ Ali Tanzimat (Tanzimat Yüksek
Meclisi) açılmıştır.
IArazi Kanunnamesi çıkarılmıştır. (1858)
İl Genel Meclisi kurulmuş, ilk kez belediye örgü-
tü oluşturulmuştur.
jJâ
ndarma Teşkilatı (Umum-u Zaptiye) kurul-
Ûmuştur. (1854)
Posta Nezareti kurulmuş (1840), İlk telgraf hat-
lan çekilmiştir, (İstanbul-Edirne-Şumnu Hattı)
Meclis-İ Maarif-İ Umumiye (Eğitim Bakanhğij
kurulmuştur.
Dârülmuaüimîn adıyla (öğretrnen okulu) açılmıştır.
Yan resmî gazete Ceride-i Havadis ve ilk özel gaze-
te Tercürnan-l Ahval çıkarılmıştır.
186ffda yerli sanayiyi korumak ve geliştirmek için
Islah-ı Sanayi Komisyonu kurulmuştur.
1851'de Ahmet Cevdet Pa başkanlığında En-
cümen-i Daniş açılmıştır. (Yniversitelerde oku-
tulacak kitapların çevirisi yapılmıştır. Redhouse
et memuru Olma hakkım kazanmı
İltizam Sistemi kaldırılarak yerine Muhassıllık
Sistemi kurulmuştur.
İlk Osmanlı bankası olan Bank-' Dersaadet ku-
rulmuştur. (1847)
İlk kez kâğıt para (Kaime-i mutebere) bastırıl-
mıştır.
İlk defa İzmir-Aydın arasında demir yolu yapıl-
mıştır.
İlk deniz yolları işletmesi olan Şirket-i Hayriye
kurulmuştur.
1859 yılında memur (idari alanda) yetiştirmek
amacıyla Mülkiye Mektebi kurulmuştur. Günü-
müzde Siyasal Bilgiler Fakültesi adıyla Anka-
ra Üniversitesine bağlı olarak varlığını sürdür-
mektedir.
1856'da İngiliz sermayesi İle Bank-1 Osmani ku-
rulmuştur. Bank-1 Osmani yabancı sermayeli
kurulan İlk bankadır. Adı sonradan Fransızlarla
yapılan İş birliği sonucu Bank-' Osman-İ Şaha-
ne olarak değişmiştir.
instagram.com/copysinav
