Sultan Abdülaziz Dönemi Islahatları
1862 yılında Divan-' Muhasebat (Sayıştay) kurulmuştur.
1868 yılında Şûra-" Devlet (Danıştay) kurulmuştur. Yaşa ve tü-
zükleri hazırlama görevi Şûra-yı Devlete verilmiştir.
1868 yılında şer'i ve ticaret mahkemelerinin görev alanları dışın-
da kalan hukuk ve ceza davalarına bakmak için Divan-' Ahkamı
Adliye (Yargıtay) kurulmuştur.
1869 yılında şeri alan dışındaki davalara bakmak için Nizamiye
Mahkemeleri açılmıştır. Nizamiye Mahkemeleri Osmanlı Devle-
ti'ndeki ilk laik mahkemelerdir.
1863 yılında Mithat Paşa'nın öncülüğünde Memleket Sandıkla-
rı kurulmuştur. Memleket Sandıkları ile çiftçiye ucuz kredi veril-
mesi amaçlanmıştır. (1883 yılında Memleket Sandıklarının yerini
Menafi Sandıkları almış, 1888 yılında ise II. Abdülhamit Zama-
nı'nda Ziraat Bankasına dönüştürülmüştür.)
1868 yılında Mithat Paşa'nın öncülüğünde İstanbul'da Emniyet
Sandığı kurulmuştur. Çiftçinin tasarruf yapabilmesini sağlamak
için kurulan Emniyet Sandığı, 1907 yılında Ziraat Bankasına bağ-
anmıştır.
Aİ63V1 nda
II ilk posta pulu basılmıştır.
864 yılında yayımlanan Vilayet Nizamnamesi ile Osmanlı Dev•
eti'ndeki idari birimler yeniden düzenlenmiş, yapılan bu dü-
nleme ile eyalet avilayet", sancak "liva" olmuştur. 1871 yı-
lında yapılan düzenlemeyle de kaza ile köy arasında yerleşi
birimi olarak "nahiye" oluşturulmuştur.
863 yılında Kimyager Derviş Paşa'nın verdiği fizik ve ki
dersleriyle Dârülfünun eğitim ve öğretime başlamıştır.
ruşşaİ
1863 yılında yetim Müslüman çocukların eğitimi için Da "
faka Lisesi açılmıştır.
Maarif-i Umumiye Nizamnamesi (Genel Eğitim Tüzüğü) yayımla:
narak eğitim sisteminin aşamaları (sıbyan/ilkokul), (rüştiye/orta-
öl
*İlk Askeri Rüştiyeler açılmıştır.
Beylerbeyi ve Çırağan sarayları bu dönemde yapılmış, Galata—
Kız Öğretmen Okulu olan Dârülmuallimat bu dönemde açıl'
ştır.
MECELLE
Ahmet Cevdet Paşa başkanlığında bir heyet tarafından hazır-
lanarak 1868 yılında yürürlüğe girmiş, 1926 yılına kadar yürür-
lükte kalmıştır. Osmanlı Devleti'nin Medeni Kanunu'dur.
İslam hukukuna dayanır. 1851 maddeden oluşan yasa niteliğindedir.
Laik olrnayan hukuk ve adli düzenleme niteliğindedir.
Mecelle 16 kitaptan oluşur ve ilk kitabı 1868, son kitabı ise 1876dâ
yürürlüğe girmiştir.
Kişi, aile ve miras hukuku konularına Fr verilmemiştir. Bu
(Evlenme, boşanma, nafaka ve miras gibi) kadı başkanlığındaki
Mahkemelerde görülmeye devam edilmiştir.
tek'
Borçlar, usul, eşya ve dğer konulara dair hususlar batı hukuk
ne uman olarak düzenlenmiştir.
Nizamiye Mahkemelerinde uygulanmıştır.
1868-1926 yılına kadar yürürlükte kalmıştır.
• kabulü Ne yürürlükten
85
OSMANLI DEVLETİ'NDE TANZİMAT'IN İLANINDAN SONRA
A İLAN OKULLAR
İptidai Mektepler
• 1862 yılında 360 sıbyan mektebinden 35 tanesi ibtidai mek-
tep hâline getirilmiş ve yeni usulde eğitim ve öğretim verme-
ye başlamıştır.
Rüştiyeler
• İlk rüştiye mektebi II. Mahmut Zamanı'nda 1839'da açılmıştır.
Bugünkü ortaokullara karşılık gelir. Kız, erkek ve karma olarak
askerî ve özel rüştiye şeklinde açılmıştır.
İdadiler
• Dört yıllık rüştiyelerin üzerine üç yıl eğitim vermek amacıyla
açılmıştır. Bugünkü liselere karşılık gelir.
Sultaniler
• Fransız okulları örnek alınarak açılmıştır. Bugünkü Anadolu Li-
seterine karşılık gelir, Eğitim süresi altı yıldır.
Dârülfünun
• Üç yıl lisans, bir yıl da bitirme tezi olmak üzere dört yıllık öğ-
retim süresine sahiptir.
• 1863 yılında eğitim ve öğretime başlamış, 1933 yılında yerini
İstanbul Üniversitesine bırakmıştır.
• 1848'de kurulan Dârü'l Muallimin'den (Erkek Öğretmen Oku-
lu) sonra 1870 yılında kız ilkokulları ve kız rüştiyelerine kadın
öğretmen yetiştirmek amacıyla Darülmuallimât açılmıştır.
Mekteb-i Hukuk
• Hukuk fakültesi olarak 1880 yılında Mekteb-i Hukuk-u Şahane
adıyla kurulmuştur. Öğretim süresi dört yıldır.
• Okulun kuruluş amacı Avrupa'daki mahkemeler örnek alına-
rak yapılan yeni mahkemelere hâkim yetiştirmek amacıyla
açılmıştır.
Sanayi Nefise Mektebi
• II. Abdülhamit tarafından Osman Hamdi Bey'in 1882 yılında
müdür olarak atanmasıyla kurulan güzel sanatlar okuludur.
Resim, heykel, mimarlık ve hakkaklık gibi bölümlerden oluşu
Resmî adı Mekteb-i Sanayi Nefise-i Şahane'dir. 1928 yılındq
J„adı Güzel Sanatlar Akademişi olm
instagram.com/copysinav
