1. SSCB'nin Dağılmasının Doğu Avrupa'ya Etkileri
SSCB ve ABD'nin birbirlerini tamamen yok etmeye yetecek ka-
dar karşılıklı nükleer silaha sahip olmaları bir "Dehşet Dengesi"
oluşturmuştu. SSCB'nin dağılması bu dengenin de sona ermesi-
ne yol açmıştır.
Gorbaçot/un: "Her ulus istediği kalkınma yolunu seçme, kendi
kaderini tayin etme, topraklarım ve insan kaynaklarım istedi-
ğİ gibi kullanma hakkına sahiptir," açıklaması Doğu Avrupa'da
da etkisini göstermiştir. II.Dünya Savaşı'ndan sonra Sovyet he-
gemonyasına karş ilk başkaldırıyı gerçekleştiren Çekoslovakya,
Macaristan ve Polonya başta olmak üzere Doğu Avrupa ülkele-
rinde aydınlar ve milliyetçiler harekete geçmiştir.
Helsinki Deklerasyonu'na tepki veren
ilk ülke Çekoslovakya olmuştur. Milliyet-
çi aydınlar tarafından imzalanan "Char-
ter 77 Bildirisi" ile halk 1988'de "Ruslar,
evinize dönün!" sloganlarıyla SSCB'ye
başkaldırmıştır. 1989'da komünist idare-
yi yıkan halk "Çekoslovak Federal Cum-
huriyeti" olarak devletin adını değiştir-
miştir. Bu özgür ve demokratik ortam-
da devlet, 1993 Kadife Devrimi ile Çek
Cumhuriyeti ve Slovakya olarak İkiye
ayrılmıştır. Çek Cumhuriyeti 2016 yılın-
da ismini "Çekya" olarak değiştirmiştir.
2. ki Almanya'dan Tek Devlete
Doğu Almanya, II.Dünya Savaşı sonrası SSCB ta-
J, rafından kurulduğu için Doğu Bloku'na en sadık
uydu devlet olmuştur. Ancak 1989'da rejim kar-
şıtlarının ülkeden çıkıp bir daha dönmemeleri
umuduyla turistik çıkış vizesi uygulaması, on bin-
ğınmasına ve sınırlara yığılmasına yol açmıştır.
Bu insan yığınları "We are the people" şarkısı eşliğinde "Duvar
yıkılmalıdır." sloganları atarak komünizm karşıtı gösteriler dü-
zenlemişlerdir. Bu baskılara dayanamayan Doğu Almanya Ber-
lin Duvarı'ndan geçişlere İzin vermiş, 14 Ocak 1990'dan sonra da
duvar yıkılmaya başlanmıştır.
ABD, İngiltere, SSCB, Fransa, Batı Almanya ve Doğu Alman-
ya'nın Moskova'da yaptıkları antlaşmayla İki Almanya birleşmiş
SSCB'nin Dağılmasının Etkileri-II
hzeyinin tam üyeliğin gereklerini yerine getirmeye yeterli olmadı
3. Avrupa Ekonomik Topluluğundan (AET) Avrupa
ğ' ancak bir ortaklık antlaşması imzalanabileceği belirtilmiştir.
Birliği'ne (AB)
195Tde İmzalanan Roma Antlaşması İle "Avrupa Ekonomik Toplu- — 12 Eylül'de
İmzalanmıştır. Ancak An-
luğu" adını alan birlik 1968 yılında topluluk ülkeleri arasında güm- kara Antlaşması, geçiş dönemi hükümleri ve tarafların üstleneceği
rük vergilerini kaldırmıştır. Topluluğunun başarılı olması üye sayısının yükümlülükleri belirten
de uygulanamamıştır.
1972'de altıdan dokuza çıkmasına yol açmıştır.
(1973) öngörüldüğü şekil-
7 Şubat 1992'de İmzalanan ve Kasım 1993'te yürürlüğe giren Maast- —T
ürkİye İle AB arasında başlangıçta sadece ekonomik olan
richt Antlaşması İle Avrupa Topluluğu, "Avrupa Birliği" adını almıştır.
Avrupa Birliği, 1 Temmuz 2013 İtibarıyla Hırvatistan'ın da birliğe katli-
ması ile üye sayısını yirmi sekize yükseltmiştir.
Hollanda'nın Maastricht kentinde imzalanan Avrupa Birliği Antlaşma-
sı yani Maastricht Antlaşması ile ekonomik ve Parasal Birliğin (EPB)
aşamaları, bu aşamalarda izlenecek ekonomik ve parasal politikalarla
bu politikaların uygulanması İçin gerekli kurumsal değişiklikler ayrın-
tılı olarak düzenlenmiştir.
I
2
Maastricht Kriterleri
Üyelerin yıllık ortalama enflasyon oram, en düşük yıllık enflas-
yona sahip üç üye devletin enflasyon ortalamasını en fazla 1,5
puan geçebilir.
Üye devletlerin bütçe açığı oranl gayrisafi yurt içi hasılasının (bir
ülke sınırlan İçerisinde belli bir zaman içinde, üretilen tüm mal
ve hizmetlerin para birimi cinsinden değeri) %3'ünü aşmama-
sı gerekir.
%6Uın1 geçmemesi gerekir.
Her üye devletin uzun vadeli faiz oram, en düşük orana sahip üç
4
üye devletin faiz oranını en fazla 2 puan aşabilir.
Üye devletlerin ulusal paralan, Avrupa döviz kuru mekanizma-
5
sının İzin verdiği normal dalgalanma sınırlan içinde kalmalıdır.
Kopenhag Kriterleri
22 Haziran 1993 tarihinde yapılan Kopenhag Zirvesrnde adaylık için
bulunan ülkelerin tam üyeliğe kabul edilmeden Önce;
mokrasİ, hÜkukun üstünlüğü, insanhaklan, azınhk 'haklan ve işle-
alanlarında belirli bir seviyeye gelmiş
ırlar. AB, bu kriterlere uygun gördüğü birçok Doğu Avrupa ülkesidi
ilikle 2004 yılından sonra tam üyeliğe almıştır.
4. Türkiye ve Avrupa Birliği
—Türkiye, Temmuz 1959'da topluluğa tam üyelik için baş-
ve 3 Aralık 1990'da yapılan demokratik seçimlerle yeni yönetim
vurmuştur. AET tarafindan verilen cevapta, Türkiye'nin kalkınma
belirlenerek Almanya Cumhuriyeti kurulmuştur.
203
sorunlar, Yunanistan'ın 1980'de topluluğa tam üye olması ile siya-
si boyut da kazanmıştır. Çünkü AB'ye üyeliğin kabulü için oy birliği
Şartl aranmaktadır.
1987
Türkiye, 14 Nisan 1987'de tekrar AB'ye tam üyelik müracaa-
tında bulunmuştur. AB Komisyonu tarafından 1989'da verilen cevap-
ta, Türkiye'nin AB'ye üyelik konusundaki ehliyeti kabul edilmekle bir-
likte, gelecekteki genişleme sürecine kadar beklenmesi ve Gümrük
Birliği sürecinin tamamlanması Önerilmiştir.
1996
Türkiye'nin tam üyeliğe geçişte büyük bir adım olarak gördü-
ğü
1995'te imzalanarak 1 Ocak 1996'dan
itibaren yürürlüğe girmiştir. Tek taraflı yükümlülükler üstlenen Türki-
ye, tam üye olmadan Gümrük Birliğine giren ilk ve tek ülke olmuştur.
1998
AB "Cardiff Zirvesi Sonuç Belgesi"nin genişleme ile ilgili
bölümünde, adayların tam üyeliğe hazırlanma durumunu İncele-
mek üzere kurulmuş olan gözden geçirme mekanizmasına Türkiye
de dâhil etmiştir, Belgede ayrıca Türkiye'yi tam üyeliğe hazırlamak
için sunulan "Avrupa Stratejisi" onaylanmıştır.
1999
1999 Helsinki Zirvesi'nde Türkiye'nin 3dayhğı resmen!
ve diğer aday ülkelerle eşit konumda olacağı açık bir
dille ifade edilmiştir. AB; Helsinki Zirvesi, Kıbrıs ve Ege sorunları-
nı Türkiye'nin AB'ye uyum sürecinde siyasi kriterler hâline getirmiş-
tir. Bu süreçte Türkiye AB fonları tarafından finansı sağlanan Eras-
muş, Socrates (Genel Eğitim), Leonardo da Vinci (Mesleki Eğitim),
Hayat Boyu Öğrenme (LLP) ve Gençlik (Youthbin Action) program-
rilen bir yapılanmayı gerçekleştirmiştir.
2004 Brüksel Zirvesi'nde Türkiye'nin siyasi kriterleri karşı
ladiğı vurgulanarak Ekim 2005'te müzakerelere başlanması kara
n alınmıştır. Lüksemburg'da yapılan hükûmetler arası konferans İl
Türkiye resmen AB'ye katılım müzakerelerine başlamıştır,
Yaşanan bütün bu süreçlere rağmen Türkiye, AB'ye kabul edilm
pel sorun alanı ortaya atılmıştır. Bunlar;
Nüfus Jeopolitik Konum 3 Dinî ve Kültürel Farklılıklar
instagram.com/copysinav
