SÖZCÜKTE, SÖZ ÖBEKLERİNDE VE CÜMLEDE ANLAM
SÖZ ÖBEĞİNİN KATTIĞI ANLAM
ÖSYM'nin her sınavda sorduğu ve vazgeçemediği soru tipidir. Sınavda ortalama 3-4 soru sorulmuştur. Genellikle kolay
çözülen bir soru tipi olmasına rağmen bazen çeldirici ve zor sorular da gelmektedir.
Söz öbeğinin kattığı anlam ya da söz öbeğiyle anlatılmak istenenin sorulduğu durumlarda sadece söz öbeğine bağlı
kalınmaz, parçaya bağlı kalınır. Parçada söz öbeğinin anlamını bulmaya yardımcı ifadelere genellikle yer verilir. Ayrıca
verilen söz öbeği genellikle "mecaz" anlam taşır, bu dikkate alınmalıdır.
Söz öbeğini oluşturan sözcükler tek başına değerIendirilmemeli, sözcüklerin bir aradayken oluşturduğu anlam dikkate
alınmalıdır.
YGS - 2016
Sina Akyol, şiir yaşamına Su Tadında'yla başladığı gün-
den bu yana daima okurunu da işin içine katmış, hatta
okurunu şair yapacak boşluklar bırakmaya başlamıştır. Di-
zelerinde avazı çıktığı kadar susması bundan. Bu suskun-
lük, okur için bir sağaltım süreci aynı zamanda. Akyol'u
okumak; okuru besleyen, koruyan ve düşündüren bir uğ-
Bu parçada geçen "avazı çıktığı kadar susmak" sözüy-
le anlatılmak İstenen aşağıdakilerden hangisidir?
A) Anlamı oluşturmada okurun da sorumluluk almasını
sağlamak
B) İlk şiirlerinden itibaren okurun düşüncesine uygun yaz-
mak
C) Şiirinin anlam derinliklerini yüksek kültüre mensup okur-
lara açmak
D) Kısa şiirler yazarak okuru dinginleştirmek
E) Edilgen bir Okur kitlesi oluşturmaya çalışmak
YGS - 2011
Bir sanatçımız şöyle diyor: "Dergiler, edebiyatın yeraltı ha-
ritasıdır." Nitekim bu dergilerde ilk ürünleri yayımlanan genç
şairlerin çoğu, bir süre sonra çalışmalarını kitaplaştırarak
şairliklerinin ilk kilometre taşlarını koyarlar.
Bu parçada geçen "edebiyatın yeraltı haritası olma" sö-
züyle, dergilerin hangi özelliği belirtilmek istenmiştir?
A) Sanatçıları, farklı algılama kalıpları içinde düşündürme
B) Gizli yeteneklerin gün Işığına çıkmasına olanak sağla-
C) Yazarları, yeni yazınsal türlere yönlendirme
D) Şiiri öteki türlerin önüne geçirme
E) Sanatçıların birbirlerinden yararlanmasına ortam ha-
zırlama
Çözüm
2016 YGSde sorulan paragrafa baktığımızda İlk cümle-
nin sonunda yer alan "okurunu şair yapacak boşluklar bl-
rakmaya" ifadesi aslında soru kökünde verilen söz öbeği-
nin anlamını çözmede adeta bir anahtar niteliği taşmak-
tadır. Çünkü hemen sonrasında "avazı çıktığı kadar sus-
ması bundan" denerek sebep-sonuç ilişkisi kurulmuştur.
Yani söz konusu şair, şiirlerinde anlamsal boşluklar bıra-
karak okuvucunun bu boşlukları doldurmasını beklemek-
tedir. Dolayısıyla okuyucunun anlamı oluşturmada sorum-
luluk almasını istemektedir. Bu sebeple "avazı çıktığı ka-
dar susmak” sözüyle anlatılmak istenen A seçeneğinde
"anlamı oluşturmada okurun da sorumluluk almasını sağ-
lamak" ifadesidir.
Cevap: A
Çözüm
2011 YGS'de sorulan paragrafa baktığımızda tırnak için-
deki sözden sonraki "nitekim" sözcüğü bize sorunun na-
sıl çözüleceğini gösteren anahtar bir sözcüktür. "Nitekim”
sözcüğü "sonuç olarak" anlamına gelen bir zarftır, dolayı-
sıyla "nitekim" sözcüğünden sonra gelen cümleden tırnak
İçindeki Sözle anlatılmak istenenin ne olduğunu bulabili-
riz Parçanın sonundaki "şairliklerinin ilk kilometre taşları-
nı koyarlar” ifadesi dergilerin sanatçıların gizli yetenekle-
İnin ortaya çıkmasına imkân sağladığını ortaya koymak-
tadın Bu anlam da B seçeneğindeki "Gizli yeteneklerin gün
ışığına çıkmasına olanak sağlama" ifadesinde vardır.
Cevap: B
KRONOMETRE PARAGRAF SORU BANKASI
