Örnek Soruyu Değiştir

SÖZCÜKTE ANLAM 9 (9) Sözcüklerin Anlam Özellikleri, İlişkileri ve Olayları 4. Deyim (Deyiş) Aktarmaları a. İnsatdan Aktarma: İnşana özgü özelliklerin insan dışıncw«i varlıklara aktarılmasıdır. Kişileştirrna olarak da adlan- dınhr. -Ağaçlar birbirtyh fısıldaşyorcm.", -hğrnur yağnca top- Q rak sevindi. • cümlel«inde 'fısıldaşmak' ve •sevhrnek' hsana Özgü Özellikk«ı ve -toprak' İçin külanılnuştr. b. Doğadan İnsana Aktuma: Doğa İle İlgili bir Özeliğin İnsül İçin kulanılmasıdr. "Bunu duyan annem köpürrneye başad. , "&bret İnci tanem, geçer." "köpümek" ve "inci" ck)ğaya Özgü özellikken ve için kungulmtştw. c. Doğadan Doğaya Aktarma: Bir ç»rçası İçin kullandan bir sözün başka bir doğa parçası Çin kullanılrnasdır. "Fare kük- remüş, köpek miyavlarmş.• -kükrernek' aslan, "mü- yavlamak" kediye özgü bir özdlikken "fare" ve "köpek- kü- lam huştr. d. Duyuya Aktarma: Bir duyuya Özgü Özelliğin baş- ka bir duyu Çin kLMaruImaşKjw. -yurnuşak , —ya- nık türkü", koku- Ok:h4u 5. Anlam Bayağılaşması (Kötüleşmesi) İyi anlarmlı bir sözcüğün zarnanla kötü bir anlam kazarvnasdır. Örneğin, Arapçada "meslektaş ve birbirind«ı alışveriş eduı ki- şi- anlamlarını İçeM1 "herif- sözcüğünün Türkiye Türkçesirde kaba, bayaği İçin külanılrnaşl gibi. "Anlam genişlernesi yoluyla somut ad, soyut kazwıa- bilir. Örneğin; somut anlanuyla 'geçilen yer' demek olan 'yol' kelİrrwsİ 'yöntem' Müwnına gelerek soyut bk anlam da kazan- Böyle bir Milmn değişmeshü keümo, aşağı- dakil«h hangisinde kunamInuşür7 A) Bunu yapmaya yürek İster, bu h« babayiğidin B) Bu gördüğün bulutlar yağmur txAJtIarcür. C) Bu dağlar, geçit v«mez wp dağlardr. D) Ağaçlar, ilkyazda gdin gö donanrlar. E) Yapının güzel bk görünümü vardı; taş, dalta gbi işlenmişti. A seç«wğindeki •yihek" sözciMü somut anlamıyla insana ait bir organ adl Olan "kap" karşılar. Fakat •yWek" yılanında kullmthnıştr. Cwap: A 1 4 Yine, "keleş" sözcüğünüm "yiğit, cesur" anlamlarını yitirerek gü- nümüzde •kd, çirkin' anlamlarında kullanılması gibi. 6. Anlam İyileşmesi Bir kelinwnh, eski anlamına göre daha İyi bir anlamı eder cünuna Örr*, "eziyet, skıntı- adamına ge- len sözcüğünün "bir işin yapılması cum bede-' ve kala gücü, çaba" anlanırm kuWmIrnası gbi. 7. Anlam Genişlemesi kapsarnı dar olan bir sözcüğün zananla anlunı aşa- rak daha geniş, daha genel bir anlarn kazanmasıdır. Örneğin, Eski yalnızca gWeşİ kazananlara armağan an- larnnla "Ödül- sözcüğüyün günümüzde bütün arma- ğMW için kullanıması gibi. 8. Anlam Daralması sözcüğün, Milattığl nesnenin bir türünü Mıhtır du- rurna garnesidr. Örneğin; Öncd«İ kayısı, şeftali gibi rneyvele- rin ortak adı olan "erik" sözcüğünün günümüzde bir tek mey- İçin gibi. O Onca bela ve korkuyla geçen aydardan sonra, sabaNan de- nize bir odada uyanrnak zorundaydım. (II) Otelin hangi thürKjen İki yanına cükİlrnİş yol; bir uçta lima- na. Öt*i uçta da şehrin rn«kezine kadar uzanıyordu. (III) Yolla denizm sınırladığı dm şeridn otelin önürw rastlayan kısmında, eski ve yıkık kabinleriyle plaj yer alıyordu. (M Pencereden bakıldığında sol tarafın pek iyi karşılık sağ ta- raftaki her penc«eye asılmış bir tablo gibiydi. M Wüntü- nün g«İye kalan kısrnını, günün her saatinde bir başka bürün«ı, uysal arna dayanılmaz bir d«üz dolduuyordu. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde İnsana Özgü insan dlşmdaki bir vxhğa aktanlm1ştw7 C) 111 ÇÖZÜM SENDE AVANTAJ YAYINLARI 7