Sözcüklerin Anlam Özellikleri, İlişkileri ve Olayları
3. Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler
Yazılışları ve okutuşları aynı ana anlamlan takli olan sözcük-
Aşağıdaki cürnlelerdeki attı çizili sözcükl« eş seslidir.
ŞQ!gk bir ışık vuruyordu bahçeye. / Soluk ahp vermeleri
zMaştı gitgide.
Motuzb«, yolurı yana ed«. dbisel«i bir tarafa ayr.
GürWth ağısı çekiyor. / kaptığı gibi tarlaya koştu.
az da olsa fukhhk gösteren bazı sözcükW eş
sesli c»ildir•. hala (akraba) / hâlâ (hutüz), kar (y»ş t(hü) I
kü (kazanç), yar (uçurum) I yâr (sevgili) gibi.
Eş çok anlamlı sözcüklerb İlişkisi yok-
tır. Çok mlMnIı sözcükl« Masınth az çok bir Mlarn bağı
varken sözcükbr arasında hiçbir anlam bağı
tır. Örneğbn "yüz" sözcüği "Yüzünde bir tebessüm belir-
dl. cümleshde 'gerçek", 'Karwenin yüzü değişmeli.
cürnleşinde "yan', "Sende hiç yüz yok mu?" cümbşinde
•rnecaz• anlamında kullanılmıştır.
Eş İle kökt« (ort* birt*iy-
le karıştırrnarnahyız. Kökteş sözcüklerin sesü sözcükler-
den tükl aralumda ardam bağı tx_Ammaş'dr. "Her
tiyle veriyorm bizlere. / Bata artık artık
çok / Ne et Onurda
de altl çizi" sözcüklerde gibi.
SÖZCÜKTE ANLAM
1
4
9)
4. Nitel ve Nicel Anlamlı Sözcükler
Saydama" , taşıyan ğizc:ükl« nkzel; ölçül«ne-
m, soyut olan, özelhk bildren sözcükler ise nitel anlarnhdır.
Aşağıdaki cünlelerdeki attı çizili sözcükler nicel anlamlıdır:
4 Fabrk.ayı tir alana kurrnak istiyorth.
El*trk direkl«i içh (Win bir çukur kazdı.
admlarla arabaya doğru gitti.
Karadeniz y*-ıur alan bölgelerimizden biridir.
Aş*iaki cümlelerdeki altı çizili sözcükl« nitel Milarnldır•.
umursamaz adarn gibi davranıyordu.
Adanm düşüncesi İşe
0 zarmnhr çok sürüyorduk.
Ona cevap
5. Genel ve Özel Anlamlı Sözcükler
Bir varlığın, türün bütün İçinde toplayan anlamına
"'el; üyesini, rwsnSnİ karşılayan anlunına İse Özd an-
lam d".
Aşağdakİ genelden Özele doğru sıralanmşür•.
metin - puawaf - - "ZCûk —
Bir sözcüğün genel ya da özel anlamh olması cümleden
cürnleye değişir.
edetiyatın en önemli türiMür. (gale')
Bu yahn anlatım berümsenmiştir. (özel)
2
Aşağıdaki cümlelerde boş bırakım yerleri "eş sesli, nitel, nicel, genel ve Özer sözciklermden uygun Olanı İle doldurunuz.
a.
b.
c.
d.
"Bu tgkntıda size oy vereceğim. / Vürgun yeniş güvercine döndüm oy!" ifadelerirxje "oy- sözcüğü kunanıl-
"Boğaz turu yaparken martılara simit onun en büyük zevkiydi. " cihnl«inth "mart" sözcüğü oluak kulla-
İnce bir kitapla 'İnce" sözcüğj Milanıyla kullmdmlşfrr.
"Sen bir yönetim tarzı uygulanıyor." cihnl«inth "s«t" sözcüğü "sıkı- anlamına anlamda külanılrnıştır.
"Bu elbiseye boy yew. / Türk bimrbrini kart* "boy" olarak kunaml-
en güçlü sanat dallannthn birk*.• cürn%hde 'edebiyat- sözcüğü- — anlamlı, "sanat" ise
anlamhdw.
AVANTAJ YAYINLARI
5
