SÖYLENEBİLİR - ÇIKARILABİLÖh
SORU TARZI
TEMEL ATMA TESTİ
Coğrafyada çevre kavram sadece fiziki çevreden ibaret değildir.
Doğal çevrede insanın yaptığı değişiklikler sonucu ortaya çıkan
yapılaşm«ş çevre de önemlidir. Şehirler doğadan uzak yapılaşmış
çevrenin üst düzeye çıktığı mekânsal ürünlerdir. Güzelleme tipi
türküler şehirlerde yerlilik duygusunu ortaya koyarken türkülerde
geçen yerleşme adlan bazen yön belirtmekte bazen de şehir
morfolojisi hakkında bilgi vermektedirler. Bu noktada "Mardin Kapı
Şen Olur' türküsü Diyarbakır şehrinin çeşitli özelliklerini yansıtması
bakımından anlam kazanmaktadır. Diyarbakır, Selçuklu şehri
karakterine sahip bir yerleşme olup etrafı surlarla çevrilidir, Bu
surun değişik yönlere açılan kapıları vardır, Dağ Kapı, Karaca Dağ
yönünü Made ederken Mardin Kapı, Mardin yönünü ifade
etmektedir. Türküde Mardin Kapı'nın dibinde değirmen
bulunduğundan söz edilmektedir, Bu husus şehir içi arazi
kullanımının geçmişteki durumunu anlatmaktadır.
Bu parçadan hareketle türkülerle İlgili aşağıdakilerden hangisi
söylenebilir?
Z
3.
4.
Deniz kıyısında yaşayan bir halk ile uçsuz bucaksız bozkırda
yaşayan bir halkın, çöllerde yaşayan bir halk le Afrika ormanlarının
derinliklerinde yaşayan ve medeni âlemle teması bulunmayan bir
halkın hayat tarzları, geçim kaynaklan fark I olduğu gibi, dillerindeki
kelime sayılan ve çeşitliliği de tarklilık arz ernektedir. Balıkçılıkla
geçinen insanların kullandığı kelİrnelerİ, tanm Ve hawanclllkla
geçinen bir topluluğun dilinde aramak boşunadır. Bu yüzden olsa
gerek, Orta Asya'da ziraatçılık ve hayvancılık yapan Türkler,
Anadolu'da karş aştıkları deniz ve denizcilikle alakalı terimleri, balık
isimlerini İtalyanca, Yunanca gibi bu sahalarda kelimelerin üretildiği
dillerden almıştır, Mesela Türkçeye "liman, çinakop, istavrit, palamut,
lüfer, kalamar, izmarit, karides, levrek, kerevit, İspari, uskumru'
sözcükleri Yunancadan; "iskele, sardalya, kamara, kamarot, kalyon,
barbunya, rnanevra, filika, marina" kelimeleri İtalyancadan geçmiştir,
Bu parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine
ulaşılabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Coğrafya biliminin verilerinden yararlanır.
Geçmişle günümüz arasında bağ kurar.
Dinleyenin yön duygusunun gelişmesini sağlar.
Oluşturulduğu şehirle ilgili İzlenim kazandırır,
Kültürel ögelerin geleceğe kalmasında öncü olur,
A)
B)
C)
D)
E)
Yaşam şekli ve coğrafya bir dilin kelimeleri üzerinde etkilidir,
Diller arasındaki alışveriş uzun bir zamana yayılan bir süreçtir,
3jr dilin gelişimi, devşirme sözcüklerini kendi kurallarına
uydurrnaşlna bağlıdır.
Başka dillerden sözcük alındığında değişim en az seviyeye
indirgenmelidir.
Sözcükler, bir milletin ekonomik faaliyetleri üzerinde etkilidir,
Tüm araştırma çalışmalarının bir dereceye kadar geçerliliği vardır
ancak araştırma kusuduysa geçersiz bir çalşma olması
mümkündür. Örneğin bir araştırmac deneyin katılımcılarına yalan
Söylerse veya verilerini çalarsa hiç kimse onun yalan söylediğini
bilmediği sürece sonuçlan hâlâ geçerlidir. Bununla birlikte, birisi
araştırmacının yalan söylediğini öğrenirse sonuçlarına artık
güvenilemez. Bir araştırmanın sonuçlarının geçerli olmasını
sağlamanın tek yolu, araştırma metodolojisini nasıl
değerIendireceğini bilen ve onları gördüklerinde kusurları işaret
edebilen etik araştırmacılara ve bilinçli ekiplere sahip olmaktır.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A) Bilimsel bazı yargılar, topluma belli durumları benimsetmek için
ortaya atılmış varsayımlardır.
B) Bilimsel bir araştırmaya da ait olsa elde edilen bulgular yeni
araştırmalarla sınanmalıdır.
C) Araştırmanın geçerliği, kullanılan yöntem ve tekniklerin
araştırma niteliğine uygun olmasına bağlıdır.
D) Bir araştırma sonuçlarının bilimsellik kazanması, dünya
çapında kabul görmesine bağlıdır.
E) Deneylerle ölçülen verilerin güvenilir olabilmesi için alanında
uzman kişilerden yardım alınmalıdır.
Uçağın ilk mucitleri Orville ve Wilbur Wright kardeşlerdir. Kardeşler
mükemmele ulaşana kadar birçok deney yapmışlardır, 1903 yılında
gerçekleştirdikleri deneyde, icat ettikleri uçağın İçinde Opİlle Wright
varken kendi gücüyle havada 120 metre mesafe almş; 12 saniye
boyunca uçmuş ve hasar almadan iniş yapmıştır, Motorlu uçağı
Wright Kardeşler icat etmiş olsa da onlardan önce uçmak için birçok
çalışıma yapılmıştır. Bu çalışmalar uçurtmalar, sıcak hava balonlar ve
zeplinleri barındırır, uçurtmanın ilk olarak nerede bat edildiği net
olarak bilinmemektedir fakat kayıtlara göre 3000 yıl öncesinde dahi
Çin'de yaygın olarak kullanılmaklaydılar. İlk kullanıma uygun hava
taşıtı ise 1 783'te icadı gerçekleşen sıcak hava hidrojen balonudur.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
19
Tarihte uçma fikrin n ilk olarak ortaya çıktığı yer Çin'dir.
Sıcak hava hidrojen balonu, Wright Kardeşlerin projelerinin
önünü açmıştır,
Orville Wright, gökyüzünde en uzun süre uçan ilk inşan olmuştur.
Wright Kardeşler, 1903 yılına kadar yaptıkları uçma
deneylerinde başarısız olmuşlardır,
İlk motorlu uçağın icadına kadar başka yöntemlerle uçma
çalışmaları yapılmıştır.
PARAGRAF
