Sosyolojinin Alanı, Toplumsal Olay
5. "Genç bir bilim olan sosyolojinin konusu toplumun
2.
3.
4.
LYS
ÖSS
ÖYS
Bölüm 1
Sürekli kuraklık sonunda küçük bir tarım yerleş-
meşindeki bazı ailelerin başka yerlere göç ettiği
görülmüştür.
Bu durum, Durkheim sosyolojisinin hangi
ilkesine düşer?
A) Sosyal olaylar bir eşya gibi ele alınmalıdır.
B) Sosyal bilimci, önyargılardan arınık olmalıdır.
C) Sosyal bilimci, sosyal olaylann sınırlarını iyi
çizmelidir.
D) Sosyal olaylar, sosyal olaylarla açıklanmalıdır.
E) Sosyal bilimci, sosyal olaylara doğa Olayları
gibi bakmalıdır,
(1975-üsş)
Sosyolojinin metodlannı ilk defa ortaya koya-
raks onun pozitif bir ilim haline gelmesine hiz-
met eden kim Olmuştur?
A) L Bruhl
B) Bougle
C) A. Cornte
D) C. Darwin E) E. Durkheim
(1968-üsş
İnsanların birlikte yaşamasından doğan ve
toplu yaşamayı mümkün kılan örgütlerin
tümüne ne denir?
A) Kanun B) Ahlâk C) Sosyal düzen
D) Toplum E) Sosyal gerçek
(1968-üsş)
CEVAPLAR
Bölüm ı
6.
l.
178
bütünüdür. Diğer sosyal bilimler toplumun çeşitli
öğelerini ayn ayn incelerken, sosyoloji toplumun
çeşitli öğeleri arasındakj ilişkileri bulmaya çalışır."
Bu paragrafta, aşağıdakilerden hangisi vur-
gulanmaktadır?
A) Toplum için en yararlı sosyal bilimin sosyolo-
ji olduğu
B) Sosyolojinin, sosyal bilimler dışındaki bilim-
lerden de yararlanması gerektiği
C) Sosyolojinin diğer sosyal bilimlerden farkı
D) Sosyal bilimlerin tek bir bilim dalı olarak bir-
leştirilmesi gereği
E) Sosyolojinin, bağımsız bir bilim dalı haline ne
zaman geldiği
(1983-ÖYS)
"Sosyolojinin konusu toplumdur. Sosyoloji,
konusu içine giren her şeyi toplumun tümüyle
ilişkileri İçinde, yani öteki toplumsal öğeleri de
dikkate alarak inceler.”
Aşağıdakilerden hangisi, bu sosyoloji anlayı-
şina düşmektedir?
A) Toplumsal kurumlardan birindeki değişme
zamanla, Öteki toplumsal kurumlan da etkiler.
B) Maddi ve manevi toplumsal öğeler birbirle-
rinden bağımsız olarak incelenir.
C) Toplumsal olarak nitelendirilen her şey Sos-
yolojinin inceleme alanına girer.
D) Sosyoloji, tarih, psikoloji ve ekonomi gibi
bilimlerle ilişkili olmak zorundadır.
E) Toplumsal gerçeği tümüyle laboratuvarda bir
araya getirip incelemek zordur.
(1982-ÖYS)
Üss SORULARI
Aşağıdakilerden hangisi, sosyal olaylann
ve biRY:
özellikleriyle açıklanamaz?
A) Toplumların savaşçı veya barışçı oluşları
B) Ulusların "milli karakteri"
C) Aynı toplumdaki bireylerin ortak özellikleri
D) Aynı toplumun bireyleri arasındaki ayrılıklar
E) Ulusların tembel veya çalışkan oluşları
(1975-ÜSS)
2.
3.
ı,ys SORUSUNUN ÇÖZÜMÜ
parça, sosyolojinin "Benzer ve tekrarlanan
toplumsal olaylarla ilgilenir." yargısını destekler
niteliktedir. Parçada yer alan "Arna birçok teks-
til fabrikasının ekonomik kriz, ifadesi ile
sosyolojinin tekil olaylarla değil benzer ve tek-
rarlanan olaylarla ilgilendiği açıkça belirtilmiştir.
Diğer seçenekler parçayı destekleyici nitelikte
değildir.
Yanıt B
ÖSS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Birey ve toplum arasındaki karşılıklı etkileşimin
ifade edildiği sorunun yanıtı B seçeneğidir.
Yanıt B
Verilen parça insanın toplumsal varlık olduğu
yargısını desteklemektedir. Diğer seçenekler
parçayı destekleyen yargılar değildir. Sosyoloji
ve sosyal psikolojinin genel yargılarından oluştu-
rulmuştur.
Yanıt C
Felsefe derslerinde pozitivizm akımından bildiği-
niz A. Cornte, toplumların somut varlıklar gibi
incelenmesi ile kurulacak neden sonuç bağına
dayalı öngörüler yoluyla metafizik yaklaşımla-
Man, raslantılara dayalı açıklamalardan kurtulu-
nabilineceğini savunur. Ona göre bütün problem-
lerin çözümü bilimsel açıklamalardan geçmelidir.
A. Comte, paragrafta yer alan eleştiri tümcesiyle
tarihin işlevinin toplumsal olayların bağlı olduğu
yasalan göstermek olduğunu vurgulamaktadır. A
seçeneği düşünürün eleştirdiği durumu anlat2
maktadır. B ve D seçenekleri çağın genel söy-
lemleridir. C seçeneği kronolojik tarihin işlevidir.
Yanıt E
4.
5.
2.
5.
C
3.
Sosyolojinin Alanı, Toplumsal Olay
Paragrafta sosyolojiyi tarihten ayıran nitelikler-
den, sosyolojinin olgulan inceleme niteliğini
anlatan örnek yer almıştır. Toplumsal olgu, tek
tek sosyal olayların somut durumlarının genel
ifadesidir. Fransız devrimi ve benzerleri belirli bir
zaman ve yerde gerçekleşen, bir defada olup
biten sosyal oluşumlardır. Sosyoloji bu tür olay-
lan zaman ve yerden bağımsız olgusal gerçekle-
ri belirlemeye, bunların ortak özelliklerini bulma-
ya çalışırken konu edinir. A ve C seçenekleri iki
bilimin ortak niteliğidir. D seçeneği sosyolojinin,
E seçeneği tarihin niteliğidir.
Yanıt B
Hukuk sözcüğü ile toplumsal ilişkileri düzenle-
yen tüm kurallar anlatılmak istenmiştir. Tüm
kurallar ifadesi, yazısız kuralları da kapsamakta-
dır. Genel kullanımla hukuk sözcüğü yazılı kural-
lan anlatmaktadır.
Yanıt B
ÖYS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Sosyoloğun çalışmayı bir ekiple yürütmeyi plan-
lamasının gerekçesi, incelenen sorunun diğer
bilimleri de ilgilendiren yönlerinin bulunmasıdır.
Az gelişmiş ülkelerin çoğunda görülmesi bir şap-
tamadır, ekiple çalışmak istemenin gerekçesi
değildir. Çözülebilir olması, gelişmeyle ilişkili
Olması ve çoğunluğu ilgilendirmesi sorunun bir
niteliğidir.
Yanıt B
Sosyoloji pozitif bilim olma gereği neden-sonuç
ilişkisi kurma zorunluluğundadır. Verilen olguların
hangi nedenle ortaya çıktığı ile, sosyoloji önce-
likle ilgilenmelidir. C, D ve E seçeneklerinde yer
alan değişmeyle ilgili çalışmalar sosyolojinin
konu kapsamındadır. B seçeneğinde yer alan
bireysel farklar üzerindeki etki psikoloji, sosyal
psikoloji gibi bilimlerin konu kapsamındadır.
Bireysel farkların kişilik, zeka ve benzerleri oldu-
ğunu hatırlayınız.
Yanıt B
