Sosyolojide Yöntem, Araştırma Teknikleri
I I. 1914 yılında Saraybosna'da Avusturya-Macaris-
tan Veliahtının bir Sırplı tarafından öldürülmesini
l. Dünya Savaşı'nın nedeni olarak görmek doğru
değildir. Çünkü 1914 yılı Avrupası'nda koşullar o
hale gelmişti ki herhangi bir olay savaş başlata-
bilirdi.
Bu parçada, toplumsal olaylarla ilgili hangi
tür açıklamalar eleştirihnektedir?
A) Nedenleri, birçok olayın etkileşiminde arayan
B) Nedenleri, toplumsal olaylarla doğa olayları-
mn etkileşiminde arayan
C) Nedenselliği, yüksek Olasılık olarak kabul
eden
D) Nedenselliği, katı bir gerekircilik olarak gören
E) Toplumsal Olayları tek bir etkenle açıklayan
(1991 -ÖSS)
12. "M.Ö. V. yüzyıl Atinası hakkında pek çok bilgi
kaynağı vardır. Ancak bunların çok büyük bir kıs-
mı 0 dönemde yaşamış olan 'Atinalı yurttaşlar'
tarafından yazılmıştır. Bu yüzden, 0 dönem Ati-
nasımn bir Persliye, bir köleye ya da Atina'da
yerleşmiş bir Korintliye nasıl göründüğü hakkın-
daki bilgilerimiz pek azdır. Tarihsel belgelerin
yazarları, Olayları kendi görüş ve duygulan doğ-
rultusunda değiştirmiş olabileceklerinden o
dönem Atinasının gerçek durumu yazılanlardan
farklı olabilir. "
Bu parçada sözü edilen duruma düşmemek
için, günümüz olaylarını inceleyen bir tarihçi
nasıl bir yol izlemelidir?
A) Belgelerdeki eksiklikleri yorum yaparak
B) Yalnız yabancı gözlemcilere dayanan belge-
'erden yararlanmalıdır.
C) İlk elden yazılmış belgelere dayanmalıdır.
D) Değişik kaynaklara dayalı belgelerden yarar-
lanmalldır.
E) Yalnız resmi kaynaklara dayalı belgeleri kul-
(1983-ösş)
184
Bölüm 2
13. "XIX. yüzyılm Avrupalı tarihçileri için din uğruna
yapılmış Otuz Yıl Savaşlarını anlamak Oldukça
zordu. Çünkü bu tarihçiler, yalnızca vatan uğru-
na savaşmayı doğru ve övgüye değer bulan bir
anlayışla yetiştirilmişlerdi."
Bu parçada sözü edilen tarihçilerin eksiklik-
leri nereden kaynaklanmaktadır?
A) Tarihsel belgelere gerekenden daha az önem
3) Yalnızca kendi uluslarını ilgilendiren olayları
C) Geçmişi, çağlarının değer yargılarıyla yorum-
lamalarından
D) Olaylara ilişkin koşullardan, maddi olanlara
ağırlık vermelerinden
E) Yalnızca kendi çağlarının Olaylarını inceleme-
lerinden
(1983-ösş)
14. "Olanı, var olanı söylemek gerekir, olması gere-
keni değil."
"Geleneklerin doğru ya da yanlış olduğunu sör
lemiyorum, onları yalnızca açıklıyorum."
Bu iki cümlesiyle Montesquieu, aşağıdakiler-
den hangisini söylemek istemiş olabiliri
A) Toplumsal olaylar, değer yargılarından kaçı-
narak incelenmelidir.
B) Düşünürün görevi toplumu yargılamak değil,
sorunlarına çözüm getirmektir.
C) Toplumsal konularda, bir önerinin gerçekleş-
tirilmesi eskisinden daha kötü sonuçlar vere-
bilir.
D) Bir toplumsal Olayın aksayan yanını düzelte-
bilmek için önce o toplumsal olayı açıklarnak
gerekir.
E) Toplumsal olaylar, akla göre yorumlanmalıdır.
(1982-öşş)
- SOSYOLOJİ - MANTIK
Bölüm 2
ÖYS SORULARI
l. Bir olgu, olay ya da durumun bilimsel incele-
me konusu Olması aşağıdakilerden
hangisine bağlıdır?
A) Kültürel değerlere uygun düşmesine
B) İnsan davranışlarını etkilemesine
C) Toplum tarafından önemli görülmesine
D) Yeni ve Özgün olmasına
E) Gözlenebilir ve ölçülebilir olmasına
3.
Sosyolojide Yöntem, Araştırma Teknikleri
Kentteki inşan davranışları üzerinde araştırma
yapan bir sosyoloğun, tüm bireylere ulaşıp onlar-
la konuşrnaşl mümkün değildir. Bu nedenle,
araştırma kapsamına giren bireylerin tümü üze-
rinde değil, bunlardan belli bir yöntemle seçilen
bir kısmı üzerinde inceleme yapılır.
Bu parçada, araştırma ile ilgili olarak aşağı-
dakilerden hangisinin gerekliliği üzerinde
A) Genellemelere varma
B) Verileri analiz etme
C) Varsayım (hipotez) oluşturma
D) Örneklem alma
2.
(1997-ÖYS)
Bilim adamının araştırma bulgularına kişisel
inanç ve duygularını karıştırmadığı İçin övünme-
si, inşaat mühendisinin yapıda uygun miktar ve
kalitede demir, tuğla ve gereğince karıştırılmış
harç kullandığından ötürü övünmesine benzer.
Bu parçaya dayanarak, aşağıdaki yargılarm
hangisine ulaşılabilir?
A) Araştırmada nesnellik, erdem değil görevdir,
B) Araştırma sonuçlan bir gereksinime cevap
vermelidir.
C) Araştırmalarda uygun teknikler kullanılmalı-
dır,
D) Araştırmacının amacı, önceden belirlenmeli-
dir.
E) Araştırma planlanırken ilgili çalışmalar ince-
lenmelidir.
(1995-ÖYS)
YGS - FELSEFE- PSİKOLOJİ -SOSYOLOJİ- MANTIK
4.
E) Problemi tanımlama
(1994-ÖYS)
Sosyoloji öğretmenleri devlet, ekonomi, ideoloji,
tabakalaşma, din, otorite gibi konularla İlgili bilgi
verirken kendi kişisel değerlerini öğrencilere aşı-
lamamaya çalışırlar. Ancak bunu başarmak İçin,
ders anlatırken olgularla ilgili farklı yorumlara eşit
ağırlık verseler de şeş tonu, vurgulama, beden
hareketleri ve mimikler, onların kişisel görüşlerini
ele verebilir.
Bu parçada, sosyoloji öğretimi sırasında aşa-
ğldakilerden hangisinde güçlükle karşılaşıldı-
ğmdan söz edilmektedir?
A) Olgular arasındaki farkları ortaya koyma
B) Olgular hakkında görüş bildirirken yansız
Olma
C) Yorum farklarını göz önğnde bulundurma
D) Olguları çok nedenli olarak ele alma
E) Yargılan yeterli sayıda gözleme dayandırma
(1993-ÖYS)
185
